Na mapach:
Pomnik Grunwaldzki w Nowym Jorku – konny pomnik króla Władysława Jagiełły wykonany w brązie przez rzeźbiarza Stanisława Kazimierza Ostrowskiego (1879-1947).
Spis treści |
Pierwszy pomysł ustawienia tego pomnika sięga roku 1910 i miał zostać wystawiony przez Polonię amerykańską na 500-lecie bitwy Grunwaldzkiej. Niestety plany te zostały zniweczone w wyniku wybuchu I wojny światowej. Podczas wojny uległ także zniszczeniu pierwszy gipsowy model zaprojektowany przez Ostrowskiego[1]. Pomysł został ponownie podjęty w 1937 roku z zamiarem zrealizowania go specjalnie dla ozdoby polskiego pawilonu na Światową Wystawę w Nowym Jorku w 1939 roku. Na skutek wybuchu II wojny światowej pomnik nie powrócił do Polski i w lipcu 1945 roku został podarowany miastu Nowy Jork przez Komitet Pomnika Króla Jagiełły (King Jagiello Monument Committee) i ustawiony w Central Parku przy współudziale m.in. ostatniego konsula II Rzeczypospolitej w Nowym Jorku, Kazimierza Krasickiego.
Rzeźba ta została odlana z brązu na podstawie gipsowego modelu. Wznosi się na czterometrowym cokole licząc wraz z nim 7 metrów. Napis (w j. ang.) na cokole pomnika głosi:
|
King of Poland Grand Duke of Lithuania 1386-1434 Founder of a Free Union of the Peoples of East Central Europe Victor Over the Teutonic Aggressors at Grunwald July 15 – 1410 |
Po obu stronach cokołu znajduje się napis POLAND a w dolnym prawym rogu widnieje nazwisko rzeźbiarza: Stanislaw K. Ostrowski SC. (polskie tłumaczenie napisu: 'Król Jagiełło, Król Polski, Wielki Książę Litewski, Założyciel Wolnego Związku Ludów Europy Środkowo-Wschodniej, Zwycięzca nad Krzyżackimi najeźdźcami pod Grunwaldem, 15 lipca 1410).
Pomnik Jagiełły jest usytuowany po wschodniej stronie Stawu Żółwiowego (Turtle Pond), naprzeciw wzgórza z zameczkiem Belwederskim (Belvedere Castle) i leżącym u jego podstaw letnim amfiteatrem szekspirowskim (Delacorte Theater). Na pn. od stawu rozciąga się tzw. Wielka Łąka (Big Meadow), a na pn. wschód wznosi się oryginalna Iglica Kleopatry (Cleopatra’s Needle), a za nią znajduje się Metropolitan Museum of Art. Pomnik Jagiełły na koniu z dwoma skrzyżowanymi mieczami jest najokazalszym i największym z dziesiątków pomników znajdujących się w Central Parku. W 1986 pomnik został odnowiony staraniem konserwatora opiekującego się nowojorskim Parkiem.
Obchody 600-lecia bitwy grunwaldzkiej odbyły się w Parku Centralnym w sobotę 17 lipca 2010 zorganizowane przez grupę Polonii amerykańskiej. O godzinie 17.00 pod pomnikiem ustawiła się warta honorowa w strojach z XV wieku. Sprowadzono także z Polski kopię obrazu Jana Matejki pt. „Bitwa pod Grunwaldem”, którą na kilka godzin ustawiono obok Pomnika Grunwaldzkiego. W rocznicowej uroczystości w nowojorskim parku wzięli udział także Litwini mieszkający w Nowym Jorku[2].