| Poprad | |
Poprad w okolicach Starego Sącza |
|
| Lokalizacja | Europa |
| Źródło | w słowackiej części Tatr Wysokich |
| Ujście | Dunajec naprzeciwko wsi Podrzecze |
| Długość | 168,8 km |
| Powierzchnia zlewni | 1889,2 km² |
| Średni przepływ | 22,3 m³/s na granicy |
| Rzeki Europy | |
Poprad (słow. Poprad, niem. Popper, węg. Poprád – rzeka we wschodniej Słowacji i w południowo-wschodniej Polsce, w dorzeczu Wisły. W dokumentach źródłowych nazwa Poprad jest jedną z najstarszych na Podtatrzu. Występowała jako Poprad, ale także Poprat, Popart, Paprad, Poprut itp., jednak etymologia tego słowa jest wciąż sporna[1].
Poprad ma długość 167 km, z czego ponad 100 km na Słowacji[1]. 31,1 km stanowi granicę polsko-słowacką, a 30,7 km leży w Polsce. Powierzchnia zlewni 1889,2 km², z czego 1594,1 km² na Słowacji, 295,1 km² w Polsce[2][3]. Średni roczny przepływ mierzony na granicy – 22,3 m³/s.
Powstaje w słowackiej części Tatr Wysokich z połączenia Hińczowego Potoku z potokiem Krupa. Najdalej i najwyżej położone źródła ma Hińczowy Potok wypływający z Wielkiego Stawu Hińczowego na wysokości 1945 m. Obydwa potoki łączą się w Dolinie Mięguszowieckiej na wysokości 1302 m. W ten sposób powstaje rzeka Poprad, która okrąża Tatry Wysokie od południa i wpływa na Kotlinę Popradzką[1]. Przepływa przez miasto Poprad i płynąc przez na północny wschód między Tatrami Wysokimi i Magurą Spiską a Górami Lewockimi wypływa na Kotlinę Lubowelską. Przed barierą Gór Lubowelskich przepływa przez zabytkowe miasto Stara Lubowla i zatacza łagodny łuk na wschód. Koło wsi Plaveč raptownie skręca na północny wschód, przecina granicę Polski we wsi Čirč, a potem skręca na północny zachód[3]. Przełomową doliną płynie przez Beskid Sądecki oddzielając od siebie dwa jego główne pasma: Pasmo Radziejowej i Pasmo Jaworzyny. Granicę polsko-słowacką stanowi na dwóch odcinkach – najpierw od Leluchowa do Muszyny (5,1 km), a potem od Legnavy do Piwnicznej (26 km). Wpada do Dunajca między Starym a Nowym Sączem[4].
Na całej długości słowackiego odcinka rzeki doliną Popradu biegną droga i linia kolejowa, stanowiące przedłużenie korytarza komunikacyjnego doliny górnego Wagu na wschód, do Preszowa (E50)[3]. Po polskiej stronie granicy wzdłuż rzeki biegnie widokowa droga lokalna z Krynicy-Zdroju do Piwnicznej i linia kolejowa z Nowego Sącza do Preszowa. Obszar doliny Popradu (obecnie objęty ochroną krajobrazową jako Popradzki Park Krajobrazowy) obfituje w liczne źródła mineralne, w tym także w wody termalne. Na bazie tego naturalnego bogactwa rozwinęło się w tym rejonie lecznictwo uzdrowiskowe. W górnym i środkowym biegu rzeka tworzy kilka przełomów, z których wykorzystany turystycznie jest przełom między Piwniczną a Rytrem[5].
Poprad nie ma większych dopływów – stanowią je górskie rzeczki i potoki. Większe z nich to[3][2]: