Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Pomnik historii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Logo Pomników Historii ustanowione w 2011 roku

Pomnik historii – forma ochrony zabytków w Polsce, wynikająca z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Prowadzenie działań związanych z ustanowieniem tej formy ochrony należy do właściwości Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ustanawiany jest przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej specjalnym rozporządzeniem. Status pomnika historii przyznawany jest zabytkom nieruchomym o szczególnej wartości historycznej, naukowej i artystycznej, utrwalonym w powszechnej świadomości i mającym duże znaczenie dla dziedzictwa kulturalnego Polski.

Lista pomników historii zawiera już 48 obiektów i obszarów reprezentujących najwybitniejszą grupę zabytków, odzwierciedlającą bogactwo i różnorodność dziedzictwa kulturowego w Polsce. Do tego elitarnego grona należą prócz pojedynczych obiektów także 10 zespołów staromiejskich, komponowane krajobrazy kulturowe, dzieła budownictwa obronnego, pola bitewne, kanały, zespoły budowlane czy zespoły klasztorne.

Spis treści

[edytuj] Statut pomnika historii

Narodowy Instytut Dziedzictwa koordynuje realizację procedury występowania z wnioskiem o uznanie zabytku nieruchomego za pomnik historii od momentu przekazania wcześniej otrzymanego wniosku przez Ministra aż do przygotowania projektu rozporządzenia wraz z merytorycznym uzasadnieniem. W trakcie tej procedury Instytut przeprowadza analizy i formułuje opinie dotyczące zasadności uznania danego obiektu za pomnik historii, które następnie przedkłada Radzie Ochrony Zabytków do akceptacji. Rekomendacja Rady ma bowiem charakter obligatoryjny i wynika bezpośrednio z przepisów ww. ustawy.

W celu wyróżnienia pomnika historii jako marki i ułatwienia działań promocyjnych w 2011 roku zostało opracowane przez Narodowy Instytut Dziedzictwa logo, które po wcześniejszej akceptacji przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zostało przekazane opiekunom pomników historii. Szczegółowe informacje dotyczące warunków korzystania z logo jak również wzór tablic, służących do oznakowania obiektów uznanych za pomnik historii udostępnione są na stronie internetowej NID.

[edytuj] Kryteria

Pomnikiem historii mogą być[1]:

[edytuj] Lista pomników historii

Miejscowość Obiekt[a] Data rozporządzenia[b]
Biskupin Rezerwat archeologiczny Biskupin[2] 16 września 1994[2]
Bochnia Kopalnia soli Bochnia[3] 6 października 2000[3]
Chełmno Stare Miasto[4] 20 kwietnia 2005[4]
Częstochowa Jasna Góra wraz z parkami podjasnogórskimi – zespół klasztoru oo. paulinów[5] 16 września 1994[5]
Duszniki-Zdrój Młyn papierniczy z 1605 r. wraz z pawilonem wejściowym i suszarnią papieru, obecnie siedziba Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju[6] 12 października 2011[6]
Frombork Zespół archikatedralny[7] 16 września 1994[7]
Gdańsk miasto w zasięgu obwarowań z XVII wieku[8] 16 września 1994[8]
Gdańsk Pole Bitwy na Westerplatte[9] 1 września 2003[9]
Gniezno Archikatedra pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Wojciecha[10] 16 września 1994[10]
Gostyń – Głogówko Zespół klasztorny Kongregacji Oratorium św. Filipa Neri[11] 27 marca 2008[11]
Grunwald Pole bitwy pod Grunwaldem w 1410 roku[12] 4 października 2010[12]
Kalwaria Zebrzydowska Krajobrazowy zespół manierystycznego parku pielgrzymkowego[13] 17 listopada 2000[13]
Kamień Pomorski Zespół katedralny konkatedry św. Jana Chrzciciela[14] 1 września 2005[14]
Katowice Osiedle robotnicze Nikiszowiec[15] 28 stycznia 2011[15]
Kazimierz Dolny Teren miasta w granicach ochrony konserwatorskiej[16] 16 września 1994[16]
Kozłówka Zespół pałacowo-parkowy[17] 16 maja 2007[17]
Kórnik Zespół zamkowo-parkowy wraz z kościołem parafialnym – nekropolią właścicieli[18] 11 lipca 2011[18]
Kraków Historyczny zespół miasta[19] 16 września 1994[19]
Krzeszów Zespół dawnego opactwa cystersów[20] 1 maja 2004[20]
Ląd Zespół dawnego opactwa cysterskiego[21] 1 lipca 2009[21]
Lednogóra wyspa Ostrów Lednicki na Jeziorze Lednickim[22] 16 września 1994[22]
Legnickie Pole pobenedyktyński zespół klasztorny[23] 1 maja 2004[23]
Leżajsk zespół klasztorny oo. bernardynów[24] 20 kwietnia 2005[24]
Lubiń zespół opactwa benedyktynów 9 grudnia 2009
Lublin historyczny zespół architektoniczno-urbanistyczny 25 kwietnia 2007
Łańcut zespół zamkowo-parkowy 25 sierpnia 2005
Łęknica Park Mużakowski, park w stylu krajobrazowym[25] 1 maja 2004[25]
Malbork zespół zamku krzyżackiego[26] 16 września 1994[26]
Nysa zespół kościoła farnego pod wezwaniem św. Jakuba Starszego Apostoła i św. Agnieszki Dziewicy i Męczennicy[27] 28 lutego 2011[28]
Poznań historyczny zespół miasta z Ostrowem Tumskim, Zagórzem, Chwaliszewem i lewobrzeżnym Starym Miastem lokacyjnym ze średniowiecznymi osadami podmiejskimi oraz założeniem urbanistyczno-architektonicznym projektu Josefa Stübbena z początku XX w., a także Fortem Winiary, obecnie Parkiem Cytadela[29] 28 listopada 2008[29]
Racławice teren historycznej Bitwy pod Racławicami[30] 1 maja 2004[30]
Srebrna Góra Twierdza Srebrnogórska, nowożytna warownia górska z XVIII wieku[31] 1 maja 2004[31]
Stargard Szczeciński zespół kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny Królowej Świata oraz średniowieczne mury obronne miasta[32] 4 października 2010[32]
Sudół kopalnie krzemienia z okresu neolitu (Krzemionki)[33] 16 września 1994[33]
Tarnowskie Góry podziemia zabytkowej kopalni rud srebronośnych oraz sztolni Czarnego Pstrąga[34] 1 maja 2004[34]
Toruń zespół staromiejski (Stare Miasto, Nowe Miasto, ruiny zamku krzyżackiego)[35] 16 września 1994[35]
Warszawa historyczny zespół miasta z Traktem Królewskim i Wilanowem[36] 16 września 1994[36]
Warszawa Zespół Stacji Filtrów Williama Lindleya[37] 18 stycznia 2012[37]
Wieliczka kopalnia soli[38] 16 września 1994[38]
Wrocław zespół historycznego centrum[39] 16 września 1994[39]
Wrocław Hala Stulecia[40] 20 kwietnia 2005[40]
Zamość historyczny zespół miasta w zasięgu obwarowań XIX wieku[41] 16 września 1994[41]
Żagań zespół poaugustiański (plac Klasztorny) – Zespół złożony z kościoła parafialnego, dawnego klasztoru i konwiktu oraz spichlerza klasztornego, położony jest w północno-zachodniej części starego miasta[42] 11 marca 2011[42]
Żyrardów XIX-wieczna Osada Fabryczna, będąca świadectwem świetności przemysłu lniarskiego na ziemiach Królestwa Polskiego, a także jedna z największych XIX-wiecznych ośrodków przędzalniczych w Europie[43] 17 stycznia 2012
Obiekty, które znajdują się na terenie więcej niż jednej miejscowości[a]
Kanał Augustowski 25 kwietnia 2007
Kanał Elbląski[44] 28 stycznia 2011[44]
Komponowany krajobraz kulturowo-przyrodniczy Góry Świętej Anny (wsie Góra Świętej Anny i Poręba)[45] 1 maja 2004[45]
Pałace i parki krajobrazowe Kotliny Jeleniogórskiej[46] 20 września 2011[46]

[edytuj] Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ 1,0 1,1 Nazwa obiektu podana w rozporządzeniu Prezydenta Reczypospolitej Polskiej
  2. ↑ Data wejścia w życie rozporządzenia

Przypisy

  1. ↑ Kryteria wyboru (pol.). Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2011-01-23].
  2. ↑ 2,0 2,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 412)
  3. ↑ 3,0 3,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 września 2000 (Dz. U. z 2000 r. Nr 83, poz. 938)
  4. ↑ 4,0 4,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 kwietnia 2005 (Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 568)
  5. ↑ 5,0 5,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 413)
  6. ↑ 6,0 6,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 września 2011 (Dz. U. z 2011 r. Nr 217, poz. 1282)
  7. ↑ 7,0 7,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 414)
  8. ↑ 8,0 8,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 415)
  9. ↑ 9,0 9,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 sierpnia 2003 (Dz. U. z 2003 r. Nr 148, poz. 1448)
  10. ↑ 10,0 10,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 416)
  11. ↑ 11,0 11,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 lutego 2008 (Dz. U. z 2008 r. Nr 52, poz. 306)
  12. ↑ 12,0 12,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 września 2010 (Dz. U. z 2010 r. Nr 184, poz. 1235)
  13. ↑ 13,0 13,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 października 2000 (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1062)
  14. ↑ 14,0 14,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 sierpnia 2005 (Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1401)
  15. ↑ 15,0 15,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 stycznia 2011 (Dz. U. z 2011 r. Nr 20, poz. 101)
  16. ↑ 16,0 16,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 417)
  17. ↑ 17,0 17,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2007 (Dz. U. z 2007 r. Nr 86, poz. 573)
  18. ↑ 18,0 18,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 15 czerwca 2011 (Dz. U. z 2011 r. Nr 143, poz. 836)
  19. ↑ 19,0 19,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 418)
  20. ↑ 20,0 20,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 kwietnia 2004 (Dz. U. z 2004 r. Nr 102, poz. 1057)
  21. ↑ 21,0 21,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 czerwca 2009 (Dz. U. z 2009 r. Nr 104, poz. 861)
  22. ↑ 22,0 22,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 421)
  23. ↑ 23,0 23,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 kwietnia 2004 (Dz. U. z 2004 r. Nr 102, poz. 1056)
  24. ↑ 24,0 24,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 kwietnia 2005 (Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 569)
  25. ↑ 25,0 25,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 kwietnia 2004 (Dz. U. z 2004 r. Nr 102, poz. 1059)
  26. ↑ 26,0 26,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 420)
  27. ↑ Bazylika w Nysie pomnikiem historii (pol.). deon.pl. [dostęp 2011-03-07].
  28. ↑ Dz. U. z 2011 r. Nr 54, poz. 279
  29. ↑ 29,0 29,1 Rozporządzeniem Prezydenta RP z 28 listopada 2008 (Dz. U. z 2008 r. Nr 219, poz. 1401)
  30. ↑ 30,0 30,1 Rozporządzeniem Prezydenta RP z 14 kwietnia 2004 (Dz. U. z 2004 r. Nr 102, poz. 1060)
  31. ↑ 31,0 31,1 Rozporządzeniem Prezydenta RP z 14 kwietnia 2004 (Dz. U. z 2004 r. Nr 102, poz. 1058)
  32. ↑ 32,0 32,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 września 2010 (Dz. U. z 2010 r. Nr 184, poz. 1236)
  33. ↑ 33,0 33,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 419)
  34. ↑ 34,0 34,1 Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 14 kwietnia 2004 (Dz. U. z 2004 r. Nr 102, poz. 1062)
  35. ↑ 35,0 35,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 422)
  36. ↑ 36,0 36,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 423)
  37. ↑ 37,0 37,1 Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 4 stycznia 2012 (Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 64)
  38. ↑ 38,0 38,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 424)
  39. ↑ 39,0 39,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 425)
  40. ↑ 40,0 40,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 kwietnia 2005 (Dz. U. z 2005 r. Nr 64, poz. 570)
  41. ↑ 41,0 41,1 Zarządzenie Prezydenta RP z dnia 8 września 1994 (M.P. z 1994 r. Nr 50, poz. 426)
  42. ↑ 42,0 42,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 lutego 2011 (Dz. U. z 2011 r. Nr 54, poz. 280)
  43. ↑ Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 4 stycznia 2012 (Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 59)
  44. ↑ 44,0 44,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 stycznia 2011 (Dz. U. z 2011 r. Nr 20, poz. 100)
  45. ↑ 45,0 45,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 kwietnia 2004 (Dz. U. z 2004 r. Nr 102, poz. 1061)
  46. ↑ 46,0 46,1 Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 września 2011 (Dz. U. z 2011 r. Nr 217, poz. 1283)

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pomnik_historii&oldid=31425354”
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty