Czy wiesz do czego służą te wszystkie linki w Wikipedii znajdujące się wokół treści hasła? Na tej stronie wyjaśniamy funkcje poszczególnych linków widocznych dookoła okna z artykułem i pokazujemy jak je używać.
[edytuj] Na początek - ogólny schemat strony Wikipedii
Na poniższym rysunku znajduje się podzielony na kawałki interfejs Wikipedii. Poniżej każdy z tych elementów opisujemy.
rys. 1 przykładowa strona w Wikipedii
Interfejs Wikipedii dzieli się na 4 główne elementy, które na rys. 1 oznaczone są literkami A, B, D i E (literką C oznaczona jest część strefy B). Kolejne elementy to odpowiednio:
- [A] – Menu (ang. sidebar) po lewej stronie, zbiera najczęściej wykorzystywane funkcje przydatne dla edytorów i czytelników
- [B] – Nagłówek (ang. header) - część ponad artykułem, składają się na nią zakładki odnoszące się do treści strony/hasła. Tu znajduje się opcja edytuj pozwalajaca na modyfikowanie istniejących stron oraz:
- [C] – Strefa zawarta w B, jest to pasek osobisty, zawierający odnośniki do prywatnych stron użytkownika (osoba niezalogowana ma w tym link do logowania)
- [D] – Główna część strony, zawiera treść artykułu/hasła
- [E] – Stopka (ang. footer), u dołu strony, zawiera ogólne informacje dotyczące strony i Wikipedii (informacje prawne)
rys. 2 lewy sidebar z rozwiniętymi wszystkimi "listami"
Menu to element Wikipedii (Na rys. 1 oznaczona jest literą A), który pojawia się na każdej jej stronie, zazwyczaj w postaci takiej jak na rys. 2 obok, jednak na różnych typach stron (czyli stron w różnych przestrzeniach nazw - poza artykułami) zawartość może się różnić. Poniżej opisane są dokładnie funkcje-odnośniki jakie widać na tym, bocznym, pasku w artykułach z głównej przestrzeni nazw (czyli tej z artykułami) Wikipedii.
Menu składa się z 6 części, położonych poniżej logo Wikipedii, w tym wszystkie poza pierwszą (oznaczona jest ona na rys. 2 jako [1]) zaprezentowane są w postaci rozwijalnej listy (na rys. 2 widać wszystkie listy rozwinięte). Każda sekcja i każdy link opisują same siebie w dość intuicyjny sposób, jednak poniżej znajduje się dokładny opis poszczególnych opcji :
Część pierwsza ([1]) to 4 linki nawigacyjne:
- Strona główna – odnośnik do strony głównej Wikipedii (w innych wersjach językowych jest on także umieszczony w tym samym miejscu), która prezentuje m.in. najnowsze ciekawostki, wyróżnione artykuły i obrazki oraz bieżące wydarzenia i rocznice.
- Kategorie artykułów – strona ta zawiera główne kategorie artykułów w Wikipedii, ułożone w formie portalu. Pomaga przy przeszukiwaniu zasobów z konkretnej dziedziny (więcej o kategoriach w Wikipedii można przeczytać tutaj).
- Bieżące wydarzenia – jest to strona z aktualnymi wydarzeniami zamieszczanymi przez wikipedystów, a dotyczącymi spraw opisanych w hasłach encyklopedii.
- Losuj artykuł – link ten przenosi na stronę z losowym artykułem/hasłem w polskiej Wikipedii
Kolejną sekcją ([2]) jest lista opisana jako „Dla czytelników”:
- Zgłoś błąd – link prowadzi do formularza, dzięki któremu czytelnik może zgłosić błąd znaleziony w danym haśle czy na stronie grafiki, jeśli np. nie potrafi poprawić go samemu czy też ma pewne wątpliwości co do znalezionej w Wikipedii treści. Zgłoszenie pojawi się na stronie: Wikipedia:Zgłoś błąd w artykule. (Osoby z uprawnianiami administratora, klikając w ten link, przechodzą bezpośrednio na tę właśnie stronę).
