Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
 |
Ten artykuł od 2011-10 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Post – dobrowolne powstrzymanie się od jedzenia w ogóle, lub od spożywania pewnych rodzajów pokarmów (np. mięsa), przez określony czas. Pości się przede wszystkim z przyczyn religijnych.
Spis treści |
Reguluje go Prawo Kanoniczne w kanonach 1249 — 1253 i określa jako formę pokutną.
W praktyce wyróżnia się trzy główne rodzaje postów:
„Przystępujący do Najświętszej Eucharystii powinien przynajmniej na godzinę przed przyjęciem Komunii świętej powstrzymać się od jakiegokolwiek pokarmu i napoju z wyjątkiem tylko wody i lekarstwa” (kan. 919 §1). „Osoby w podeszłym wieku lub złożone jakąś chorobą, jak również ci, którzy się nimi opiekują mogą przyjąć Najświętszą Eucharystię chociażby coś spożyli w ciągu godziny poprzedzającej” (kan. 919 §3).
Postem nazywa się również dobrowolnie podejmowane przez wiernych postanowienia odmawiania sobie określonych przyjemności, czy też pewnych rodzajów jedzenia albo ograniczania jego ilości.
Według oficjalnej wykładni do IV przykazania kościelnego, w przypadku uzasadnionej niemożliwości zachowania postu w piątek chrześcijanin może podjąć inne formy pokuty.[2]
Post we wspólnotach określanych jako mariawickie, opiera się głównie na nauce Kościoła katolickiego z początku XX wieku oraz na liście pasterskim arcybiskupa Jana Marii Michała Kowalskiego z dnia 5 marca 1933 roku. Autor listu postawił granice fałszywej religijności i obłudnej pobożności. Arcybiskup podkreślił, że post ludzi jest miły Bogu, ale nie może to być post formalny, polegający wyłącznie na wstrzymaniu się od jedzenia mięsa lub tłuszczów zwierzęcych. Nie zabraniając wiernym praktykowania postu na dotychczasowych zasadach, czyli wykluczeniu lub ograniczeniu spożycia mięsa, arcybiskup Kowalski mocno podkreślił konieczność materialnego udokumentowania przez Bogiem faktu poszczenia. Wierzący ma pościć nie na pokaz ale w cichości ducha. Arcybiskup w tym liście wykazał, że spożywanie potraw uznanych za postne (na przykład ryb) nie stanowi jeszcze o zachowaniu wymogów postu. Delektowanie się przez ludzi zamożnych w dniach postnych luksusowym jedzeniem tak zwanym postnym (wyszukane ryby, kawior, owoce morza i im podobne) jest faktycznie obejściem postu. Nie ma bowiem w tym zastąpieniu potraw mięsnych artykułami luksusowymi elementu wyrzeczenia i ograniczenia ludzkiego co stanowi o istocie umartwienia. Jest dla odmiany obłudą, która potępia zjedzenie przez ubogiego w dniu postu przypadkowo otrzymanego mięsa, a dozwala bogatemu delektować się wyszukanymi potrawami rybnymi lub jarskimi. Według mariawitów rzeczywisty post to powstrzymanie się od zbytków w pokarmach i napojach (jakości i ilości), zaspokojenie podstawowych funkcji organizmu pokarmem prostym, a wszelkie oszczędzone w ten sposób środki pieniężne winny być ofiarowane biednym lub instytucjom charytatywnym.
Kościół Starokatolicki Mariawitów zaleca swoim wyznawcom praktykowanie postu w środy i piątki, zwłaszcza w okresie wielkiego postu i Adwentu. Wierni powinni wstrzymywać się od spożywania pokarmów trzy godziny przed przyjęciem Komunii Świętej. Duchownych obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych w wigilię świąt Maryjnych.
Postrzegając osobę człowieka jako jedność ciała i duszy, Kościół prawosławny nalega na to, iż ciało musi być kształtowane i utrzymywane w dyscyplinie tak samo jak dusza, stąd też prawosławny kalendarz liturgiczny poprzetykany jest dłuższymi lub krótszymi okresami postu, występującymi zwłaszcza przed dużymi świętami.
