Porter bałtycki – ciemne, bardzo mocne i treściwe piwo dolnej fermentacji warzone z kombinacji słodów jasnych i ciemnych.
Porter bałtycki wykształcił się z mody na imperial stouta – mocnej odmiany stouta (porteru) eksportowanej z Wielkiej Brytanii w rejon basenu Morza Bałtyckiego i do Rosji od XVIII wieku. Gdy na początku XIX wieku z powodu wojen napoleońskich wprowadzono blokadę i zakazano przywozu towarów na kontynent europejski z Anglii zabrakło na wschodnioeuropejskim rynku mocnego, rozgrzewającego piwa na okres zimowy. Zaczęto więc w Europie Wschodniej poszukiwać substytutu i warzyć piwo na wzór imperial stouta stosując jednak metody produkcyjne podobne do stosowanych przy wytwarzaniu niemieckiego bocka. Dlaczego nowe piwo nazwano porterem – nie wiadomo.
Portery bałtyckie warzone są przede wszystkim w zakładach piwowarskich na: Litwie, Łotwie, Ukrainie oraz w: Estonii, Polsce, Rosji, Finlandii, Szwecji i Danii. Ze względu na to, że porter bałtycki wymaga długiego, nawet kilkumiesięcznego leżakowania i jest droższy w produkcji niż większość jasnych piw typu lager, wiele dużych i znanych browarów porzuciło produkcję porterów bałtyckich i współcześnie jego warzeniem zajmują się przede wszystkim małe i średnie browary.
Porter bałtycki charakteryzuje się ciemną lub ciemnowiśniową barwą, wytrawnym gorzkim smakiem, aromatem palonego ziarna, połączonym z nutami czekoladowymi, kawowymi, karmelowymi i suszonych owoców. Portery bałtyckie mają zawartość ekstraktu słodowego od 18% do 22% Blg oraz od 8% do 9,5% alkoholu. W niektórych krajach produkuje się też portery bałtyckie nieco słabsze.
Porter bałtycki produkowany jest w Polsce od początku istnienia tego gatunku. Najstarszym dostępnym porterem polskim jest Żywiec Porter, którego receptura sięga 1881 roku.
Portery bałtyckie należą do najbardziej cenionych piw z Polski i uważane są przez piwoznawców za jedne z najlepszych porterów bałtyckich na świecie. Portal Ratebeer klasyfikujący piwa z całego świata wśród 15 najlepszych piw polskich wymienia 12 porterów bałtyckich[1]. W charakterystyce gatunków i odmian piw stworzonej przez amerykańską instytucję Beer Judge Certification Program (BJCP) jako wzorcowe przykłady komercyjne porterów bałtyckich (Baltic Porter) wymienione są trzy piwa z Polski[2][3]. Najsłynniejszy krytyk piwny Michael Jackson w swojej książce Great Beer Guide - 500 Classic Brews wymienia z polskich piw jedynie trzy - trzy portery z: Okocimia, Elbląga i Żywca. W II Gwiazdkowej Degustacji Porterów w Moskwie w 2008 roku na 31 porterów bałtyckich z całego świata rosyjscy degustatorzy za najlepszego uznali Grand Imperial Porter z Browaru Amber[4]. Rok później tę samą rywalizację wygrał Porter warmiński, a drugie miejsce zajął Żywiec Porter[5]. W IV edycji Gwiazdkowej Degustacji Porterów w 2010 roku ponownie rywalizację wśród porterów bałtyckich wygrał Porter warmiński z Browaru Kormoran[6]. W 2011 r. w rozgrywanym w Melbourne konkursie The Australian International Beer Awards brązowy medal w kategorii porter bałtycki zdobył Żywiec Porter.[7]
W 2010 roku produkowane były w Polsce następujące portery bałtyckie: