Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Polska Komisja Likwidacyjna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Polska Komisja Likwidacyjna Galicji i Śląska Cieszyńskiego – tymczasowy organ władzy polskiej dla zaboru austriackiego oraz Śląska Cieszyńskiego w latach 1918–19.

Zadaniem Komisji Likwidacyjnej była likwidacja stosunków państwowo-prawnych łączących Galicję z Austro-Węgrami oraz utrzymanie bezpieczeństwa i spokoju publicznego do czasu utworzenia niepodległego państwa polskiego.

Spis treści

[edytuj] Historia

28 października 1918 r. w Krakowie odbyło się spotkanie posłów z Galicji. W dniach 29-30 października ciało to działało poprzez prezydium zgromadzenia posłów polskich zastępujące Komisję likwidacyjną[1]. Komisja przejęła władzę w Krakowie 31 października 1918 r.

Komisja odmówiła podporządkowania się władzom Królestwa Polskiego, które powołały Witolda Czartoryskiego na stanowisko Komisarza Generalnego Polskiego Rządu dla Galicji i polskiej części Śląska[2].

Polska Komisja Likwidacyjna, wraz z lwowskim Tymczasowym Komitetem Rządzącym, została zniesiona dekretem Naczelnika Państwa z 10 stycznia 1919[3], a oba te organy zastąpiła Komisja Rządząca dla Galicji, Śląska Cieszyńskiego, Spiszu i Orawy.

[edytuj] Skład

W skład tymczasowego prezydium Komisji weszli:

W skład delegacji do Lwowa, która 1 listopada 1918 r. dotarła do Przemyśla, wchodzili:

[edytuj] Sprawy wojskowe

Dowódcą Polskiej Komendy Wojskowej w Krakowie został pułkownik Bolesław Roja. Rozkazem z 6 listopada 1918 r. powołał on Tymczasowe Urzędy Poborowe, w miejsce dawnych austriackich okręgów uzupełnień, komend poborowych rezerwy i komend poborowych pospolitego ruszenia. Po objęciu przez Józefa Piłsudskiego stanowiska Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego, gen. Roja podporządkował się mu.[4][5]

Information icon.svg Zobacz więcej w artykule Królestwo Polskie (1916-1918), w sekcji W Galicji.

[edytuj] Opinie

Działacz samorządowy Jan Hupka w swoim pamiętniku podał następującą charakterystykę Polskiej Komisji Likwidacyjnej:

Quote-alpha.png
Komisja Likwidacyjna krakowska, która iure caduco przywłaszczyła sobie władzę w Galicji, jest właściwie komisją dezorganizacyjną. Komisarzem ludowym wojny jest malarz Tetmajer. Komisarzem spraw wewnętrznych — Lasocki, który mianuje na wszystkie powiaty komisarzy ludowych. W niektórych powiatach zamianował komisarzami ludowymi chłopów. Prócz tego upoważnia do tworzenia po powiatach sowietów do kontrolowania komisarzy. Niby to, mają to być rady przyboczne i kontrolujące pod nazwą powiatowych komisji likwidacyjnych. [...] Odniosłem wrażenie, że spomiędzy członków PKL nikt właściwie niczego dobrze nie rozumie. Każdy rządzi na swą rękę. Witos wystawia przepustki ze swoim podpisem. Chcą drukować banknoty, stemple i znaczki pocztowe, nie rozumiejąc, że ich banknoty nie będą miały żadnej wartości. Jest to zabawa w rząd, farsa, która byłaby śmieszna, gdyby nie przyczyniała się do szerzenia anarchii[6].

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Bibliografia

Przypisy

  1. Czas z 30.X.1918 r., nr 483
  2. M.P. nr 191 z 2 listopada 1918 r.
  3. Art. 9 Statutu Komisji Rządzącej dla Galicji i Śląska Cieszyńskiego oraz Górnej Orawy i Spiżu (Dz. U. z 1919 r. Nr 7, poz. 106).
  4. Pismem z 13 listopada 1918 r. Józef Piłsudski poinformował gen. Roję o przejęciu pod swoje rozkazy wszystkich polskich oddziałów i formacji na ziemiach polskich.
  5. 17 listopada 1918 podpułkownik Tokarzewski w Przemyślu otrzymał od gen. Roi z Krakowa rozkaz, w którym zawarty był m.in. punkt następujący: Hrabia Skarbek jest reprezentantem Komisji Likwidacyjnej. Gdyby się w dalszym ciągu mieszał do spraw wojskowych, co jedynie chaos i szkodę wywołuje, internować, albo pod eskortą do Krakowa odesłać. - Bolesław Roja: Legendy i fakty. s. 131. 
  6. Jan Hupka: Z czasów wielkiej wojny. Pamiętnik nie kombatanta. Lwów: 1937. 
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Polska_Komisja_Likwidacyjna&oldid=31121575
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty