Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
 |
Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: usunąć próżne zwroty, usunąć zwodnicze wyrażenia. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
| Polskie Radio Program III | |
| Państwo | Polska |
| Język | polski |
| Siedziba | ul. Myśliwiecka 3/5/7, 00-977 Warszawa |
| Założono | 1 kwietnia 1962 |
| Inne nazwy | Trójka |
| Właściciel | Polskie Radio |
| Redaktor naczelny | Magdalena Jethon |
| Format stacji | radio muzyczne |
| Częstotliwości w miastach |
zobacz listę w artykule |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa radia | |
Polskie Radio Program III (Trójka, oficjalny skrót PR3) – ogólnopolska, całodobowa, publiczna polska stacja radiowa, będąca częścią spółki akcyjnej Polskie Radio. Regularną emisję programu rozpoczęła 1 kwietnia 1962 roku.
.jpg&filetimestamp=20091031185418)
Program III Polskiego Radia można odbierać drogą naziemną, poprzez Internet lub za pośrednictwem platform cyfrowych CYFRA+ oraz Cyfrowy Polsat. Siedziba Trójki mieści się w Warszawie, przy ulicy Myśliwieckiej 3/5/7.
Stacja nadaje program o charakterze muzyczno-rozrywkowym. Na antenie obecne są również audycje publicystyczne, w których poruszane są tematy polityczne, społeczne i kulturalne. Do stałych elementów ramówki należą: słuchowiska, audycje kabaretowe oraz powieści czytane w odcinkach. Obok bieżących informacji z kraju i ze świata prezentowane są również wiadomości ze świata sztuki (film, teatr, literatura, wystawy).
Od początku istnienia stacji na jej antenie stale obecne były niemal wszystkie gatunki muzyczne: rock, rock’n’roll, heavy metal, pop, blues, jazz, country, folk, house, chillout, reggae, rhythm and blues, hip-hop, muzyka alternatywna, elektroniczna, klubowa, latynoamerykańska, filmowa, poważna (włącznie z operą), poezja śpiewana. Różnorodność ta zachowała się do dziś (choć ograniczono do minimum country, muzykę poważną i hip-hop).
Audycje Trójki to prawie wyłącznie programy autorskie przygotowywane przez największe osobowości radiowe, które same decydują o wyborze muzyki i formie jej prezentacji.
Trójka od lat organizuje wiele akcji charytatywnych (do których należą m.in.: licytacje, czy akcja Idą Święta) oraz imprez plenerowych mających na celu zarówno promocję samej stacji, jak i rozbudzanie zainteresowania sportem czy kulturą wśród radiosłuchaczy.
Program III słynie również z częstego wydawania płyt kompaktowych związanych z różnymi audycjami stacji. Są to zazwyczaj składanki najciekawszych, najwartościowszych i najbardziej lubianych przez słuchaczy, utworów muzycznych prezentowanych w danym programie. Do tej pory wydano płyty związane m.in. z następującymi audycjami: „3maj z nami”, „Smooth jazz cafe”, „Siesta”, „Offensywa”, „Muzyczna poczta UKF”, „Trójkowy Ekspres”, „MiniMax”, „Lista przebojów”. Wielokrotnie ukazywały się również kolekcje wybranych skeczów prezentowanych wcześniej w ramach audycji kabaretowych (np. z cyklu „60 minut na godzinę”)
Swoistą tradycją Programu III stało się nadawanie audycjom tytułów korespondujących z liczbą „3”. Większość z nich stanowi grę słów i nawiązuje do znanych powiedzeń, bądź sloganów. W przeszłości na antenie stacji odnaleźć można było zatem takie audycje jak: „Potrójmy o sporcie”, „Trzecia fala”, „3maj z nami”, „MP Trójka”, „Trzecia godzina”, „Trzecie ucho” oraz „M3”, zaś w chwili obecnej: „Trzy kwadranse jazzu”, "LP Trójka", „Trzecia strona księżyca”, „Trzecia strona medalu”, „Trzecia strona świata” oraz "Trójka po trzeciej". Liczbę trzy zawiera w sobie również numer telefonu dla słuchaczy (+48 22 333 33 33), którzy mogą się dzięki niemu dodzwonić na antenę, bądź wziąć udział w konkursie. Ponadto kultowego znaczenia przez lata nabrał adres, przy którym się mieści siedziba stacji: Myśliwiecka 3/5/7. W chwili obecnej jedna z audycji nosi nazwę właśnie „Myśliwiecka 3/5/7”.
Pomysł stworzenia Programu III Polskiego Radia i przekonanie do niego Władysława Gomułki przypisuje się dziennikarzowi radiowemu Stanisławowi Stampf'lowi, współautorowi słuchowiska „Matysiakowie”. Trójka miała być radiem dla młodych ludzi, w intencji ówczesnych władz miała odciągnąć polską młodzież od zachodnich stacji, a jednocześnie zapewnić możliwość oddziaływania ideologicznego i indoktrynacji[1].
Trójka rozpoczęła testowe nadawanie swojego programu 1 marca 1958. Była ona wówczas odbierana jedynie w Warszawie, Opolu i Katowicach. Za oficjalną datę rozpoczęcia działalności przez Program III przyjmuje się jednak 1 kwietnia 1962 roku[2]. Pierwszym jego dyrektorem był Edward Fiszer.
Artystyczne (zarówno literackie, jak i muzyczne) oraz rozrywkowe audycje Trójki były z założenia skierowane przede wszystkim do ludzi młodych, zwłaszcza ze środowiska studenckiego.
W pierwszych latach działalności stacji, kiedy czas emisji programu nie przekraczał dwóch godzin na dobę, program Trójki wypełniały przede wszystkim słuchowiska, audycje publicystyczne o charakterze rozrywkowym oraz programy muzyczne. Wśród gatunków muzycznych prezentowanych na antenie znajdowały się: jazz, muzyka poważna, polski big beat, zagraniczny rock’n’roll. W przeciwieństwie do audycji Programu I, publicystyka o charakterze polityczno-propagandowym była w Trójce ograniczona do minimum.
Pierwszą audycją, którą usłyszeli słuchacze nowej stacji, był „Mój magnetofon” (pierwowzór „Muzycznej poczty UKF”), którą prowadził Mateusz Święcicki – jedna z największych osobowości Programu III tamtych lat. W kolejnych latach, wraz z wydłużaniem czasu emisji programu do prawie dziesięciu godzin u schyłku dekady, legendarnych już dziś audycji przybywało. Wśród nich były takie jak „Gwiazda siedmiu wieczorów”, „Opera tygodnia”, „Roman Waschko i jego płyty”, „Bawmy się”, „Fonorama", przegląd prasy posiadający oryginalny tytuł „Nie czytaliście, to posłuchajcie”, czy skróty wiadomości „Ekspresem przez świat”. Jedną z audycji, która wówczas pojawiła się na antenie (w roku 1968), był również program „MiniMax – czyli minimum słowa, maksimum muzyki” prowadzony nieprzerwanie do dziś przez jedną z największych osobowości radiowych – Piotra Kaczkowskiego. Obok Mateusza Święcickiego, Piotra Kaczkowskiego czy Romana Waschko czołowymi postaciami ówczesnej Trójki byli również Marek Gaszyński i Witold Pograniczny.
W latach siedemdziesiątych Program III pełnił funkcję radiostacji o profilu inteligencko-kulturalno-rozrywkowym. Był powszechnie słuchany w dużych miastach i w największym stopniu odpowiadał zapotrzebowaniu ich mieszkańców zarówno na najnowsze nowinki muzyczne ze świata – prezentowane na antenie przez autentycznych znawców i entuzjastów muzyki, jak i na potrzebę obcowania z dobrą literaturą oraz inteligentną rozrywką. Trójka różniła się pod tym względem od pozostałych programów Polskiego Radia. Zarówno od Programu I – w przeważającej większości bardzo oficjalnego (poza „Latem z Radiem” i muzycznym „Studiem Gama”), wypełnionego treściami propagandowymi, komunikatami oraz audycjami poradnikowymi, jak i bardzo elitarnego Programu II – skierowanego do stosunkowo wąskiego grona słuchaczy, wypełnionego „kulturą wysoką”, a także nowo powstałego, szukającego dopiero swojego profilu Programu IV. W Trójce prawie w ogóle nieobecna była propaganda polityczna, a wiadomości nadawano tylko kilka razy dziennie, w nieco lżejszej postaci, w serwisie „Ekspressem przez świat”.
Program III był prawdziwym oknem na świat dla ludzi zainteresowanych muzyką. Przedstawiano w nim nowe, sprowadzane z zagranicy nagrania rockowe. Obecny był w dużych ilościach jazz, swoje miejsce na antenie miały folk, reggae, blues, swing, country, piosenka francuska. Nie brakowało także ciekawie prezentowanej muzyki poważnej. Codziennie przedstawiano z omówieniem kolejne odcinki „Opery tygodnia”.
Na początku lat 70. wydłużono program Trójki z kilku godzin do osiemnastu, zaczęto nadawać wiele programów „na żywo”, wciąż powstawały kolejne, kultowe programy, takie jak stworzona w 1974 roku przez Andrzeja Woyciechowskiego audycja „Zapraszamy do Trójki”, która do końca lat 70. miała zupełnie inny od znanego nam od roku 1982 kształt. Był to wówczas magazyn nadawany w niedziele od godz. 17 do 19, w którym popularni prezenterzy i ich goście prowadzili dowcipne rozmowy o muzyce, kulturze i życiu, przeplatane konkursami i zagadkami. Bezkonkurencyjnymi przebojami Programu III tej dekady były audycje takie jak: „Ilustrowany Tygodnik Rozrywkowy”, „Kocham pana, panie Sułku”, „Powtórka z rozrywki”, a także legendarny już dziś magazyn „60 minut na godzinę” – krańcowo odległy pod względem zarówno estetycznym, jak i intelektualnym od sztandarowej audycji rozrywkowej tamtych lat, nadawanej w Programie I – „Podwieczorek przy mikrofonie”. Przy powstawaniu trójkowej audycji brały udział takie osobowości, jak Marcin Wolski, Jacek Fedorowicz, Tadeusz Ross, Andrzej Zaorski czy Ewa Szumańska. Kolejnym oryginalnym programem był magazyn Macieja Zembatego "Zgryz".
Na antenie Trójki czytane były przez wybitnych aktorów nowe, wartościowe powieści ze świata, a wiele interesujących osób prowadziło swoje cykliczne gawędy na najrozmaitsze, zawsze ciekawe, tematy.
Program III z lat siedemdziesiątych ukształtował w niemałym stopniu sposób myślenia i wrażliwość całego pokolenia inteligencji. Sukces ten stacja zawdzięczała wielu wybitnym osobowościom radiowym, zarówno tym starszym, którzy pracowali w niej w poprzedniej dekadzie, jak i nowym, wśród których znaleźli się m.in. Janusz Kosiński (jeszcze w 1968 roku), Jan Borkowski, Jan Chojnacki, Wiktor Legowicz, Grzegorz Wasowski, Jan "Ptaszyn" Wróblewski, Wojciech Mann, Maciej Zembaty czy Andrzej Woyciechowski. Niemałą rolę w tworzeniu magii ówczesnej Trójki odegrali jej dyrektorzy z tego okresu: Jan Mietkowski oraz Ewa Ziegler.
Przykładowe ramówki z lat siedemdziesiątych:
09:00 „Worek Judaszów” – odcinek powieści Z. Nienackiego 09:10 Piosenki naszych przyjaciół 09:30 Nasz rok 70-ty 09:45 Słynne standardy jazzowe 10:15 Kupić nie kupić potargować można – reportaż Anny Balickiej 10:30 Ekspresem przez świat 10:35 Wszystko dla pań 11:45 „Anna Karenina” – odcinek powieści L. Tołstoja 12:05 Południowe wydanie magazynu – Z kraju i ze świata z Programu II 12:25 Koncert muzyki uniwersalnej 13:00 Na szczecińskiej antenie 15:00 Najdziwniejsze spotkania – gawęda W. Giełżyńskiego 15:10 Recital Maureen Forester 15:30 Ekspresem przez świat 15:35 Wrocławskie ulice – reportaż A. Wielowieyskiego i Z. Blezienia 15:50 Mistrzowie stylu „sweet” 16:15 Nasz rok 70-ty 16:30 Śpiewające dzieci 16:45 Gospels na 100 wykonawców 17:00 Ekspresem przez świat 17:05 Quodlibet, czyli kto co lubi 17:30 „Worek Judaszów” – odcinek powieści Z. Nienackiego 17:40 Klub grającego krążka 18:20 Antologia miniatury muzycznej – arabeska 18:30 Ekspresem przez świat 18:35 Piosenki z „włoskiego buta” 19:00 Naokoło świata – Arkady Fiedler – „Wyspa kochających lemurów” 19:15 Lista przebojów Włodzimierza Nahornego 19:30 Piosenki z tele-kina 19:45 Polityka dla wszystkich 20:00 Klub grającego krążka – wydanie dla fonoamatorów 20:15 „Milion” – reportaż Tadeusza Ponieckiego 20:35 J. S. Bach – V Sonata na lutnię i klawesyn – wyk. J. Bream, G. Malcolm 20:50 Wieczór w „Nowym Żaczku” – bawimy się ze studentami 21:20 Krasnoludki są na świecie – magazyn 21:50 Opera tygodnia – G. Gershwin – „Porgy and Bess” 22:00 Fakty dnia 22:08 Gwiazda siedmiu wieczorów – Joe Dassin 22:15 Co wieczór powieść w wydaniu dźwiękowym – „Wiejski Sherlock Holmes” W. Lipatowa – odc. 8 22:45 Kwadrans dnia – Arturo Benedetti – Michelangeli – fort 23:00 Swoje ulubione wiersze recytuje Jan Świderski 23:05 Wieczorne spotkanie z Giannim Morandim 23:45 Program na niedzielę 23:50 Na dobranoc gra Mieczysław Kosz
04:57 Początek programu 05:00 Pogoda i wiadomości 05:05-08.00 Między snem a dniem; w tym: 05:30 Gimnastyka dla leniwych 06:00 Pogoda i wiadomości 06:30 Polityka dla wszystkich 07:00 Ekspressem przez świat 07:30 Piosenka jest dobra na wszystko – gawęda 08:00 Ekspressem przez świat 08:05 Co kto lubi 09:00 „Bajka o Nowym Jorku” – odcinek powieści J.P. Donleavy’ego 09:10 Standard na czerwiec – „Pnąca róża” 09:30 Kwadrans akademicki 09:45 Kwintety fortepianowe 10:30 Ekspressem przez świat 10:35 Kiermasz płyt wytwórni „Bałkanton” 11:00 Życie rodzinne – magazyn 11:30 W tonacji Trójki – prowadzi K. Pacuda 12:00 Ekspressem przez świat 12:25 Za kierownicą – magazyn motoryzacyjny 13:00 Powtórka z rozrywki 13:50 „Miasto szczęśliwych miłości” – odcinek powieści F. Kozika 14:00 Dzieła instrumentalne G. F. Haendla 15:00 Ekspressem przez świat 15:05 Nowe nagrania U. Sipińskiej 15:20 W kręgu jazzu 15:40 Rozszyfrowujemy piosenki 16:00 „Profesor Kmicikiewicz” – reportaż 16:20 Muzykobranie 16:45 Nasz rok 78 17:00 Ekspressem przez świat 17:05 Muzyczna poczta UKF – prowadzi M. Mroziński 17:40 Odkurzone przeboje 18:10 Polityka dla wszystkich 18:25 Czas relaksu 19:00 Codziennie powieść w wydaniu dźwiękowym: Margaret Mitchell „Przeminęło z wiatrem” 19:30 Ekspressem przez świat 19:35 Opera tygodnia: Jean Philippe Rameau „Kastor i Polluks” 19:50 „Bajka o Nowym Jorku” – odcinek powieści 20:00 60 minut na godzinę – audycja J. Fedorowicza, M. Wolskiego, A. Zaorskiego 21:00 Galeria starych mistrzów: nagranie A. Grunfelda, pianisty prawdziwie salonowego. Aud. J. Webera 22:00 Fakty dnia 22:15 Trzy kwadranse jazzu: aktualności – magazyn J. Borkowskiego 23:00 Nowe tomiki poetyckie – M. C. Abramowicz 23:05-24.00 Między dniem a snem
Początek lat osiemdziesiątych wiąże się z wprowadzeniem stanu wojennego, w czasie którego Trójka nie nadawała swojego programu.
Po wznowieniu działalności 5 kwietnia 1982, Trójka, której dyrektorem został wówczas Andrzej Turski, zaprezentowała słuchaczom swoje nowe, odmłodzone oblicze. Program dotychczas adresowany głównie do wielkomiejskiej inteligencji, nie odwracając się od niej, postawił wyraźnie na ożywienie kontaktu z młodym słuchaczem, który na początku lat 80. kontestował sytuację polityczną i uciekał w świat muzyki. Dzięki wprowadzeniu na antenę nowych audycji (np. "Radio Mann", "Lista Przebojów Programu Trzeciego)" i zastąpieniu propagandowej nowomowy (obecnej w innych środkach masowego przekazu) normalnym, żywym językiem, a także udostępnieniu anteny dla zespołów rockowych, Programowi III udała się rzecz absolutnie wyjątkowa. Oto w czasach gdy społeczeństwo masowo odwracało się od oficjalnych publikatorów (słynny przykład, jakim były powszechne w miastach spacery wielu ludzi w porze Dziennika Telewizyjnego), Trójka zdobywała coraz większe zaufanie i sympatię słuchaczy. Przyczyniły się do tego przede wszystkim dwie nowe audycje, które w podobnej formule miały przetrwać z powodzeniem kolejne dziesięciolecia: "Zapraszamy do Trójki" oraz "Lista Przebojów Programu Trzeciego".
Audycja „Zapraszamy do Trójki” po przeobrażeniu stała się zupełnie nowym elementem ramówki. Jej tytuł obecny był na antenie od roku 1974, ale dopiero w latach osiemdziesiątych nadano mu zupełnie inny kształt i charakter, tworząc audycję niejako od nowa. Stała się ona wówczas nowocześnie realizowaną, codzienną audycją nadawaną „na żywo”, omawiającą ważne i mniej ważne wydarzenia oraz zjawiska społeczne, z dużym udziałem radiowych słuchaczy (uliczne sondy i odtwarzane z opóźnieniem ze względu na cenzurę wypowiedzi telefoniczne). Obok informacji i publicystyki nie brakowało w niej najnowszych przebojów czy lekkich w tonie komentarzy.
"Lista Przebojów Programu Trzeciego" stworzona i prowadzona przez Marka Niedźwieckiego, szybko sama stała się największym przebojem radiowym w Polsce. Jej pierwsze wydanie odbyło się 24 kwietnia 1982[3]. Audycja nadawana wówczas w sobotnie wieczory była nie tylko ucztą dla fanów muzyki, ale także najlepszym "podkładem" dźwiękowym do masowo w tamtych czasach organizowanych (z powodu symbolicznej ilości klubów) sobotnich imprez domowych. O jej popularności najlepiej można się było przekonać w pierwszej połowie dekady przechadzając się przez miasto w sobotę wieczorem: Lista dobiegała wówczas z tak wielu okien, że można było jej wysłuchać w całości na spacerze.
Natomiast po roku 1982 nie był już możliwy powrót na antenę bardzo czytelnie krytykującego rzeczywistość polityczną magazynu "60 minut na godzinę". W pierwszym okresie po stanie wojennym jego miejsce w ramówce zajął pełen absurdalnego humoru, wolny od odniesień do bieżącej sytuacji magazyn Marii Czubaszek "A propos". Nadal też obecny na antenie był wrocławski magazyn satyryczny "Studio 202".
Oprócz wspomnianych nowości Program III zachował wiele ze swojego wcześniejszego charakteru. Nadal obecne były w nim liczne gatunki muzyki, dobra literatura i interesujące audycje słowne. W tamtych niewesołych czasach niedostatku Trójka była jednym z niewielu dostępnych elementów lepszego świata – kolorowym ptakiem wśród gołębi.
Pod koniec 1986, rok po śmierci Mateusza Święcickiego (7 sierpnia 1985), Paweł Sztompke i Jan Borkowski zgłosili projekt nagród muzycznych jego imienia[4]. Nagrody Muzyczne Programu Trzeciego im. Mateusza Święcickiego – "Mateusze" pierwszy raz zostały wręczone 1 kwietnia 1987[5], w dwudziestopięciolecie Programu Trzeciego Polskiego Radia.
W latach osiemdziesiątych na antenie Trójki pojawiło się wiele nowych osobowości, które na antenie przetrwały kolejne dwie dekady, m.in. Monika Olejnik (do 2002), Marek Niedźwiecki (do 2007; powrócił w 2010), Paweł Sztompke, Grażyna Dobroń, Beata Michniewicz, Barbara Marcinik, Janusz Deblessem. W 1983 dyrektorem Programu III, po Andrzeju Turskim został Wiktor Legowicz, który kierował stacją do upadku Polski Ludowej.
Przykładowe ramówki z lat osiemdziesiątych:
09:00 "Rondo" – 23 odcinek powieści 09:10 Z klasyki XX wieku 09:55 Wiersze J. Ficowskiego 10:00 Muzyka 10:30 Ekspresem przez świat 10:35 Kiermasz płyt 11:00 Tylko godzinę – audycja 12:00 Ekspresem przez świat 12:05 Muzyka 13:00 Powtórka z rozrywki 13:50 "Czyste radości mojego życia" – 18 odcinek powieści 14:00 Muzyka 15:00 Ekspresem przez świat 15:05 Muzyka 15:30 Koncert bez biletu – audycja 16:00 Posłuchać warto 16:15 Muzykobranie 16:40 Węgrzy po sezonie – audycja 17:00 Ekspresem przez świat 17:05 3 minuty dla kierowców 17:10 W tonacji Trójki 18:10 Polityka dla wszystkich 18:25 Czas relaksu 19:00 Codziennie powieść w wydaniu dźwiękowym: T. Konwicki "Sennik współczesny" – 2 odcinek 19:30 Ekspresem przez świat 19:35 Opera tygodnia: W. A. Mozart – "Lucio Silla" 19:50 "Rondo" – 24 odcinek powieści 20:00 Interradio – aktualności – magazyn 20:40 Muzyka 22:15 Trzy kwadranse jazzu 23:00 Wiersze J. Ficowskiego 23:05 Jam session
Serwis Trójki: 7.00 8.00 9.00 12.00 15.00 16.00 17.00 18.00 05:57 Początek programu 06:00-9:05 Zapraszamy do Trójki; w tym: 06:10 24 godziny w 10 minut 07:30 Polityka dla wszystkich 08:30 P.B. Yuill "Hayzell i kawał łajdaka" – odcinek powieści 09:05 Piosenki na weekend 09:15 Wizyty i podróże 09:30 Przeboje z filharmonii 10:00 Codziennie powieść w wydaniu dźwiękowym: John Erskine "Prywatne życie pięknej Heleny" 10:30 Złote lata swingu – audycja Edwarda Steinhagena 11:00 Nie czytaliście, to posłuchajcie – przegląd tygodników 11:15 Dziś w liście przebojów 11:30 W życiorysach nie znajdziecie 11:40 Dziś w liście przebojów 11:50 Jadwiga Stańczakowa "Przejścia" – odcinek powieści 12:05 W tonacji Trójki – prowadzi Wojciech Mann 13:00 P.B. Yuill "Hayzell i kawał łajdaka" – odcinek powieści 13:10 Powtórka z rozrywki 14:00 Boże Narodzenie w muzyce Bacha 15:05 Wszystkie drogi prowadzą do Nashville – audycja Korneliusza Pacudy 15:45 Być sobą – audycja G. Olesińskiej i I. Brzostek 16:00-19:00 Zapraszamy do Trójki 19:00 Pamiętnik potoczny: grudzień 1885 – audycja Andrzeja W. Piotrowskiego 19:30 Trochę swingu 19:50 Jadwiga Stańczakowa: "Przejścia" – odcinek powieści 20:00 Lista przebojów programu III – prowadzi Marek Niedźwiecki 22:05 24 godziny w 10 minut i informacje sportowe 22:15 Teatrzyk Zielone Oko: Waldemar Łysiak "Bestseller" 23:00-2:00 Zapraszamy do Trójki – prowadzi Janusz Kosiński
Wraz z nastaniem nowej sytuacji politycznej i społecznej w Polsce zmieniła się również sytuacja mediów publicznych, a zwłaszcza Polskiego Radia. Powstawać bowiem zaczęło wiele stacji komercyjnych, coraz większą popularnością zaczęła się cieszyć telewizja, właśnie kosztem radia. Głównymi konkurentami Trójki w eterze stały się stacje Radio Zet oraz RMF FM, które jej kosztem szybko zyskały popularność i uznanie, którego stacja z Myśliwieckiej mogła wówczas tylko pozazdrościć. Słuchacze po raz pierwszy stanęli przed możliwością wyboru ofert spośród wielu stacji tematycznych, nie tylko muzycznych, ale również publicystycznych.
Trójka przez prawie całe lata dziewięćdziesiąte nie starała się raczej nadążyć za zachodzącymi na polskim rynku muzycznym zmianami, nie dostrzegając zagrożenia ze strony stacji komercyjnych, wzrastającej roli Internetu i coraz łatwiejszej dostępności muzyki (czego w Polsce Ludowej nie było), ale także ze strony zmieniającego się stylu życia Polaków. Na skutek tych zjawisk Program III zaczął gwałtownie tracić swoich słuchaczy, odchodzić zaczęło również wielu dziennikarzy. W ich miejsce pojawiło się jednak wielu nowych, częstokroć prezentujących nową muzykę, której w dawnej Trójce nie było. Zmieniał się program stacji, ale również i jej brzmienie. Pojawił się m.in. rap, hip-hop, czy muzyka klubowa. Z jednej strony wpłynęło to na różnorodność prezentowanej na antenie muzyki, z drugiej zaś wywołało zarzuty, iż obniżył się poziom prezentowanej muzyki.
W efekcie Program III w krótkim czasie przestał być stacją kultową, jaką z pewnością był w latach 70. i 80. To, co oferowano dawniej w tej stacji, można było spotkać w dowolnej stacji radiowej (np. listy przebojów).
W ciągu całej dekady pojawiło się jednak na antenie sporo ciekawych programów i wiele nowych głosów, obecnych w Trójce do dziś. Wśród nowych trójkowych osobowości znalazły się m.in.: Kuba Strzyczkowski, Marek Wałkuski, Marcin Kydryński (obaj jeszcze w 1989), Tomasz Beksiński, Ryszard Jaźwiński, Tomasz Żąda, Artur Orzech, Artur Andrus, Michał Olszański, Piotr Klatt, Mariusz Owczarek, Marcin Łukawski, Piotr Stelmach, czy Jerzy Sosnowski (od 2000). To wtedy na antenie pojawiły się programy takie, jak "Magazyn bardzo kulturalny", "Markomania", "Puls Trójki", "Smooth jazz cafe", "Studio El-muzyki", czy "Trójkowo, filmowo".
Lata 90. to również przemiany strony technicznej i organizacyjnej stacji. W 1991 ówczesny dyrektor Trójki Grzegorz Miecugow stworzył nowoczesny newsroom informacyjny, od roku 1995 radiostacja zaczęła nadawać program przez całą dobę, a w kwietniu roku kolejnego rozpoczęła emisję sygnału przez Internet. W roku 1997 otwarto Studio nagraniowe im. Agnieszki Osieckiej.
W 1991 roku, po śmierci Marii „Majki” Jurkowskiej (propagatorki bluesa, prowadzącej przez wiele lat audycję Blues wczoraj i dziś, zm. 14 grudnia 1991), redakcja muzyczna Programu III ustanowiła nagrodę jej imienia („Majka”) w dziedzinie bluesa[4].
W 1992 roku Grzegorz Miecugow zainicjował po raz pierwszy plebiscyt Srebrne Usta na najoryginalniejszą i najzabawniejszą wypowiedź polskiego polityka. Od tego czasu jest on organizowany co roku. O wyborze tym, na początku każdego roku, decydują słuchacze, którzy wybierają wypowiedź spośród tych wyselekcjonowanych przez redakcję. Nagrodzeni politycy otrzymują wykonaną ze srebra, statuetkę w postaci ust. Wśród dotychczas nagrodzonych znaleźli się m.in.: Lech Wałęsa, Waldemar Pawlak, Zyta Gilowska, Renata Beger, Tomasz Nałęcz, Józef Zych, Piotr Gadzinowski, Aleksander Kwaśniewski.
W 1994 roku redakcja rozrywki Programu III Polskiego Radia ustanowiła nagrodę im. Jonasza Kofty („Jonasz”) w kategorii twórczości kabaretowej i literackiej[4].
Pod koniec dekady podjęto akcje gorączkowego ratowania magii dawnej Trójki, a także próbę odzyskania utraconych słuchaczy oraz odmłodzenia grupy docelowej, która do tego czasu rekrutowała się głównie spośród osób powyżej czterdziestego roku życia (dawniej „młoda inteligencja”). Sytuację, jako dyrektor, próbował ratować Piotr Kaczkowski, a później przez krótki czas Michał Olszański.
W 1998 roku we współpracy z wydawnictwem Pomaton wydano pierwsze trzy albumy z serii Lista przebojów Programu III (nie mylić z późniejszym wydawnictwem z 2007 r., na 25-lecie Listy przebojów). Wyboru piosenek dokonał osobiście Marek Niedźwiecki. W 2001 roku wydawanie serii zakończono, oficjalnie z powodu braku zainteresowania ze strony wytwórni oraz złych wyników sprzedaży[6]. W sumie ukazało się 18 albumów – po jednym na każdy rok (od 1982 do 1998 włącznie) plus specjalny album z dodatkowymi piosenkami z lat 1982-84.
Jesienią 1998 roku, Szklarska Poręba otrzymała miano Zimowej Stolicy Trójki[7]. W 1999 roku natomiast, oficjalnie została ogłoszona Stolicą Programu III Polskiego Radia[7][8].
26 czerwca 1999, położonemu w centrum Szklarskiej Poręby (na rogu ulic Jedności Narodowej i 1 Maja) skwerkowi nadano nazwę Skweru Radiowej Trójki , a położonej na nim alejce – Alei Trójkowych Gwiazd[7]. W alejce umieszczane są odciski ust dziennikarzy Programu III[7]. 26 czerwca 2001, w drugą rocznicę otrzymania skwerku w Szklarskiej Porębie, Program III Polskiego Radia otrzymał od miasta własną trasę rowerową[7]. Trasa nr 3 Trasa Radiowej Trójki ma długość 20 km i prowadzi od Skweru Radiowej Trójki, wokół Szklarskiej Poręby i z powrotem[9]. W tym samym roku Henryk Sytner otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Szklarskiej Poręby[7],
Przykładowe ramówki z lat dziewięćdziesiątych:
5:00-9:00 Zapraszamy do Trójki; w tym: 6:15 Lekcja języka angielskiego 6:45 Codziennie powieść: Jaroslav Hasek "Dole i niedole dzielnego żołnierza Szwejka" 7:45 Informacje sportowe 8:10 O co chodzi? 8:45 Business news 9:05-11:15 Przed południem – program prowadzi K. Pacuda; w tym: 9:20 PPR – Poranna Porcja Rozrywki 9:30 Informator ekonomiczny 10:10 PPR – Przedpołudniowa Porcja Rozrywki 11:05 Odkurzane przeboje – aud. B. Podmmiotko 11:15 Puls Trójki 12:05 W tonacji Tróki – aud. K. Pacudy 13:10 Nelson de Mille "Nad rzekami Babilonu" 13:20 Powtórka z prezesa 14:05 Wiosenne potpourri – aud. K. Lipki 14:30 Joanna Siedlecka "Czarny ptasior" 14:50 TOP-TLEN Trójkowa Lista Elektronicznych Nagrań – aud. J. Kordowicza 15:05 B R U M 16:00-19:05 Zapraszamy do Trójki; w tym: 18:10 Informacje sportowe 19:05-24:00 Trójka BIS – program prowadzi B. Marcinik; w tym: 19:10 Codziennie powieść: Jaroslav Hasek "Dole i niedole dzielnego żołnierza Szwejka" 19:25 Nasz felietonista: Waldemar Chołodowski 19:35 Bielszy odcień bluesa – aud. J. Chojnackiego 20:10 Spotkania o zmroku – ks. Jan Sochoń 20:15 Nastroje el-muzyki – aud. J. Kordowicza 21:05 Tom Sharpe "Szalone dni Wilta" 21:15 Fermata – magazyn publicystyki muzycznej pod redakcją K. Kępskiej 21:55 Nowości z lamusa – felieton A.W. Piotrowskiego 22:05 Informacje sportowe 22:07 Dawne, zabawne – aud. J. Borkowskiego 22:15 Wieczory Trójkowe 22:45 New Age – muzyka dla zmęczonych – aud. S. Kasprzyka 22:54 Lekcja języka angielskiego (powt.) 23:00 To był dzień 23:25 Klub folkowy – aud. W. Ossowskiego 0:05-2:00 Trójka pod księżycem – program prowadzi J. Owsiak
Serwis Trójki co godzinę 06:00-09:05 Zapraszamy do Trójki; w tym: 07:05 Sport w Trójce 07:35 Czy mówisz po Polsku 07:45 Fokus 08:05 Sport w Trójce 08:10 Salon polityczny 08:45 Business news 09:05 Sport w Trójce 09:12 Forum niepełnosprawnych 09:30 Informator ekonomiczny 09:45-11:00 Muzyczna poczta UKF – Przedpołudniowa porcja rozrywki; w tym: 10:30 Zdrowym być 11:10 Puls Trójki 11:55 Giełda Papierów Wartościowych 12:05 W tonacji Trójki 13:00 Prognoza pogody 13:05 Trzeci wymiar sportu 13:10 Powtórka z rozrywki 14:00-16:00 Trójkowy Ekspres; w tym: 14:00 Prognoza pogody 14:05 Giełda Papierów wartościowych 14:58 Komunikat z granic 15:05 Sport w Trójce 16:00-19:00 Zapraszamy do Trójki; w tym: 17:05 Sport w Trójce 18:05 Sport w Trójce 18:15 Reportaż 18:31 Giełda Papierów Wartościowych 19:05 Sie kręci 20:05 Studio el-muzyki 21:05 Klub Trójki 22:05 Sport w Trójce 22:10 Trzy kwadranse jazzu 23:00 To był dzień 23:30 Pod dachami Paryża 00:05-06:00 Trójka pod księżycem
W październiku 2001 dyrektorem Programu III został Witold Laskowski, dotychczasowy korespondent TVP w Moskwie, z którym początkowo wiązano nadzieje na odbudowę marki i potęgi Trójki. Wraz ze swoim zastępcą, Adamem Fijałkowskim, próbowali odzyskać utraconych słuchaczy i odbudować markę stacji, głównie poprzez konkurowanie ze stacjami komercyjnymi.
Przystosowanie Programu III do nowych realiów zaczęto realizować zarówno od strony marketingowej, jak i merytorycznej. Zmianie wizerunku stacji miały służyć takie zabiegi jak: zmiana logo oraz oprawy dźwiękowej (w tym zastosowanie podkładu muzycznego w serwisach informacyjnych), wprowadzenie nowych haseł reklamowych („Wrzuć Trójkę” zastąpiono „Trójka – Twoje pierwsze radio”, a potem „Trójka – i usłyszysz więcej”), analizowanie badań słuchalności w poszczególnych grupach wiekowych, czy wielokrotne kampanie reklamowe. Polecono również dziennikarzom, by nie używali określenia „Program III”, gdyż właściwsze słowo „Trójka”, lepiej nadaje się na promocję radiostacji.
Zmiany merytoryczne, to przede wszystkim gruntowna przebudowa ramówki. Wizją Laskowskiego było stworzenie alternatywnego radia dla bardziej wymagających słuchaczy, lecz o wiele „lżejszego” niż dotychczas, radia nie narzucającego się słowem, a jedynie towarzyszącego muzycznie. W tym celu wprowadzono na antenę playlistę, radykalnie ograniczono rolę audycji autorskich (przesuwając je na późniejsze pory, lub likwidując), ograniczono ilość słowa mówionego na rzecz muzyki, usunięto wiele audycji poświęconych literaturze i teatrowi. Audycje Wojciecha Manna, Piotra Kaczkowskiego, czy Jana „Ptaszyna” Wróblewskiego zostały przesunięte na pory nocne, a programy: „Powtórka z rozrywki” czy „Puls Trójki” na wieczorne. Z anteny zniknęły audycje takie jak: „Klub ludzi ciekawych wszystkiego”, „Zagadki literackie”, Studio El muzyki”, "Radioaktywny Magazyn Reporterów", "Potrójmy o sporcie", "W tonacji Trójki", "Wszystkie drogi prowadzą do Nashville", czy sobotnie „Zapraszamy do Trójki” prowadzone przez Piotra Kaczkowskiego. Niektóre audycje uległy przemianom (np. „Trójkowy ekspres” przekształcono w „Program alternatywny”. W miejsce usuniętych programów pojawiło się kilka nowych pomysłów programowych, takich jak: „Za a nawet przeciw”, „Trójka budzi ludzi”, „Orzech i reszta” czy „Trzecie śniadanie”. Inne pomysły programowe z tego czasu to m.in.: „Lista osobista” (Piotra Metza), „Siesta” (Marcina Kydryńskiego), „Dobronocka” (Grażyny Dobroń), „Radiowy Dom Kultury”, „Frutti di Marek” (pasmo prowadzone przez Marka Niedźwieckiego), „Chillout cafe” czy „Klubowe granie”.
W omawianym okresie ze stacji odeszło wiele trójkowych osobowości, takich jak: Paweł Sztompke, Hanna Maria Giza, Wojciech Ossowski, Monika Olejnik, Tomasz Sianecki, Antoni Piekut czy Paweł Kostrzewa. Jednocześnie, zaczęto sprowadzać wielu (często młodych) dziennikarzy z innych stacji radiowych i telewizyjnych (często komercyjnych), którzy mieli do stacji wnieść nowe doświadczenie i przyciągnąć młodych słuchaczy. Na antenie pojawili się wówczas Mariusz Rokos, Aneta Wrona, Piotr Łodej, Robert Kantereit, Paweł Homa, Agnieszka Szydłowska, Rafał Sławoń, Katarzyna Stoparczyk, Krzysztof Skowroński (późniejszy szef stacji), Michał Kowalewski, Jolanta Pieńkowska, Dariusz Bugalski, Grzegorz Hoffmann. Część z zatrudnionych wówczas dziennikarzy z czasem okazała się trafnym wyborem ówczesnej dyrekcji, zyskała uznanie i sympatię słuchaczy i jest obecna na antenie do tej pory. W tym czasie na antenę Programu III powróciły nieobecne przez dłuższy czas, a cieszące się uznaniem słuchaczy osoby: Piotra Barona, Piotra Metza czy Hirka Wrony.
Szereg wprowadzonych zmian odbił się na poziomie prezentowanej muzyki i słowa mówionego. Z radia indywidualności i osobowości, które same decydowały o kształcie i brzmieniu swoich audycji, zaczęto zmierzać w kierunku sformatowanego radia prezenterów i DJ-ów, próbując tym samym naśladować stacje komercyjne z połowy l. 90 XX wieku, które nadal nieustannie dążą do maksymalnego ograniczenia słowa na rzecz muzycznej playlisty. Zmiany wprowadzone przez zarząd stacji spowodowały gwałtowny odpływ dotychczasowych słuchaczy, którzy nie opuścili Trójki w minionej dekadzie (w ich miejsce pojawili się młodsi). Najwięksi fani dawnego Programu III organizowali pikiety pod budynkiem radiostacji przy ulicy Myśliwieckiej w Warszawie, pisali listy interwencyjne do redakcji oraz polityków i ludzi ze świata kultury, tworzyli protestacyjne strony internetowe, w których na forum wymieniali się swoimi spostrzeżeniami.
Mimo nieustannych interwencji słuchaczy, zarząd stacji nie wprowadził większych zmian na antenie (skorygowano jedynie niektóre elementy, np. przywrócono zlikwidowaną wcześniej „Muzyczną pocztę UKF” czy audycję „Gitarą i piórem”), ani nie podał się do dymisji. Wprowadzone przez ówczesne szefostwo zmiany doprowadziły jednak do zwiększenia zainteresowania rozgłośnią ze strony reklamodawców oraz spowodowały nieznaczny wzrost słuchalności stacji.
Corocznie, począwszy od 2000 roku, dziennikarze Trójki nagrywają okolicznościową piosenkę z okazji Świąt Bożego Narodzenia. Utwór prezentowany jest na antenie przez cały grudzień. Wszystkie piosenki posiadają ten sam tytuł: „Przyjaciele Karpia” (wraz ze swoim kolejnym numerem porządkowym i podtytułem). Tekst utworu (pisany co roku przez kogo innego) dzielony jest na fragmenty, które kolejno po sobie śpiewają trójkowe gwiazdy.
Od 8 lipca 2006 do 25 lutego 2009 funkcję dyrektora radiowej Trójki pełnił Krzysztof Skowroński (w latach 2006-2008 jego zastępcą był Szymon Sławiński, a później Jacek Pawłowski). Skowroński prezentował się jako zwolennik radia autorskiego, nawiązującego do tradycji Programu Trzeciego. Od momentu zmian na stanowiskach kierowniczych stacji, ograniczono do minimum rolę playlisty, powróciły audycje autorskie największych osobowości, inne przesunięto na wcześniejsze godziny, przywrócono na antenę programy znane słuchaczom z najlepszych czasów stacji. Na antenie częściej zatem zaczęli się pojawiać dziennikarze usunięci ze stacji, lub przesunięci na nocne pory, tacy jak: Wojciech Mann, Piotr Kaczkowski, Wojciech Ossowski, Paweł Sztompke, a audycje takie jak: "W tonacji Trójki", czy "Muzyczna poczta UKF" zyskały swe nowe oblicze, nawiązujące jednak do swych postaci pierwotnych. Na antenie pojawiło się wówczas wiele nowych głosów, m.in. Wojciecha Cejrowskiego (związany już wcześniej z Polskim Radiem), Aleksandry Kaczkowskiej (przyszła z Polskiego Radia Bis), Adama Piśko (wcześniej w Radiu Kraków), Michała Karnowskiego (wcześniej pracował w TVP), Piotra Bukartyka czy aktora Andrzeja Nejmana. Na przełomie roku 2006 i 2007 w nowej ramówce pojawiło się kilkanaście nowych pozycji, wśród których znalazły się m.in.: "Offensywa" (prowadzona przez Piotra Stelmacha), "Tu Baron" (Piotra Barona), "Popołudniowe rozmowy z dźwiękiem" (Aleksandry Kaczkowskiej; do października 2007, obecnie "Ciemna Strona Mocy"), "Tanie Granie" (Wojciecha Manna i Grzegorza Wasowskiego), "Audycja podzwrotnikowa" (Wojciecha Cejrowskiego), "Rock’n’roll Historia Powszechna" (Piotra Metza), "Raport o stanie świata" (Dariusza Rosiaka), "KOZA – Komitet Organizacyjny Zwalczania Apatii" (prowadzony przez Andrzeja Nejmana). Ponadto, przez pewien okres Trójka raz w miesiącu nadawała cykl czterech audycji ("Trzecia strona Księżyca", "Osobliwości muzyczne", "Hch", "Strefa rokendrola wolna od angola") emitowanych po północy przez kolejne noce, poczynając od dnia w którym miała miejsce pełnia Księżyca (po pewnym czasie zrezygnowano z tej idei, audycje jednak pozostały na antenie, zmieniając jedynie godziny i częstotliwość emisji).
Nowym pomysłem było również utworzenie nieformalnej grupy kilku redaktorów stacji, nazwanej "Akademią Muzyczną Trójki", której celem była dbałość o jakość prezentowanej muzyki na antenie Programu III. Jednocześnie w ramówce rozgłośni zagościła nowa audycja o charakterze tematyczno-monograficznym nadawana od poniedziałku do czwartku zatytułowana "Akademia Muzyczna Trójki", którą prowadziło kilku zmieniających się redaktorów wchodzących w skład Akademii.
Do najbardziej spektakularnych innowacji nowej Trójki w tym okresie należały projekty, takie jak: konkurs "Wielki Wyścig", koncerty w trójkowym ogródku, czy często organizowane wyjazdowe dni Trójki, kiedy audycje nadawane były z różnych miejsc, takich jak: Paryż, Kraków, Augustów, Sopot, Szklarska Poręba, Jarocin – co często związane było z jakimś ważnym wydarzeniem kulturalnym, np. Festiwalem w Jarocinie (specjalne dni okazjonalnie – choć znacznie rzadziej – pojawiają się na antenie Trójki do dziś).
Jesienią 2007 Program III zrealizował pierwszą edycję projektu "Trójka przekracza granice", w ramach którego czterech dziennikarzy stacji (Wojciech Cejrowski, Dariusz Rosiak, Dmitrij Strelnikoff i Michał Żakowski) wyjechało w cztery rejony świata (Ameryka Południowa, Afryka, Rosja i Indie), by nadawać stamtąd relacje na antenę stacji. Pomysłodawcą projektu był Krzysztof Skowroński, a za jego realizację odpowiadał Tomasz Michniewicz. W kolejnych latach pojawiły się jeszcze dwie edycje tego projektu. W drugiej edycji reporterami byli: Wojciech Cejrowski (Ameryka Południowa), Tomasz Michniewicz (Azja), Dariusz Rosiak (Afryka) i Michał Żakowski (Indie), a w trzeciej czterech reporterów podróżowało po USA (Tomasz Michniewicz, Dariusz Rosiak, Michał Żakowski, Agnieszka Obszańska).
Dużą popularnością wśród słuchaczy cieszyły się dni tematyczne, w których większość audycji poświęcona była jakiemuś jednemu tematowi, zazwyczaj muzycznemu (np. dzień z The Doors, z The Beatles, z Kate Bush, dzień z Piwnicą Pod Baranami czy dzień z punk rockiem), choć zdarzały się również dni poświęcone pewnym zjawiskom społecznym jak i kulturalnym (np. dzień z filmem „Miś”, czy z „Liniowcem marzeń” Boeingiem 787). Pierwszymi tego typu projektami był dni z kolejnymi dekadami XX wieku (lata 60., 70., 80., 90.) „otwierające” w Trójce rok 2007.
W kwietniu 2007 Programu III obchodził czterdziestopięciolecie powstania stacji, zaś Lista Przebojów Programu Trzeciego swoje dwudziestopięciolecie. Z tej okazji Trójka wraz Dziennikiem. Polska. Europa. Świat. wydała kolekcję dwudziestu pięciu płyt CD upamiętniających muzycznie kolejne lata Listy, a prowadzący audycję Marek Niedźwiecki wydał drugą część książki o Liście zatytułowaną „Lista przebojów Trójki 1994-2006”.
10 września 2007 ponownie, po 8-letniej przerwie, rozdano Nagrody Muzyczne Programu Trzeciego – "Mateusze".
W kolejnych miesiącach urzędowania Krzysztofa Skowrońskiego na antenie Programu III pojawiła się nowa oprawa muzyczna oraz wprowadzona została nowa ramówka stacji. Wśród nowych audycji pojawiły się takie jak: "Ładne kwiatki" (Piotra Bukartyka), "Zjednoczone królestwo" (Piotra Metza), Gh+ (Grzegorza Hoffmanna), "Kolonie francuskie" (Jacka Hawryluka), "Myśliwiecka 3/5/7" (Piotra Stelmacha), Mikrokosmos (Grzegorza Zembrowskiego), "Magiel Wagli" (Wojciecha Waglewskiego i jego syna Fisza) oraz "Bez etykiety" (Karoliny Kozak). Jednocześnie z anteny zdjęto programy "Moje miasto nocą", "Klubowe granie" oraz "Chillout cafe". Na wcześniejsze godziny przesunięto emisję – nadawanych przez ostatnie lata w środku nocy – audycji: "Trzy kwadranse jazzu" oraz "Gitarą i piórem". Po wieloletnim nadawaniu "Listy przebojów Trójki" w piątki, emisję audycji przesunięto ponownie na soboty.
W roku 2007 Program III opuścili, oprócz Marka Niedźwieckiego, także Magdalena Jethon oraz Jerzy Sosnowski[10]. Po odejściu Marka Niedźwieckiego prowadzenie listy objął Piotr Baron. W styczniu 2009 roku, Program III odnotował najlepszy wynik od 2001 roku, a więc odkąd prowadzone są badania Radio Track. Z badania wynika również, iż słuchalność Trójki wzrosła w ciągu roku z 5,7% do 6,9% (2405 tys. osób)[potrzebne źródło].
25 lutego Rada Nadzorcza Polskiego Radia odwołała z funkcji dyrektora programowego Trójki Krzysztofa Skowrońskiego i na jego miejsce powołała Magdalenę Jethon. W dowód solidarności z odwołanym dyrektorem ze stacji odeszli również Michał Karnowski, Jerzy Jachowicz, Grzegorz Wasowski, Monika Makowska oraz Andrzej Nejman. Ze stacji odszedł również Adam Piśko. Jednocześnie na antenie Trójki ponownie pojawiły się głosy Jerzego Sosnowskiego oraz Hirka Wrony, Ernesta Zozunia i Michała Margańskiego, którzy odeszli z Programu III na znak protestu w związku z działalnością Krzysztofa Skowrońskiego.
W okresie kierowania stacją przez Magdę Jethon zostało wprowadzonych kilka zmian w ramówce stacji. Usunięto Akademię Muzyczną Trójki, zagościły natomiast takie audycje jak: "Trzecie ucho" Wojciecha Zimińskiego, "Jestem feministą" Dariusza Bugalskiego, "Trójkowy znak jakości" Jerzego Sosnowskiego oraz "To był dzień" – informacyjno-publicystyczna audycja podsumowująca wydarzenia dnia emitowana w dni powszednie o godzinie 23:00. Stałe miejsce w ramówce zyskały nieobecne przez ostatnie lata audycje: "Manniak po ciemku" Wojciecha Manna oraz "Bielszy odcień bluesa" Jana Chojnackiego; powróciła na antenę audycja Hirka Wrony "Czarna noc" (dawniej "Czarny piątek").
15 lipca 2009 roku w związku z dramatyczną sytuacją finansową Polskiego Radia S.A. powołano[11] Komitet Miłośników „Trójki”. Pierwszy raz w historii publicznej radiofonii w Polsce przeprowadzono akcję zbierania pieniędzy na działalność stacji. Od 10 sierpnia do 10 grudnia 2009 roku udało się zebrać ponad 800 tys. zł. W gronie założycielskim Komitetu znaleźli się m.in.: Krystyna Czubówna, Krzysztof Daukszewicz, Michał Ogórek i Zbigniew Zamachowski[11]. 10 października 2009 roku, w podziękowaniu słuchaczom, za wsparcie finansowe odbył się dzień otwarty pod hasłem „Dla dorosłych i dla dzieci otwieramy Program III”. Od rana do późnych godzin wieczornych słuchacze mogli zwiedzać siedzibę radiowej Trójki, zapoznać się ze sztuką montażu, nagrać się w studiu, a także zobaczyć jak pracują dziennikarze. Pracownicy Trójki przygotowali dla odwiedzających konkursy z nagrodami i spotkania z największymi gwiazdami Programu III.W ciągu jednego dnia na Myśliwieckiej 3/5/7 pojawiło się ponad 3 tys. słuchaczy.
Jesienią 2009 Trójka po raz kolejny osiągnęła najlepsze w historii badań wyniki słuchalności[12].
Dnia 29 grudnia 2009 zarząd Polskiego Radia, bez podania powodu, odwołał Magdę Jethon z funkcji dyrektora, mianując na to miejsce Jacka Sobalę[13][12]. Ta nagła zmiana dyrektora, który doprowadził Program III do rekordowych wyników słuchalności oraz wyprowadził Trójkę z kryzysu finansowego wywołała protesty całego zespołu Programu III ( pod listem protestacyjnym w sprawie odwołania Magdy Jethon podpisało się ponad 90% pracowników i współpracowników Trójki) oraz słuchaczy, którzy wystosowali list do premiera i marszałka Sejmu, pisząc w oświadczeniu m.in.: „Błyskawiczne odwołanie dyrektor Jethon w okresie świątecznym, w czasie, gdy znaczna część zespołu rozproszyła się na urlopy, urąga jakimkolwiek standardom i świadczy o tym, że autorzy tej decyzji doskonale zdawali sobie sprawę z jej bulwersującego i nieuzasadnionego merytorycznie charakteru”[12].
Oprócz dziennikarzy do protestu przyłączyły się rzesze oddanych fanów Trójki. W obronie radia powstała m.in. grupa na portalu Facebook [1], a byli uczestnicy konkursu "Wielki Wyścig Trójki" w poniedziałek 11 stycznia 2010 wyruszyli w "Niewielki wyścig w ważnej sprawie" [2] przywożąc do siedziby Trójki protestacyjne listy od wiernych słuchaczy skierowane do Zarządu Polskiego Radia S.A.
W dniu 24 maja 2010, szefowa Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich, Krystyna Mokrosińska, zwróciła się do KRRiTV o pilne zajęcie stanowiska w sprawie wystąpienia Jacka Sobali na koncercie ku czci ofiar katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku, który miał "charakter wiecu wyborczego"[14]. Dwa dni później, zarząd Polskiego Radia odwołał Jacka Sobalę ze stanowiska dyrektora Trójki[14].
Ówczesny Zarząd Polskiego Radia S.A. przez 6 miesięcy nie potrafił znaleźć odpowiedniego kandydata na dyrektora Trójki jednocześnie, mimo próśb dziennikarzy Trójki odmawiając powołania ponownie Magdy Jethon. W końcu pod dużym naciskiem zespołu i słuchaczy, 9 listopada 2010 roku Magdzie Jethon została powierzona funkcja p.o. Dyrektora Programu III a 3 sierpnia 2011 roku została powołana na Dyrektora.
Przykładowe ramówki z lat 2007-2009:
00:00 Trzy kwadranse jazzu – prowadzi J. P. Wróblewski 02:00 Pod dachami Paryża – prowadzi B. Podmiotko 04:00-06:00 Trójkowy budzik – prowadzi P. Łodej; w tym: 04:05 Muzyczna nowość 04:25 Trójkowe kalendarium 04:40 Informacje drogowe 05:25 Trójkowe kalendarium 05:40 Przegląd prasy 05:50 Gimnastyka Henryka Sytnera 06:00-09:00 Zapraszamy do Trójki – prowadzi M. Łukawski; w tym: 06:50 Przegląd prasy krajowej 07:15 Bez komentarza 07:30 Wiadomości ekonomiczne 07:50 Przegląd prasy krajowej 08:07 Myśl dnia 08:13 Salon polityczny Trójki – prowadzi M. Karnowski 08:35 Urywki z rozrywki 08:50 Przegląd prasy zagranicznej 09:00-12:00 Tu Baron – prowadzi P. Baron; w tym: 09:30 Informator ekonomiczny 09:50 Teren kultura (A. Obszańska) 10:30 Fajny film wczoraj widziałem (R. Jaźwiński) 10:45 Instrukcja obsługi człowieka (G. Dobroń) 11:05 Akademia Muzyczna Trójki (G. Hoffmann) 11:30 Lista przebojów Trójki (M. Niedźwiecki) 12:00 Za a nawet przeciw – prowadzi K. Strzyczkowski 13:00 Powtórka z rozrywki – prowadzi A. Andrus 14:00-15:30 Orzech i reszta – prowadzi A. Orzech; w tym: 14:15 Co w mowie piszczy? (K. Kłosińska) 14:50 „Terrorysta” – powieść J. Updike’a czytają M. Seweryn i P. Adamczyk 15:15 Tym żył świat – "Upadek rządu H. Suchockiej" (odc. 408) 15:20 Teren kultura (A. Obszańska) 15:30 Muzyczna poczta UKF – prowadzi T. Żąda 16:00-19:00 Zapraszamy do Trójki – prowadzi R. Kantereit; w tym: 17:30 Wiadomości ekonomiczne 17:45 Puls Trójki – prowadzi B. Michniewicz 18:15 Reportaż 18:45 Bardzo ważny projekt 19:00-21:00 Program alternatywny – prowadzi P. Stelmach; w tym: 19:50 Teren kultura – A. Obszańska 21:00 Klub Trójki – prowadzi D. Bugalski 22:00 Magazyn Bardzo Kulturalny – prowadzi B. Marcinik 22:20 „Ostatnia Wieczerza” powieść P. Huelle czyta Z. Zamachowski 22:30 Akademia Muzyczna Trójki – prowadzi G. Hoffmann 23:00 Smooth jazz cafe – prowadzi M. Niedźwiecki
00:00 Teraz polskie – prowadzi Mariusz Owczarek 02:00 Noc Muzycznych Pejzaży – prowadzi P. Kosiński 06:00-09:00 Zapraszamy do Trójki – prowadzi M. Łukawski; w tym: 07:20 Minipowtórka z rozrywki 08:40 Minipowtórka z rozrywki 08:50 Kocham samochody 09:00-11:00 Śniadanie w Trójce – prowadzi B. Michniewicz, w tym: 09:00 – Salon polityczny 10:00 – Salon prasowy 11:00 Audycja podzwrotnikowa – prowadzi W. Cejrowski 12:00 Raport o stanie świata – prowadzi D. Rosiak 13:00 Radiowy Dom Kultury – prowadzi A. Szydłowska 15:00 Trójkowo, filmowo – prowadzi R. Jaźwiński 16:00-19:00 Myśliwiecka 3/5/7 – prowadzi P. Stelmach; w tym: 16:15 Moim zdaniem 16:30 MIT – Muzyczny Informator Trójki 16:45 Stół szwedzki 17:15 Moim zdaniem 17:25 Kącik gazeciarza 17:55 Miękka bułka 18:15 Ze studia przy myśliwieckiej 3/5/7 18:30 MIT – Muzyczny Informator Trójki 19:00-22:00 Lista Przebojów Programu Trzeciego – prowadzi P. Baron 22:00-24:00 Strefa rokendrola wolna od angola – prowadzi Michał Owczarek
Według badań Radio Track KBR, MillwardBrown SMG/KRC grudzień 2010 – luty 2011, po raz pierwszy w historii badań Program III Polskiego Radia osiągnął 8,8% udziału w rynku i 9,6% zasięgu dziennego, bijąc po raz kolejny własne rekordy słuchalności[15].
W drugiej połowie marca 2011 Program III Polskiego Radia i tygodnik Newsweek rozpoczęli akcję społeczną "Adopcja po polsku", którą patronatem honorowym objęły Pierwsza Dama Rzeczypospolitej Polskiej Anna Komorowska oraz Henryka Krzywonos[16].
12 maja 2011, jedna z alejek w warszawskim Parku Agrykola, w pobliżu siedziby Programu III, otrzymała nazwę Alei Radiowej Trójki[17]. Uroczyste otwarcie odbyło się 3 czerwca 2011[18]. Uroczystego przecięcia wstęgi dokonał Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski oraz polska aktorka teatralna i filmowa, radna m.st. Warszawy Anna Nehrebecka[18]. Prezydentowi towarzyszyła jego małżonka. W otwarciu wzięli także udział m.in. przedstawiciele Rady Miasta Stołecznego Warszawy, dziennikarze Programu III, p.o. dyrektora stacji Magdalena Jethon, piosenkarka Urszula Dudziak oraz aktor Zbigniew Zamachowski. Aleja prowadzi wzdłuż Kanału Piaseczyńskiego od ulicy Myśliwieckiej w stronę Zamku Ujazdowskiego w Warszawie[17].
Od 9 stycznia do 1 kwietnia 2012 roku na antenie stacji emitowano cykl "Trójka z dżemem - palce lizać!", opisujący w zabawny sposób historię stacji. Wyemitowano 96 odcinków stacji i wywiad z jej autorem, Marcinem Gutowskim. Cykl spotkał się z dużym odzewem, podczas jego emisji do redakcji stacji przysłano kilka tysięcy słoików dżemu[19][20].
30 marca 2012, Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu monetę o nominale 2 zł upamiętniającą 50-lecie Programu III Polskiego Radia[21]. Moneta, wyemitowana w nakładzie 800 tys. egzemplarzy, została wykonana ze stopu nordic gold, ma masę 8,15 g i średnicę 27,00 mm[21]. Z tej okazji stacja zorganizowała przemarsz ulicami Warszawy, podczas którego prezentowano makietę tejże monety, mającą 2 metry średnicy[22]. Happening, podczas którego toczono imitację, rozpoczął przed siedzibą Narodowego Banku Polskiego przy placu Powstańców Warszawy, a zakończył przed siedzibą Trójki przy ulicy Myśliwieckiej[22].
W kwietniu 2012 Mennica Polska wybiła 3333 sztuki monety kolekcjonerskiej o nominale 3 dolarów nowozelandzkich, będącej środkiem płatniczym na polinezyjskiej wyspie Niue. Monety wykonane zostały ze srebra próby 925 o wadze 33,33 g, a ich wartość ustalono na 333 zł[23][24].
Program III od początku swojego istnienia budził wiele kontrowersji, głównie ze względu na stosunkowo dużą swobodę słowa w dziedzinie polityki w okresie Polski Ludowej, co odróżniało go od propagandowych w swym założeniu, pozostałych mediów (w tym przede wszystkim Polskiego Radia i Telewizji). Jednocześnie, obserwując stronę programową stacji, można dostrzec tendencję do nieustannego ograniczania audycji o tematyce czysto polityczno-propagandowej czy społeczno-socjologicznej kierowanej do „robotniczego społeczeństwa”, na rzecz inteligentnych programów o charakterze kulturalnym, czy też poświęconym sztuce, która wówczas była przez władze odsuwana na dalszy plan. Trójka była praktycznie jedynym miejscem, w którym oficjalnie prezentowano niedostępną powszechnie zachodnią muzykę rozrywkową, dzięki czemu stacja stała się swoistym oknem na świat dla polskiej młodzieży.
Kontrowersje towarzyszą rozgłośni także od początku lat dziewięćdziesiątych, choć na zupełnie innej płaszczyźnie. W dobie Internetu, prywatnych komercyjnych stacji radiowych i telewizyjnych oraz co się z tym wiąże powszechnej dostępności do muzyki i innych dziedzin sztuki, przez lata obecnych w dyskusjach na antenie Trójki, rozgłośnia ta znalazła się w bardzo niekomfortowej sytuacji. Problem ten, nagłośniony przez słuchaczy (protest Tajniaka Łapy Precz Od Trójki kontynuowany potem w Internecie i innych mediach) uwidocznił się szczególnie za kadencji dyrektora Witolda Laskowskiego.
Specjaliści od rynku radiowego twierdzą, że transformacja Programu III była wówczas niezbędna, jeśli stacja myślała poważnie o przetrwaniu w świadomości społecznej. Wielu obserwatorów uważa, że utraciła ona wielki potencjał, jaki miała na początku lat dziewięćdziesiątych i oddała inicjatywę w ręce stacji komercyjnych, które potrafiły – w sposób przystosowany do nowych realiów społecznych – przyciągnąć do siebie słuchaczy. Wyścig z konkurencją zaczął upodabniać antenę Programu III do mediów komercyjnych, na czym ucierpiał niegdyś kulturotwórczy wizerunek stacji, a także miłośnicy mniej popularnych, ambitnych gatunków muzycznych. Dyskusja na ten temat wiąże się z pytaniem o to, czy media publiczne mają za zadanie spełniać misję kulturotwórczą, czy też mają prawo konkurować z nadawcami komercyjnymi, w wyścigu o odbiorcę masowego, co w nieuchronny sposób musi powodować obniżenie poziomu nadawanych audycji i dopuszczenie do głosu kultury masowej.
Niektóre zeznania związane z pracą sejmowej komisji śledczej badającej tzw. aferę Rywina sugerowały, że komercjalizacja Programu III była wstępem do jego prywatyzacji oraz późniejszej sprzedaży[potrzebne źródło].
Podobnie jak wszystkie media publiczne w Polsce, tak i Program III od początku lat dziewięćdziesiątych nieustannie boryka się z problemem jego upolitycznienia. W zależności od zmieniającej się ekipy rządzącej zmienia się kierownictwo Polskiego Radia, jak i dyrektorzy programowi jego poszczególnych jednostek antenowych. W konsekwencji tego, wizerunek stacji, zarówno od strony merytorycznej jak i wizerunkowej, jest nieustannie skazany na ciągłe przeobrażenia.
Przez prawie pięćdziesiąt lat istnienia stacji, pracowało w niej dużo znanych i cenionych dziennikarzy. Wielu spośród nich to wybitni znawcy różnych gatunków muzycznych.
Z Programem III przez lata związanych było również wielu artystów estradowych oraz osób ze sceny kabaretowej i świata kultury, m.in.:
Dyrektorami Programu III byli kolejno:
| Imię i nazwisko | okres sprawowania stanowiska | |
|---|---|---|
| od | do | |
| Edward Fiszer | 1962 | 1963 |
| Jerzy Jesionowski | 1963 | 1967 |
| Jan Mietkowski | 1967 | 1973 |
| Ewa Ziegler | 1973 | 1980 |
| Janusz Domagalik | 1980 | 13 grudnia 1981 |
| Andrzej Turski | 1 kwietnia 1982 | 8 sierpnia 1983 |
| Wiktor Legowicz | 1983 | 15 stycznia 1991 |
| Grzegorz Miecugow | 1 lutego 1991 | 10 stycznia 1992 |
| Jacek Ejsmond | 11 stycznia 1992 | 13 grudnia 1993 |
| Paweł Zegarłowicz | 1994 | 1997 |
| Piotr Kaczkowski | 16 stycznia 1998 | 20 czerwca 2000 |
| Michał Olszański | 20 czerwca 2000 | 30 września 2001 |
| Witold Laskowski | 1 października 2001 | 7 lipca 2006 |
| Krzysztof Skowroński | 8 lipca 2006 | 25 lutego 2009 |
| Magdalena Jethon | 26 lutego 2009 | 29 grudnia 2009 |
| Jacek Sobala | 29 grudnia 2009 | 26 maja 2010[14] |
| Wojciech Poczachowski jako p.o. dyrektora |
27 maja 2010[14] | 9 listopada 2010 |
| ponownie Magdalena Jethon | Od 9 listopada 2010[29] jako p.o. dyrektora; od drugiej połowy 2011 dyrektor. |
nadal |
W siedzibie radiowej Trójki mieści się nowoczesne studio nagraniowe. Powstało ono w 1947 roku i nosiło nazwę M1. W 1997 po jego gruntownej przebudowie nadano mu imię Agnieszki Osieckiej. W studio odbywają się koncerty, nagrania, a także inne uroczystości okolicznościowe. Wiele z zarejestrowanych koncertów (które zwykle transmitowane są na antenie stacji) zostało wydanych (m.in. przez polskie wytwórnie fonograficzne) na płytach CD, których Trójka jest patronem medialnym.
Dotychczas zarejestrowano i wydano m.in. następujące albumy:
| data sesji / koncertu |
artyści | tytuł zarejestrowanego wtedy albumu | uwagi |
|---|---|---|---|
| 16 grudnia 1982 – 9 października 1983 |
różni | I Ching | sesja nagraniowa (album studyjny) |
| 28 maja 1986 | Voo Voo | Koncert | album koncertowy |
| 26 marca 1994 | Grzegorz Turnau | Turnau w Trójce | album koncertowy |
| 15 kwietnia 1994 | Lady Pank | Trójka Live! | album koncertowy |
| 6 grudnia 1998 | Republika | Trójka Live! | album koncertowy |
| 4-5 czerwca 1999 | Voo Voo | Koncert w Trójce | album koncertowy |
| 16 października 1999 | Closterkeller | Fin de Siecle | album koncertowy |
| 29 stycznia 2000 | Abraxas | Live in Memoriam | koncert i album ku pamięci Tomasza Beksińskiego |
| 15 lipca 2000 | Voo Voo | Trójdźwięki | album koncertowy |
| 6 kwietnia 2001 | Porcupine Tree | Warszawa | album koncertowy |
| 20 października 2001 | Lombard | 20 lat - koncert przeżyj to sam | album koncertowy |
| 1 czerwca 2001 | Perfect | Perfect - Trójka Live | album koncertowy |
| 2002 | Raz, Dwa, Trzy | Czy te oczy mogą kłamać | album koncertowy |
| 14 marca 2004 | Voo Voo | Trójdźwięki | album koncertowy |
| 9 grudnia 2004 | O.S.T.R. i SOFA | Trójka Live! | album koncertowy |
| 10 czerwca 2007 | Raz, Dwa, Trzy | Młynarski | album koncertowy |
| 29 lipca 2007 | IAMX | Live in Warsaw | album koncertowy |
| różne | różni | Offsesje 1 (wyd. 2008), Offsesje 2 (wyd. 2010) |
nagrania na potrzeby audycji Offensywa |
|
|||||||||||||||||||||||||||
