Środowisko wikipedystów i uczestników innych projektów, którym patronuje Fundacja Wikimedia, posługuje się swoistym żargonem-terminologią. Żargon ten najczęściej rozwija się w wyniku używania skrótów przy edytowaniu stron i administrowaniu, zarówno na stronach dyskusji, jak i w innych miejscach, w których komunikują się członkowie tego środowiska.
Poniżej znajdują się najważniejsze wyrażenia używane przez wikipedystów. Naciśnij na niebieski odnośnik przy haśle, aby uzyskać więcej objaśnień.
Ogólnie stosowane slang internetowy (LOL, BTW) znaleźć można na stronie: Indeks:Angielski - Slang internetowy
- anonim → zobacz: IP-ek
- administrator (admin, sysop, żart. cieć) – wikipedysta, który ma nieco więcej narzędzi niż pozostali wikipedyści, może na przykład usuwać artykuły lub je zabezpieczać
- artykuł – strona, która odpowiada hasłu w tradycyjnej encyklopedii. Artykuł ma wyraźny tytuł i omawia jakieś konkretne pojęcie. Artykułami nie są strony ujednoznaczniające, dyskusyjne, automatycznie generowane listy (np. "Ostatnie zmiany")
- artykuł bezpański (sierotka) – artykuł, do którego nie linkują inne hasła. Tego rodzaju artykuły odwiedzić można jedynie poprzez wyszukiwarkę lub przeglądanie kategorii – dostęp do nich jest więc utrudniony, mogą dłużej pozostać błędne czy nieaktualne. Ponadto mogą zostać powtórnie utworzone pod nową nazwą.
- autobio – sugestia, że dany artykuł biograficzny został napisany przez podmiot tego artykułu, często bywa w formie → laurki
- autoency – termin określający dany temat jako automatycznie encyklopedyczny (→ ency), czyli bezdyskusyjnie encyklopedyczny, encyklopedyczny sam z siebie. Zobacz Wikipedia:Encyklopedyczność
- autopromo – sugestia, że dany artykuł biograficzny został napisany przez podmiot tego artykułu i że ma to na celu wyłącznie promocję. Często ma formę → laurki
(wróć do indeksu)
- babelka – specjalny typ userboksu, dzięki któremu wikipedysta może w prosty sposób zdefiniować swoją znajomość języków obcych
- ban → zobacz blokada użytkownika
- bl (brak licencji) – określenie odnoszące się do grafiki oznaczające, że nie posiada ona licencji; zobacz Opisy licencji grafiki
- blanker (także blankier) – typ wandala, którego działalność polega na usuwaniu całości treści hasła bądź też jego istotnej części
- blanking → zobacz blanker
- blokada użytkownika (blok, ban, żart. banan) – uniemożliwienie użytkownikowi (zarejestrowanemu lub nie) możliwości edytowania stron. Stosuje się ją najczęściej w przypadku wandalizowania stron
- brudnopis – podstrona → przestrzeni nazw użytkownika (Wikipedysta:Twój login/brudnopis) lub specjalna strona Wikipedii (Wikipedia:Brudnopis) służąca do szkicowania i pracowania nad hasłami zanim zamieści się je w → mainie. → IPki nie posiadają własnych brudnopisów.
- bot – program, który automatycznie zmienia, dodaje treść lub tworzy nowe strony w Wikipedii
- biurokrata – osoba, która ma nieco więcej narzędzi niż administratorzy, może na przykład nadawać status administratora lub bota i zmieniać nazwy użytkowników
(wróć do indeksu)
- choinka – artykuł, w którym znajduje się wiele kolorowych elementów, będących częściami różnych szablonów i infoboksów (np. kolorowe ikonki, jaskrawokolorowe tabelki itp.), przez co przypomina on choinkę bożonarodzeniową z ozdobami.
- commons (pełna nazwa: Wikimedia Commons) – repozytorium wolnych plików, gromadzące pliki (graficzne, audio, wideo), które mogą wzbogacać artykuły
- copyvio (copyright violation, stąd też cv) → NPA
- CU (CheckUser) – uprawnienie lub osoba mająca uprawnienia do sprawdzania numerów IP zalogowanych użytkowników
- czywiesz – żartobliwe lub skrótowe określenie artykułu, który został stworzony specjalnie z myślą o tym, aby trafił on do rubryki Wikipedia:Czy wiesz, zobacz też megaczywiesz
(wróć do indeksu)
- DA – Wikipedia:Dobre Artykuły – artykuły wyróżnione ze względu na ich jakość, zobacz też Wikipedia:Artykuły na medal
- dab – w skrócie od ang. disambiguation, czynność polegająca na stworzeniu/poprawieniu ujednoznacznienia linku wewnętrznego
- delecjonista – osoba, która utożsamia się lub jest utożsamiana z postawą delecjonizmu. Zobacz delecjonizm
- delecjonizm – pogląd lub postawa użytkowników, zgodnie z którą należy (często argumentując to dbałością o jakość) usuwać treści uważane przez nich za zbyteczne. Zobacz Wikipedia:Delecjonizm
- diff – skrót z ang. difference (różnica) – w Wikipedii używa się tego skrótu, gdy jest mowa o różnicy pomiędzy poprzednią a następną edycją na danej stronie. Gdy użytkownik prosi innego o diffy, oznacza to, że chce poznać np. czyjeś edycje w jakimś haśle, czy edycje użytkownika związane z daną sprawą. W polskiej Wikipedii po wejściu w historię strony diffa można zobaczyć poprzez kliknięcie w skrót "poprz." Żeby go użyć jako linka, należy skopiować po wejściu w "poprz." adres strony (url). Zobacz Pomoc:Historia strony
- disambig, disamb → zobacz: strona ujednoznaczniająca
- DNU − Dyskusja Nad Usunięciem. Inna nazwa Poczekalni.
- dubel – artykuł o identycznej treści wpisany pod inną nazwą, względnie artykuł zawierający wyłącznie treści przepisane z innego hasła
(wróć do indeksu)
(wróć do indeksu)
- hoax – nieprawdziwa, zmyślona treść dodana do artykułu w Wikipedii lub samo hasło – zobacz Henryk Batuta
(wróć do indeksu)
- infobox – mała ramka, zwykle umieszczana z prawej strony, na której znajduje się krótka, ogólna informacja o haśle. Przykład: hasło Polska. Zobacz też: Wikipedia:Szablony/Infoboksy
- inkluzjonista – osoba wyrażająca poglądy lub przyjmująca postawę zgodną z inkluzjonizmem. Zobacz inkluzjonizm
- inkluzjonizm – pogląd lub postawa określająca niechęć użytkowników do usuwania nawet mało ważnych treści (co zazwyczaj jest argumentowane tym, że Wikipedia nie jest papierowa i może zmieścić sumę ludzkiej wiedzy). Zobacz Wikipedia:Inkluzjonizm
- interwiki – linki do artykułu na ten sam temat w innej wersji językowej wikipedii; linki te są zazwyczaj dodawane na końcu artykułu w postaci [[xx:Nazwa artykułu]], gdzie zamiast xx wstawia się kod danego języka; bardzo często dodawane przez niezalogowanych użytkowników z innych wikipedii
- IP-ek (także Ipek, ipek, anonim) – wikipedysta niezalogowany, identyfikowany numerem IP
(wróć do indeksu)
- kategoria (kat.) – sposób wiązania artykułów o podobnej tematyce
- kategoryzacja – dopisanie kategorii do artykułu
- Komar, KomAr (KA) – Wikipedia:Komitet Arbitrażowy – instytucja powołana przez społeczność do rozwiązywania konfliktów między uczestnikami w sytuacji, gdy inne formy ich rozwiązania zawiodły
- komunikaty MediaWiki – komunikaty interfejsu, pojawiające się m.in. w momencie logowania się, dodawania strony do obserwowanych itp. Strony MediaWiki modyfikować mogą tylko administratorzy.
- konflikt edycji – występuje wtedy, gdy dwie osoby jednocześnie pracują nad tą samą stroną
- Konto uniwersalne, konto globalne – ujednolicenie nazwy użytkownika dla wszystkich prowadzonych przez Fundację Wikimedia projektów
- krzak – sytuacja, w której dany artykuł występuje w danej kategorii oraz w jej nadkategorii, przez co przeszukując podkategorie danej kategorii, natrafia się na te same artykuły, jeśli takie krzaki występują powszechnie. Przeczytaj na temat kategoryzacji
(wróć do indeksu)
- laurka – opis, głownie w haśle biograficznym, podkreślający zasługi jakiejś postaci, jej pozytywny wpływ, co wskazuje na silny POV i nie jest akceptowalne
- link – dawniej odsyłacz, zobacz Pomoc:Linki
- logowanie – podanie nazwy użytkownika i hasła, pozwalające na edycję Wikipedii pod loginem
- login – nazwa wybrana przez użytkownika podczas procesu rejestracji
- lysta – pogardliwe określenie na niepotrzebne zdaniem osoby używającej tego określenia hasło w postaci listy, taka lista może duplikować funkcję kategorii lub np. nie posiada ona ściśle zdefiniowanych kryteriów, zobacz też Wikipedia:Liściarstwo
(wróć do indeksu)
- łasica (ang. weasel) – określenie odnoszące się do nazwy zalecenia nie używania wyrażeń zwodniczych – na angielskiej Wikipedii nazwa tego zalecenia brzmi "Avoid weasel words". Zobacz Wikipedia:Unikaj wyrażeń zwodniczych
(wróć do indeksu)
- magiczne słowo, magiczne słowa – wyrażenia rozpoznawane przez oprogramowanie MediaWiki w taki sposób, że po ich wpisaniu pojawiają się szczególnego typu komunikaty, albo istniejące struktury strony zostają zmienione. Np. po wpisaniu magicznego słowa {{NUMBEROFARTICLES}} pojawia się liczba artykułów w Wikipedii: 899 076. Lista magicznych słów znajduje się na stronie: Pomoc:Magiczne słowa.
- main – "główna" → przestrzeń nazw przeznaczona dla artykułów (haseł). Stąd np. "przenieść coś do maina" (np. z → brudnopisu)
- megaczywiesz – żartobliwe lub skrótowe określenie na wpis w rubryce Wikipedia:Czy wiesz składającego się z wielu czywieszy, zobacz przykłady i projekt koordynacji megaczywieszy
- metastrony – nie-main, strony zamieszczone w → przestrzeniach nazw nieprzeznaczonych dla artykułów (haseł): wikipedia, pomoc, wikipedysta/wikipedystka, kategoria, plik, MediaWiki, szablon, portal, wikiprojekt.
(wróć do indeksu)
- navbox – słowo określające szablon nawigacyjny, dodawany w serii artykułów dotyczących tej samej tematyki na dole strony, albo specjalny, techniczny szablon {{navbox}}, wykorzystywany do tworzenia szablonów nawigacyjnych.
- nazwa użytkownika (login, nick) – używana jest do identyfikacji wikipedystów
- neutralny punkt widzenia (NPOV od ang. "Neutral Point of View") – zasada neutralności światopoglądowej wszystkich artykułów Wikipedii
- newbie – nowy, niedawno zalogowany użytkownik stawiający pierwsze kroki w Wikipedii
- nieency (nieencyklopedyczny) – skrót oznaczający nieencyklopedyczność danego tekstu (artykułu); zobacz encyklopedyczność
- notability – w polskiej Wikipedii słowo zamiennie używane z encyklopedyczność, określające, czy opisywane zjawisko/zdarzenie/osoba jest na tyle ważne, aby znaleźć się w encyklopedii. Często używane w argumentacji przy dyskusjach w poczekalni
- NPA (naruszenie praw autorskich) – strony mogące naruszać prawa autorskie, kasowane w uzasadnionych przypadkach
- NPOVizacja – przeredagowanie tekstu w taki sposób, aby spełniał on warunek neutralnego punktu widzenia
(wróć do indeksu)
- obchodzenie blokady – edytowanie Wikipedii mimo założonej → blokady użytkownika. Blokady obchodzi się, edytując spod → IP lub → pacynką. Jest to wbrew zasadom Wikipedii i skutkuje permanentnym zablokowaniem pacynki oraz → resetowaniem blokady głównego konta.
- odejście wikipedysty – w zamierzeniu trwałe zaprzestanie edycji czasem połączone z prośbą do administratora o zablokowanie konta uniemożliwiające powrót
- odwik – odpoczynek wikipedioholika
- Opis zmian – pole edycyjne znajdujące się pod edytowanym hasłem, w którym można krótko opisać dokonywane przez siebie zmiany; pojęcie to oznacza także treść tego opisu. Opis zmian jest widoczny dla śledzących ostatnie zmiany, jest również widoczny w historii hasła
- Original Research (OR) – twórczość własna – zobacz Wikipedia:Nie przedstawiamy twórczości własnej
- Ostatnie zmiany, OZ – pozwalają na śledzenie ostatnich edycji w Wikipedii
- OUA (Odbieranie Uprawnień Administratora) – dawna procedura, polegająca na przeprowadzaniu głosowania nad odebraniem użytkownikowi uprawnień administratora. Obecnie uprawnienia te może odebrać Komitet Arbitrażowy, a głosowanie może zostać przeprowadzone tylko wobec administratorów, którzy dobrowolnie wyrazili zgodę na weryfikację swoich uprawnień.
(wróć do indeksu)
- pacynka (figurant, ang. sock puppet) – kolejne konto tego samego użytkownika
- Poczekalnia (poczekalnia, pocz) – miejsce, w którym dyskutuje się na temat encyklopedyczności artykułów i dyskutuje nad tym, czy dane hasło nie jest zbyt słabe jakościowo na to, aby pozostawać w Wikipedii; patrz też: SdU. Nazwa pochodzi od poprzedniego, dwustopniowego trybu usuwania haseł – do 1 marca 2009 roku poczekalnia poprzedzała głosowanie nad usunięciem bądź pozostawieniem hasła.
- Podstrona → zobacz Wikipedia:Podstrony
- POV (od ang. Point of View) – przeciwieństwo NPOV; nieneutralny punkt widzenia; stosowany w odniesieniu do artykułów, które nie spełniają zasad neutralnego punktu widzenia
- POVfighter – osoba, która często forsuje własny punkt widzenia przy edytowaniu haseł
- poviasty → zobacz POV
- prasówka – treść dodana do hasła, głównie biograficznego mająca charakter newsa, często niezbyt ważna, nierzadko wnosząca dużo ładunku emocjonalnego (opis skandalu) i uważana przez wikipedystów (aczkolwiek nie wszystkich) za nieencyklopedyczną
- przekierowanie (redirect, redir) – gdy istnieją dwie alternatywne nazwy jednego artykułu (np.: Teoria poznania i Epistemologia), na jednej ze stron tworzy się zwykle automatyczne przekierowanie do drugiej. Robi się to, wpisując do strony przekierowującej tekst: #PATRZ [[Strona Właściwa]]
- przestrzeń nazw – sposób klasyfikacji stron w Wikipedii. Artykuły merytoryczne znajdują się w głównej przestrzeni nazw, która nie posiada prefiksu. Oprócz tego Wikipedia ma kilka specjalnych przestrzeni (przestrzeni metastron → zobacz metastrony):
- Wikipedia: (strony o samej Wikipedii)
- Wikipedysta: (strony osobiste wikipedystów)
- Specjalna: (strony generowane automatycznie)
- Portal: (strony portali)
- Kategoria: (strony kategorii artykułów)
- Pomoc: (strony pomocy ułatwiające działanie w Wikipedii użytkownikom, jak np. ta)
- Szablon: (strony szablonów, czyli automatycznych komunikatów pojawiających się na stronie po wklejeniu danego szablonu)
oraz strony dyskusji
-
- Dyskusja: (strony dyskusji artykułów)
- Dyskusja Wikipedii: (strony dyskusyjne odnoszące się do stron z przestrzeni Wikipedia)
- Dyskusja wikipedysty: itd.