W ciągu roku liturgicznego pojawiają cztery główne okresy długiego postu:
Oprócz tych czterech głównych okresów dniami postnymi są wszystkie środy (na pamiątkę zdrady Chrystusa przez Judasza) i piątki (dzień męki i śmierci Pańskiej na Krzyżu), a w niektórych monasterach również poniedziałki, z wyjątkiem okresu pomiędzy świętem Bożego Narodzenia a Epifanią, tygodnia Paschalnego i tygodnia po święcie Pięćdziesiątnicy. Dniami postu są również święta Podwyższenia Krzyża Świętego (27 września), Ścięcia głowy św. Jana Chrzciciela (11 września) oraz wigilia Epifanii (19 stycznia). Wszystkie posty jednodniowe są postami ścisłymi, z wyjątkiem:
Praktyka postu, rozumiana jako wstrzymywanie się na pewien czas od określonych potraw lub napoju, jest raczej wtórna wobec biblijnego rozumienia tego pojęcia. Pan Bóg stwierdza: "Lecz to jest post, w którym mam upodobanie: że się rozwiązuje bezprawne więzy, że się zrywa powrozy jarzma, wypuszcza na wolność uciśnionych i łamie wszelkie jarzmo, że podzielisz twój chleb z głodnym i biednych bezdomnych przyjmiesz do domu, gdy zobaczysz nagiego, przyodziejesz go, a od swojego współbrata nie obrócisz się" (Księga Izajasza, r. 58., ww. 6 i 7.). Post w Kościele Ewangelickim ma zatem przede wszystkim postać etycznej postawy wobec drugiego człowieka; właśnie czas pasyjny, poprzez skupienie, modlitwę i koncentrację na Słowie Bożym, ma umożliwić wierzącym weryfikację postaw, naprawę wyrządzonych innym szkód, wejrzenie w siebie, podjęcie zobowiązania życia na co dzień według wskazań Ewangelii. -- Tym niemniej w niektórych regionach kraju (co wynika z tradycji historycznych bądź rodzinnych) praktykuje się post również jako pewną wstrzemięźliwość wobec napoju i jedzenia. -- Wśród młodego pokolenia coraz częściej upowszechnia się zwyczaj rezygnowania w czasie pasyjnym nie tylko z rozrywki, o czym była mowa wcześniej, lecz także na przykład z używek -- kawy, herbaty -- lub oglądania telewizji, jedzenia słodyczy etc. Zaoszczędzone w ten sposób pieniądze często trafiają do tzw. skarbonek diakonii, wystawianych w parafiach, z których dochód jest przeznaczany przez Kościół na cele charytatywne, m.in. na prowadzenie domów opieki -- a zatem w duchu cytowanego wyżej Słowa Bożego.
Według kalendarza muzułmańskiego ramadan jest miesiącem postu (saum): dorośli wyznawcy od świtu do zachodu słońca powstrzymują się od jedzenia, picia, palenia i życia seksualnego. Celem postu jest oczyszczenie ciała na przyjęcie ducha pobożności i sprawiedliwości. To czas obrachunku i refleksji.
Post w judaizmie (hebr. taanit, com) można podzielić na posty dotyczące wszystkich wyznawców oraz posty indywidualne.
Posty dotyczące wszystkich wyznawców obowiązują podczas świąt Jom Kippur, w przeddzień świąt Pesach oraz Purim oraz podczas rocznic tragicznych wydarzeń, tj. Tisza be-Aw czy com Gedali. Post w Jom Kippur oraz Tisza be-Aw trwa 24 godziny, od zachodu słońca do zachodu w dniu następnym. Przed Purim oraz Pesach pości się od wschodu do zachodu słońca.
Podczas szabatu nie powinno się pościć, a w pewnych grupach post podczas tego święta surowo zabroniony. Jeżeli jednak post wypada w piątek wieczorem bądź w sobotę to przesuwa się go na niedzielę. Wyjątek stanowi jedynie post przed świętem Purim, kiedy przesuwa się go na czwartek poprzedzający święto oraz Jom Kippur, kiedy jest on przestrzegany nawet jeżeli wypadnie w szabat.
Posty indywidualne obchodzone są głównie w gronie rodzinnym. Przestrzegać powinny ich dzieci w rocznicę śmierci rodziców oraz młoda para podczas własnego ślubu.
