Porównanie podziałów administracyjnych sprzed i po reformie z 1999 roku
Reforma administracyjna Polski weszła w życie 1 stycznia 1999 i wprowadziła 3-stopniową strukturę podziału terytorialnego. Oprócz województw rządowo-samorządowych i istniejących od 1990 roku gmin przywrócono także zlikwidowane w 1975 powiaty. Reforma miała na celu budowę samorządności, usprawnienie działań władz w terenie i przybliżenie ich do obywatela. Zmniejszono liczbę województw z 49 do 16. Większość miast, które straciły prawa miast wojewódzkich, weszły do grupy powiatów grodzkich, czyli miast na prawach powiatu.
W ramach przygotowania do przywrócenia samorządowych powiatów wdrożono Miejski Program Pilotażowy Reformy Administracji Publicznej.
Efektem zmian było zmniejszenie roli wojewody na rzecz marszałka województwa i samorządu wojewódzkiego. Część obiektów dotąd będąca w gestii wojewody przeszła pod zarząd poszczególnych szczebli samorządowych. Wraz z ich przekazaniem, stopniowo przekazywano także narzędzia ich finansowania, w postaci: udziału w podatku dochodowym, udziału w podatku od osób prawnych, dotacji i subwencji.
W 2001 roku Sejm i Senat zgodnie uznali nowy zasadniczy podział terytorialny państwa za poprawny i spełniający założenia reformy administracji publicznej. Senat wskazał na konieczność wspierania inicjatyw zmierzających do racjonalizacji podziału terytorialnego kraju na powiaty[1]. Sejm stwierdził, że część powiatów jest zbyt słaba ekonomicznie, a przez to mało sprawna i mało efektywna. Analiza potencjału rozwojowego jednostek powiatowych wskazuje na duże zróżnicowanie między miastami na prawach powiatu a powiatami pozbawionymi ośrodków miejskich. Za korzystne dla wykonywania funkcji publicznych Sejm uznał łączenie się miast na prawach powiatu i otaczających je powiatów mających siedziby w tych miastach[2]. Oceniając reformę administracyjną z 1999 r. należy pamiętać, iż utworzenie powiatów oznaczało powstanie jednostek terytorialnych o bardzo małym potencjale ludnościowym, gospodarczym i fiskalnym. Jednostki samorządu terytorialnego o tak znikomych zasobach nie moga udźwignąć obszernych zadań ustawowych. Do chwili obecnej zaledwie 2% budżetu powiatów jest finansowana z ich własnych wpływów podatkowych i opłat, zaś 98% stanowią dotacje i subwencje Skarbu Państwa, oznaczając niespełnianie podstawowego założenia dobrej struktury samorządowej w postaci niezależności finansowej. Mając na uwadze obecną (2011) trudną sytuację finansów publicznych Polski, należałoby podjąć działania zmierzające ku likwidacji powiatów bądź daleko idącej racjonalizacji ich liczby.[potrzebne źródło]
[edytuj] Transformacja województw
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 stycznia 2001 r. w sprawie oceny nowego zasadniczego podziału terytorialnego państwa (M.P. z 2001 r. Nr 2, poz. 24)
- ↑ Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 maja 2001 r. w sprawie oceny funkcjonowania zasadniczego podziału terytorialnego państwa (M.P. z 2001 r. Nr 16, poz. 249)
- ↑ Gminy Dziadowa Kłoda, Międzybórz i Syców w województwie dolnośląskim.
- ↑ 4,0 4,1 Obecnie w województwie warmińsko-mazurskim.
- ↑ Obecnie w województwie pomorskim.
- ↑ 6,0 6,1 Obecnie w powiecie gnieźnieńskim w województwie wielkopolskim.
- ↑ 7,0 7,1 Obecnie w województwie mazowieckim.
- ↑ Dotyczy tylko gmin Annopol, Gościeradów, Szastarka i Trzydnik Duży. Pozostałe gminy były w starym województwie lubelskim.
- ↑ 9,0 9,1 Obecnie w powiecie ryckim w województwie lubelskim.
- ↑ Nie licząc gminy Przemęt, która znajdowała się w województwie leszczyńskim.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 Obecnie w powiecie nowotomyskim w województwie wielkopolskim.
- ↑ 12,0 12,1 12,2 Obecnie w województwie zachodniopomorskim.
- ↑ 13,0 13,1 Obecnie w powiecie międzychodzkim w województwie wielkopolskim.
- ↑ Nie licząc gminy Sława, która znajdowała się w województwie zielonogórskim.
- ↑ Początkowo w powiecie nowosolskim, powiat wschowski powstał dopiero w 2002 roku.
- ↑ 16,0 16,1 16,2 16,3 Obecnie w powiecie koneckim w województwie świętokrzyskim.
