Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyNa mapach:
Pomnik Piotra I w Petersburgu (nazywany także Jeźdźcem miedzianym, ros. Медный всадник) – pomnik Piotra Wielkiego[1] wykonany przez znanego francuskiego rzeźbiarza Étienne Maurice Falconeta[2][3] w Petersburgu, w Rosji. Nazwany Jeźdźcem miedzianym w jednym z ostatnich utworów napisanych przez Aleksandra Puszkina, który nawiązuje w poemacie właśnie do tego pomnika Piotra Wielkiego. Nazwa ta stała się popularna ze względu na duży wpływ poematu na ludność rosyjską. Statua jest obecnie jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Sankt Petersburga, tak samo jak Statua Wolności jest symbolem Nowego Jorku.
Spis treści |
Pomnik konny Piotra Wielkiego znajduje się na Placu Senackim[2] (przejściowo noszącym nazwę Plac Dekabrystów) w Sankt Petersburgu. Pomysłodawczynią pomnika była niemiecka księżniczka Katarzyna II Wielka[2] będąca żoną cara Piotra III. Katarzyna II, która w wyniku przewrotu obaliła władzę męża i objęła władzę w Rosji 9 czerwca 1762 roku, chcąc uzyskać pełną legitymizację w oczach poddanych postanowiła wznieść pomnik na cześć słynnego cara Rosji Piotra I Wielkiego[2]. Nakazała wówczas by na ogromnym pomniku znalazła się inskrypcja w języku łacińskim: "Petro Primo Catharina Secunda MDCCLXXXII" i rosyjskim: "Петру перьвому Екатерина вторая, лѣта 1782"[3], obie inskrypcje znaczą: Piotrowi Pierwszemu Katarzyna Druga, roku 1782[1], które są potwierdzeniem słuszności jej panowania i zapewnienie sobie miejsca w "szeregach" wielkich władców Rosji[2].
W dniu 7 sierpnia[1] 1782 roku[3], po czternastu latach pracy gotowy posąg osadzony na cokole został odsłonięty podczas uroczystości z udziałem tysięcy widzów. Na uroczystości widoczny był jednak brak autora pomnika Étienne'a Maurice'a Falconeta, który nie zjawił się na hucznie obchodzonym wydarzeniu z powodu konfliktu[3] do jakiego doszło między nim a cesarzową Katarzyną II, przez który zmuszony był do opuszczenia Rosji na cztery lata przed ukończeniem pomnika[3].
Postać Piotra Wielkiego na koniu ma wyciągniętą rękę wskazującą[1] w stronę Newy na zachodzie, rzeźbiarz postawą postaci na wzburzonym koniu chciał uchwycić dramatyczność sceny na skraju urwiska[2]. Wraz z cokołem posąg mierzy w sumie około 13 metrów wysokości, z czego na brązowy odlew posągu przypada około 6, a na cokół 7 metrów.
Posąg jeźdźca umieszczony jest na ogromnym postumencie wykonanym z granitowego głazu narzutowego znanego pod nazwą Kamień Grzmotu - (ros. Гром-камня)[3]. Głaz znaleziono w zabytkowej dzielnicy miasta Sankt Petersburg - Lakhcie[1] w Zatoce Fińskiej[3] około 6 kilometrów w głębi lądu, w 1768 roku[3]. Swoja nazwę postument zawdzięcza miejscowej legendzie według, której grzmot spowodował rozłamanie głazu na kawałki. Francuski rzeźbiarz Falconet początkowo chciał pracować przy jego obróbce w miejscu jego znalezienia, jednak Katarzyna II nakazała przeniesienie głazu zanim zostanie on przecięty na mniejsze kawałki. Znajdował się on wówczas na terenach bagnistych gdzie zatopiony był do połowy, więc wymagało to opracowania nowych metod w celu jego przeniesienia. O przeprowadzenie projektu poproszono Greka Marinosa Carburisa, pochodzącego z wyspy Kefalinia należącej do Republiki Weneckiej, który był podpułkownikiem w Armii Rosyjskiej. Marinos Carburis (gr. Μαρίνος Χαρμπούρης) studiował inżynierię w Wiedniu i jest uważany za pierwszego greckiego inżyniera, który uzyskał dyplom z inżynierii. Po oczekiwaniu na zimę, gdy ziemia była zmrożona, zaczęto przeciągać kamień przez okoliczne wsie. Dokonano tego za pomocą specjalnych metalowych sań i kul wykonanych z brązu[1].
Istnieje pogląd, że Kamień Grzmotu to "największy kamień kiedykolwiek przeniesiony przez człowieka"[potrzebne źródło]. Kamień ten jest nie tylko niezwykle duży, o wadze około 1600 ton[1], ale również został on efektownie przeniesiony lądem na odległość 9 kilometrów do Zatoki Fińskiej[1] siłą ludzkich rąk, bez użycia zwierząt i jakichkolwiek maszyn. Następnie transportowany był statkiem do rzeki Newy, i w końcu do jego obecnego miejsca posadowienia.
Według legendy pochodzącej z XIX wieku[2], panuje przekonanie iż póki pomnik Jeźdźca miedzianego będzie stał w centrum Sankt Petersburga dopóty siły wroga nigdy nie zdołają zdobyć miasta[2]. W czasie trwającego blisko 900 dni oblężenia Leningradu podczas II wojny światowej, pomnik nie został zdjęty, lecz przykryty workami z piaskiem i zabudowany konstrukcją drewnianą mającą chronić go przed niemieckimi nalotami bombowymi. Ochrona pomnika poskutkowała i przez cały okres oblężenia miasta Jeździec miedziany pozostał praktycznie nietknięty jak również miasto nie zostało zdobyte[2].