- PU – przyznawanie uprawnień
- PUA – strona służąca do dyskusji na temat przyznawania uprawnień administracyjnych; przechodzić PUA, zgadzać się na PUA – odnosi się do procedury przyznawania tych uprawnień
- PUB – przyznawanie uprawnień biurokraty, Zobacz Wikipedia:Biurokraci
- PUC – przyznawanie uprawnień checkusera. Zobacz Wikipedia:CheckUser
- PUO – przyznawanie uprawnień rewizora (oversighta). Zobacz Wikipedia:Rewizorzy
- PUR – przyznawanie uprawnień redaktora; ta procedura znacznie różni się od pozostałych PU. Zobacz Wikipedia:Redaktorzy
(wróć do indeksu)
- recydywa – wandal, który wraca po zablokowaniu, by dalej psuć treść artykułów
- redirect (także: redir) – strona przekierowująca, przekierowanie
- ref, refy – przypisy do hasła, źródła
- rejestracja – proces, w którym po ustaleniu loginu i hasła użytkownik otrzymuje konto użytkownika
- reset blokady – zmiana ustawień → blokady użytkownika polegająca na włączeniu jej czasu trwania od nowa
- rewert, revert, rev – przywrócenie wcześniejszej wersji artykułu
- RFC (z ang. Requests For Comment, dosł. Prośby o komentarz) – przestrzeń, w której obrębie każdy użytkownik może wezwać pozostałych wikipedystów do rozwiązania problemów i sporów powstałych w artykułach lub na stronach dyskusji. Procedura RFC zamiast prowadzić do rozwiązania lub złagodzenia konfliktów, jeszcze bardziej je wzmagała, przez co zrezygnowano z jej stosowania
(wróć do indeksu)
- semi (z ang. semi protection) – częściowe zabezpieczenie strony, uniemożliwiające edycję niezalogowanym użytkowników oraz zalogowanym o stażu krótszym niż 4 dni
- sierotka → zobacz artykuł bezpański i strona porzucona
- SDU (strony do usunięcia; także SdU) – strona, na której dawniej prowadzono głosowania nad usunięciem poszczególnych artykułów. Obecnie zastąpiona przez Poczekalnię, która preferuje dyskusję nad głosowaniem.
- SG − Strona główna
- stopwords – na Wikipedii najczęściej występujące słowa języka
- strona – osobny temat w Wikipedii. Stronami w Wikipedii są: artykuły, strony dyskusyjne, dokumentacja oprogramowania itd., itp.
- strona dyskusyjna – strona przeznaczona do prowadzenia dyskusji. Strony te są automatycznie dołączane do każdego artykułu w Wikipedii. Celem tych stron jest unikanie umieszczania dyskusji i komentarzy w samych artykułach
- strona porzucona (sierota, sierotka) – strona lub plik, do którego nie ma ani jednego odwołania z innych stron. Mogą to być hasła tworzone bez kontaktu z innymi hasłami, "porzucone" strony dyskusyjne oraz pliki graficzne, niepotrzebnie zapisane lub nieopatrznie pozostawione po skasowanych stronach
- strona ujednoznaczniająca (disambig) – jeśli nazwa danego artykułu jest wspólna z innym artykułem (np. Żuraw), istnieje konieczność utworzenia strony, na której są tylko odwołania do właściwych haseł (np. Żuraw (ptak) i Gwiazdozbiór Żurawia)
- strona użytkownika – osobista strona każdego wikipedysty. Strona zostaje utworzona automatycznie po zarejestrowaniu się w Wikipedii. Każdy może ją edytować (nie tylko jej właściciel), jednakże jest przyjęte, że raczej nie ingeruje się w treść stron osobistych innych wikipedystów. Za pomocą strony dyskusyjnej podczepionej do strony osobistej można się łatwo kontaktować z daną osobą
- strona wymagająca dopracowania – strona, która jest czymś więcej niż zalążek artykułu, posiada jednak istotne braki lub błędy
- strona zabezpieczona – czasami niektóre strony w krótkim czasie są często wandalizowane, np. pod wpływem pewnych wydarzeń politycznych itp. Wówczas, aby uniknąć sytuacji zbyt częstego rewertowania wandalizmu, strona taka jest na pewien czas zablokowana i nikt poza administratorami nie może jej odblokować, ani jej zmieniać
- stub → zobacz zalążek artykułu
- stubizacja – zmniejszenie ilości treści artykułu do postaci zalążka artykułu tzw. stuba, który zawiera podstawową definicję na dany temat
- substub – artykuł, który zawiera za mało informacji, by stać się stubem (patrz zalążek artykułu). Zazwyczaj substuby usuwane są w trybie EK
- subst, substowanie – funkcja przy wstawianiu szablonów polegająca na tym, że wstawiając stronę w postaci {{subst:nazwa szablonu}} w kodzie strony pojawia się treść szablonu, a nie kod. W przypadku zwykłego wstawiania szablonu w kodzie strony pozostaje kod {{nazwa szablonu}}
- SUL → zobacz globalny login
- sysop → zobacz administrator
- szablon – pozwala na wstawianie podobnych komunikatów do artykułów (np. szablon {{ek}} używany przy ekspresowym kasowaniu)
(wróć do indeksu)
- test – w wyrażeniach "wstawić/usunąć/użyć testu" odnosi się do użycia szablonu {{test}} i jego odmian na stronach użytkowników
- totalNPA (totalne naruszenie praw autorskich) – zazwyczaj określenie strony, której 100% treści stanowią materiały skopiowane z naruszeniem praw autorskich. Zwykle takie strony usuwane są w trybie EK
- troll – użytkownik, którego wkład w Wikipedię polega głównie na wszczynaniu kłótni, bądź jątrzeniu sporów
(wróć do indeksu)
- Userbox (także userboks, odm. userboksy, czasami także juzerboks) – ramka z grafiką, stosowana na stronie wikipedysty, w której wikipedysta określa swoją znajomość różnych dziedzin wiedzy, języków, a także podaje inne wiadomości o sobie (miejsce pochodzenia, przyzwyczajenia itp.)
(wróć do indeksu)
- wandalizm – świadome działania mające na celu zaszkodzenie Wikipedii lub uniemożliwienie (utrudnienie) funkcjonowania Wikipedii i społeczności wikipedystów
- wandal – użytkownik niszczący istniejące strony poprzez kasowanie ich treści, podmianę treści lub grafik, dodawanie treści bezsensownych, obraźliwych, wulgaryzmów, itp.
- wikietykieta – podstawowe zasady przyzwoitego zachowania na Wikipedii
- WikiLove – termin odnoszący się do ducha koleżeństwa i wzajemnego zrozumienia
- wikipedianie (wikipedianin, wikipedianka) – inna nazwa wikipedystów, utworzona na wzór angielskiego wikipedians, ma na celu podkreślenie uczestnictwa przede wszystkim w Wikipedii, a mniej sugerowanie słowem wikipedyści, że są to autorzy wiki-encyklopedii
- wikipedysta – współautor lub korektor artykułów w Wikipedii. Patrz: Specjalna:Listusers. Niektórzy z nich używają komunikatorów internetowych: Wikipedia:Wikipedyści używający komunikatorów internetowych
- wikipedioholik – osoba uzależniona od Wikipedii
- wikistres – napięcie emocjonalne powodowane przez wandali, trollowanie, wojny edycyjne i inne nieszczęścia zdarzające się na Wikipedii
- wikizacja – zmiana zwykłego tekstu na tekst ze specjalnymi znacznikami używanymi przez Wikipedię. Najważniejsze jest wstawianie linków hipertekstowych do innych stron w ramach Wikipedii. Zobacz: Tworzenie linków w Wikipedii i Formatowanie tekstu na Wikipedii
- witaj, witajka – odnosi się do szablonu {{witaj}} i jego odmian, dzięki którym łatwo wstawia się pomocne linki przy witaniu nowych użytkowników
- wojna edycyjna – ciągłe wzajemne poprawianie tekstu danego artykułu przez dwóch (lub więcej) autorów, którzy nie mogą uzgodnić wspólnego stanowiska. W takim wypadku w znalezieniu "złotego środka" pomocne bywa stosowanie neutralnego punktu widzenia, a ze środków technicznych – strony dyskusyjnej danego artykułu
- wolna dokumentacja
(wróć do indeksu)
(wróć do indeksu)
[edytuj] Zobacz też
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