- Częste pytania (FAQ) – czyli zbiór często zadawanych pytań i odpowiedzi na temat polskiej Wikipedii. Strona ta, ze względu na ciągłe pytania, zawiera zarówno odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania, jak i opcję pozwalające na zadawanie dodatkowych pytań dotyczących Wikipedii. Podzielona jest na kilka sekcji z różnymi typami pytań.
- Kontakt z Wikipedią – strona zawiera różne informacje odnośnie tego, w jaki sposób można się skontaktować: z nami, ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska (Strona gł. stowarzyszenia) czy też z Fundacją Wikimedia - odpowiedzialną za cały projekt.
- Wspomóż Wikipedię – na stronie tej znajdują się treści zachęcające do wsparcia finansowego Wikipedii.
Trzeci segment ([3]) to lista funkcji-linków przydatnych „Dla edytorów”:
- Ostatnie zmiany – strona zawierająca wszystkie ostatnie zmiany dokonane w polskiej Wikipedii (szerszy opis: Pomoc:Ostatnie zmiany).
- Zasady edytowania – opis zasad, przydatny dla każdej osoby reagującej Wikipedię. Zebrane zostały tu główne zasady tworzenia haseł, które warto przeczytać na początku, przed rozpoczęciem edytowania.
- Pomoc – zawiera portal ze zbiorem najbardziej potrzebnych stron pomocy dotyczących edytowania. Są tam zarówno linki do konkretnych stron, jak i do stron zawierających zestawy linków.
- Portal wikipedystów – ta strona poświęcona jest społeczności wikipedystów, sposobom komunikowania się, problemom związanym ze współdziałaniem w projekcie, wizjom funkcjonowania Wikipedii oraz różnym formom współpracy.
- Ogłoszenia – tablica z ogłoszeniami, która zawiera ważne i mniej ważne, ale przydatne ogłoszenia wikipedystów, dotyczące tego co się dzieje w Wikipedii.
Na czwartą część ([4]) „Drukuj lub eksportuj” składają się następujące odnośniki:
- Utwórz książkę – funkcja ta pozwala utworzyć naszą własną książkę na podstawie artykułów z Wikipedii, następnie wybrane artykuły można wyeksportować jako e-book lub wydrukować.
- Pobierz jako PDF – gdy chcemy pobrać dany (jeden) artykuł jako plik z rozszerzeniem PDF, wystarczy kliknąć na tę opcję, poczekać chwilę i pobrać gotowy plik.
- Wersje do druku – po kliknięciu na ten link zobaczysz dane hasło w wersji gotowej do druku. Teraz wystarczy w swojej przeglądarce wybrać funkcję drukowania i gotowe.
Część piąta ([5]), czyli „Narzędzia” to:
- Linkujące – narzędzie to wyświetla listę stron Wikipedii, na których znajdują się linki do obecnie przeglądanej. Pokazuje tylko pierwsze 50 wyników. Jeżeli takich stron jest więcej niż 50, można klikać w odpowiednie linki nad listą Zobacz (poprzednie 50 | następne 50) (20 | 50 | 100 | 250 | 500) (przydatne, gdy np. zmieniamy nazwę strony i chcemy wiedzieć gdzie należy w linku też zrobić zmianę, albo gdy chcemy sprawdzić, czy link do tej strony znajduje się w innych hasłach Wikipedii).
- Zmiany w dolinkowanych – dolinkowane, to takie strony, które mają swój link/odnośnik w treści obecnie przeglądanego artykułu. Funkcja ta pokazuje wszystkie ostatnie zmiany dokonane w tych właśnie dolinkowanych stronach. Nie są pokazywane zmiany sprzed ponad 30 dni. Podobnie jak w przypadku ostatnich zmian, można zwiększyć liczbę pokazywanych stron oraz dni klikając w linki: Pokaż ostatnie 50 | 100 | 250 | 500 zmian w ciągu ostatnich 1 | 3 | 7 | 14 | 30 dni. (przydatne, gdy chcemy wiedzieć czy np. w hasłach danej kategorii ktoś ostatnio dokonywał zmian).
- Prześlij plik – opcja służąca przesyłaniu plików. Wszelkie pliki w tej chwili przesyłamy do wspólnego (z innymi projektami Wikimedia) repozytorium Wikimedia Commons, zobacz: Commons:Pierwsze kroki, aby można było z nich korzystać we wszystkich wersjach językowych Wikipedii.
- Strony specjalne – odnośnik ten przeniesie nas na stronę zbierającą w jednym miejscu wszystkie "specjalne" strony w polskiej Wikipedii, czyli np. takie, które wyszukują użytkowników, pokazują statystyki, najdłuższe strony itd.
- Link do tej wersji – po kliknięciu na ten link otrzymasz w przeglądarce dokładny adres tej wersji artykułu, co oznacza, że jeśli ktoś zmieni cokolwiek w tym haśle, a Ty będziesz posługiwał się linkiem do tej konkretnej wersji, będziesz zawsze widział ten sam, niezmieniony (choć możliwe, że nieaktualny) stan artykułu
- Cytowanie tego artykułu – narzędzie to pozwala szybko utworzyć przypis bibliograficzny do danego artykułu.
Ostatnia część ([6]) „W innych językach” oznacza tzw. interwiki i jest to lista linków do tego samego hasła w innych wersjach językowych Wikipedii. Na przykładzie rys. 2 widać, że dany artykuł został napisany w co najmniej 6 innych wersjach językowych Wikipedii (w przykładzie są to kolejno: kataloński, niemiecki, angielski, hiszpański, francuski i włoski). Lista ta zawiera nazwy języków zapisane w danym języku.
rys. 3 górna część każdej strony znajdującej się w Wikipedii
Zawsze ponad hasłem/stroną w Wikipedii można zaobserwować widok podobny do tego na rys. 3. Wyróżnić w nim można 2 panele: zakładki [2] oraz pasek osobisty [1], oraz wyszukiwarkę haseł (pomoc na temat wyszukiwania), oznaczoną numerem [3].
Zakładki (numer [2]) przedstawione są w dolnej części rys. 3, cała zaś ich strefa na rys. 1 oznaczona jest literą B. Zakładki są związane z daną, konkretną stroną:
- Pierwsza zakładka to treść strony. Zakładka ta nazywa się zwykle „Artykuł”, a rzadziej „Pomoc”, „Wikipedysta” czy „Strona Projektu” (zależnie od przestrzeni nazw w Wikipedii, w jakiej się znajdujemy). Kolor czerwony czcionki oznacza, że strona jeszcze nie istnieje.
- Drugą zakładką jest zawsze „Dyskusja”, zawierająca wątpliwości, pytania czy spostrzeżenia dotyczącej tej konkretnej strony. Zakładka ta przemieszcza użytkownika do innej przestrzeni nazw (przestrzeń „Dyskusja”) co powoduje wyświetlenie innych zakładek po prawej stronie. Kolor czerwony czcionki oznacza, że dyskusja nie została jeszcze rozpoczęta
Kolejne zakładki wyrównane są do prawej strony ekranu.
rys. 4 "rączka" pokazuje, gdzie powinniśmy szukać funkcji przeniesienia strony
- Zakładka „Czytaj” jest domyślnie zaznaczona tuż po wejściu na daną stronę, pokazuje treść danej strony
- „Edytuj” – przejście pod tę zakładkę pozwala edytować treść danej strony. Jeśli dana strona nie może być przez Ciebie edytowana, pojawi się tutaj napis „Tekst źródłowy”, który informuje Cię, że jedyne co możesz to podejrzeć źródło strony
- „Historia i autorzy” – kliknięcie spowoduje wyświetlenie historii edycji danej strony (Pomoc dot. historii strony) oraz statystyki jej oglądalności.
Jeśli jesteśmy zalogowani, za zakładką „Historia i autorzy” widoczna jest gwiazdka, której kliknięcie powoduje dodanie danej strony do „Obserwowanych”
Jeśli jesteśmy w grupie Automatycznie zatwierdzeni użytkownicy, mamy możliwość przenoszenia stron (Pomoc dot. przenoszenia stron wewn. Wikipedii) – wówczas jako ostatnia zakładka pojawi się strzałka w dół (widoczna na rys. 4, otwierająca rozwijane menu z dodatkowymi opcjami. Jeśli znajdziemy się w grupach o wyższych uprawnieniach , w miejscu tym znajdą się kolejne opcje.