- ↑ 17,0 17,1 Obecnie w powiecie włoszczowskim w województwie świętokrzyskim.
- ↑ Nie licząc gmin Grabów i Świnice Warckie, które znajdowały się w województwie konińskim.
- ↑ 19,0 19,1 Obecnie w powiecie łowickim w województwie łódzkim.
- ↑ Nie licząc gminy Lututów, która znajdowała się w województwie sieradzkim.
- ↑ 21,0 21,1 Gminy Nowa Brzeźnica, Pajęczno i Strzelce Wielkie w województwie łódzkim.
- ↑ 22,0 22,1 Gminy Gidle i Żytno w województwie łódzkim.
- ↑ 23,0 23,1 Obecnie w powiecie poddębickim w województwie łódzkim.
- ↑ 24,0 24,1 Obecnie w powiecie łęczyckim w województwie łódzkim.
- ↑ 25,0 25,1 Obecnie w powiecie opoczyńskim w województwie łódzkim.
- ↑ Gmina wiejska Szerzyny z województwa tarnowskiego znalazła się początkowo w powiecie jasielskim w województwie podkarpackim. 1 I 2003 została przeniesiona do powiatu tarnowskiego w województwie małopolskim.
- ↑ Obecnie w województwie podkarpackim.
- ↑ 28,0 28,1 28,2 Obecnie w powiecie mieleckim w województwie podkarpackim.
- ↑ Nie licząc gmin Jordanów (m), Jordanów (w) i Bystra-Sidzina, które znajdowały się w województwie nowosądeckim.
- ↑ Nie licząc gminy Brzeszcze, która znajdowała się w województwie katowickim.
- ↑ 31,0 31,1 Gmina miejska Sławków znalazła się początkowo w powiecie olkuskim w województwie małopolskim. 1 I 2002 została przeniesiona do powiatu będzińskiego w województwie śląskim.
- ↑ Nie licząc gminy Trzyciąż, która znajdowała się w województwie krakowskim.
- ↑ Nie licząc gminy Alwernia, która znajdowała się w województwie krakowskim.
- ↑ 34,0 34,1 Obecnie w powiecie oświęcimskim w województwie małopolskim.
- ↑ Nie licząc gminy Gołcza, która znajdowała się w województwie krakowskim.
- ↑ 36,0 36,1 Obecnie w powiecie proszowickim w województwie małopolskim.
- ↑ 37,0 37,1 Obecnie w powiecie gorlickim w województwie małopolskim.
- ↑ 38,0 38,1 Obecnie w powiecie szczycieńskim w województwie warmińsko-mazurskim.
- ↑ Obecnie w województwie lubelskim.
- ↑ 40,0 40,1 Obecnie w województwie łódzkim.
- ↑ Nie licząc gminy Iłów, która znajdowała się w województwie płockim i gminy Brochów, która znajdowała się w województwie warszawskim.
- ↑ Gminy Baranów, Jaktorów i Żabia Wola w województwie mazowieckim.
- ↑ 43,0 43,1 Gminy Andrzejewo, Boguty-Pianki, Nur, Szulborze Wielkie i Zaręby Kościelne.
- ↑ Wszystkie gminy powiatu oprócz gminy Zębowice, która znajdowała się w starym województwie opolskim.
- ↑ Obecnie w powiecie kolbuszowskim w województwie podkarpackim.
- ↑ Początkowo jako część powiatu malborskiego; powiat sztumski powstał dopiero w 2002 roku.
- ↑ Nie licząc gminy Konarzyny, która znajdowała się w województwie słupskim.
- ↑ 48,0 48,1 48,2 Obecnie w województwie małopolskim.
- ↑ Gminy Dobrodzień, Gorzów Śląski, Olesno, Praszka, Radłów i Rudniki w województwie opolskim.
- ↑ 50,0 50,1 Gminy Moskorzew, Radków i Secemin w województwie świętokrzyskim.
- ↑ Nie licząc gmin Oleśnica i Szydłów, które znajdowały się w województwie kieleckim.
- ↑ Obecnie w powiecie ostrowieckim w województwie świętokrzyskim.
- ↑ Obecnie w województwie podlaskim.
- ↑ Obecnie w powiecie iławskim w województwie warmińsko-mazurskim.
- ↑ Obecnie w powiecie lidzbarskim w województwie warmińsko-mazurskim.
- ↑ 56,0 56,1 Obecnie w województwie dolnośląskim.
- ↑ Obecnie w województwie lubuskim.
- ↑ Obecnie w powiecie wolsztyńskim w województwie wielkopolskim.
- ↑ Dotyczy tylko gmin Sławno (m), Sławno (w) i Postomino. Pozostałe gminy były w województwie koszalińskim.
[edytuj] Bibliografia
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
