| Pomnik Matki Polki | |
| Państwo | |
| Miejscowość | Racibórz |
| Projektant | Jan Borowczak |
| Odsłonięto | 14 lipca 1973 |
| Na mapach: | |
Pomnik Matki Polki – pomnik z brązu, poświęcony wszystkim śląskim matkom wychowującym swoje dzieci w duchu polskiego patriotyzmu, zlokalizowany na placu Mostowym w Raciborzu, niedaleko koryta Odry. Został zaprojektowany przez artystę plastyka Jana Borowczaka. Przedstawia śmiało patrzącą i kroczącą przed siebie, wyprostowaną kobietę z dzieckiem na ręku[1][2].
Propozycja budowy pomnika pojawiła się na spotkaniu Polek w Raciborzu. W celu realizacji projektu powołano obywatelski komitet budowy pomnika. W 1971 roku podczas Apelu Powstańczego na Górze Świętej Anny wygłoszono akt erekcyjny[3].
Początkowo pomnik miał mieć inny kształt, a kobieta, zamiast jednego, miała trzymać trójkę dzieci symbolizujących trzy powstania śląskie i być ubrana w strój regionalny. Koncepcja ta nie zyskała jednak akceptacji w ministerstwie kultury. Środki na budowę pozyskano z dotacji państwowych, funduszu Rady Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa oraz, w dużej mierze, ze składek w ramach czynu społecznego. Odlano go w Gliwickich Zakładach Urządzeń Technicznych. Złożony jest z 30 elementów o łącznym ciężarze 3 ton i wysokości 6,7 m[4][5]. Uroczyste odsłonięcie monumentu miało miejsce 14 lipca 1973 roku w obecności przedstawicieli władz oraz 20 tys. zebranych ludzi[1][4][5]. Uroczystość ta stała się tłem dla wydarzeń jednego z opowiadań Brunona Strzałki zamieszczonego w zbiorze "Godki i bojki śląskie". Przez pewien czas tradycją było składanie przed pomnikiem kwiatów przez nowożeńców[4][5]. Statua nazywana jest również śląską Nike[6].