Na stronach „Dyskusji” pojawia się dodatkowa zakładka „Dodaj temat”, która pozwala dodać nowy temat w danej dyskusji bez ingerencji w resztę strony.
„Strona Specjalna” charakteryzuje się tym, że nie posiada innych zakładek poza pierwszą.
[edytuj] Pasek osobisty
Strefa (numer [1]) przedstawiona w górnej części rys. 3. Na rys. 1 oznaczona literą C.
Zawiera poziomą listę funkcji/linków związanych z użytkownikiem, która składa się z poniższych elementów:
- Link z naszą nazwą użytkownika – kieruje do naszej strony użytkownika (Pomoc dot. strony użytkownika).
- „Moja dyskusja” - link do dyskusji związanej z naszą aktywnością w Wikipedii. Jeśli ktoś będzie chciał się z Tobą skontaktować, powinien użyć właśnie Twojej strony dyskusji. (Gdy będziesz zalogowany, pojawi się wtedy komunikat, że masz nową wiadomość).
- „Mój brudnopis” jest linkiem do Twojego prywatnego brudnopisu, w którym możesz testować mechanizmy Wikipedii oraz w którym możesz zapisywać np. szkice nowych artykułów .
- „Preferencje” – przenosi nas na stronę, gdzie możemy zmienić ustawienia naszego konta w Wikipedii (Pomoc dot. zmiany ustawień).
- „Obserwowane” – tutaj kryje się link do listy obserwowanych przez nas artykułów/stron.
- „Moje edycje” – po kliknięciu na ten odnośnik, pojawi się lista wszystkich dokonanych przez Ciebie edycji. Na górze umieszczone będą najnowsze edycje.
- „Wyloguj”, czyli funkcja umożliwiająca nam wylogowanie z Wikipedii.
Jeśli przeglądamy Wikipedię niezalogowani, lista ta składa się tylko z dwóch opcji:
- „Stary układ stron” – pozwala przejść do starego układu strony, w którym m.in. wyszukiwarka dostępna jest w menu po lewej stronie. Po kliknięciu w link, na jego miejscu pojawia się opcja „Nowy układ strony”, która pozwala nam wrócić do stanu poprzedniego.
- „Logowanie i rejestracja” – opcja umożliwiająca zalogowanie się do Wikipedii (Pomoc dot. logowania i rejestracji)
[edytuj] Treść strony
Na rys. 1 oznaczona literą D. Jest to główna część, która zawiera "właściwy" materiał, czyli po prostu treść.
rys. 5 dolna część każdej strony Wikipedii – stopka
Całość stopki przedstawiona jest na rys. 5, zaś na rys. 1 oznaczona jest literą E.
Zawiera informacje o ostatniej edycji danej strony Wikipedii, sprawach licencyjnych oraz linki „Zasady ochrony prywatności”, „O Wikipedii” oraz „Informacje prawne”. Ponadto w stopce umieszczone są ikonki-odnośniki z logo MediaWiki (silnik/oprogramowanie dla Wikipedii) oraz Wikimedia Foundation (fundacja wspierająca Wikipedię).
[edytuj] Uwagi końcowe
Opis ten dotyczy podstawowej skórki "wektor", która dostępna jest dla niezalogowanych czytelników i znacznej części osób zarejestrowanych, które nie ustawiały innej skórki w preferencjach konta. Różnice między skórkami są niewielkie, podobnie jak różnice między wersją polskojęzyczną Wikipedii a innymi wersjami językowymi.
Prawy górny róg - informacje specjalne dodawane do haseł
Na niektórych stronach na górze mogą znajdować się dodatkowe linki, jak np. w hasłach geograficznych link do mapy, która pojawi się po kliknięciu w niego. Więcej na ten temat na stronie Pomoc:OpenStreetMap.
Na części stron mogą też znajdować się znaczki określające dobry bądź medalowy artykuł.
[edytuj] Zobacz też
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
