| Powiat częstochowski | |||||||||||
|
|||||||||||
Położenie na mapie województwa |
|||||||||||
| Województwo | śląskie | ||||||||||
| Siedziba władz powiatu | Częstochowa | ||||||||||
| Starosta | Andrzej Kwapisz | ||||||||||
| Powierzchnia | 1519,49 km² | ||||||||||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
133 939[1] 87,88 osób/km² |
||||||||||
| Urbanizacja | 12,1% | ||||||||||
| Tablica rejestracyjna | SCZ | ||||||||||
|
|||||||||||
| Adres starostwa powiatowego |
ul. Sobieskiego 9 42-200 Częstochowa |
||||||||||
| Strona internetowa powiatu | |||||||||||
Powiat częstochowski – powiat w Polsce w województwie śląskim. Jego siedzibą jest miasto Częstochowa, które położone jest poza jego terytorium.
Spis treści |
Powiat częstochowski utworzono po raz pierwszy w 1793 roku, jako jednostkę podziału administracyjnego Prus Południowych[2]. W latach 1807-1815 w Księstwie Warszawskim, wchodził w skład departamentu kaliskiego. Po utworzeniu 1815 r. Królestwa Polskiego został włączony do obwodu wieluńskiego. Kiedy w 1842 roku obwody przekształcono w powiaty, przestał istnieć, stając się częścią powiatu wieluńskiego.
W 1867 roku powstał nowy powiat częstochowski z fragmentów powiatu wieluńskiego i powiatu olkuskiego[3]. Przetrwał okres 1867-1952 w prawie niezmienionym kształcie. Wchodził w skład guberni piotrkowskiej, po 1918 roku znalazł się w województwie kieleckim.
W okresie międzywojennym granice powiatu częstochowskiego zmieniły się w 1926 r., kiedy niewielki obszar przekazano do nowo utworzonego powiatu zawierciańskiego oraz w wyniku wyodrębnienia Częstochowy w powiat grodzki i powiększenia jej o podmiejskie osady (Bór, Kamień, Lisiniec, Ostatni Grosz, Raków, Stradom, Zacisze) w latach 1928-1930[4]. Po II wojnie światowej powiat należał początkowo do województwa kieleckiego. Od 1950 roku włączono go w skład województwa katowickiego i rozpoczęto zmiany jego granic. W 1950 roku do powiatu lublinieckiego przekazano Herby Polskie i Pietrzaki. Natomiast w 1952 roku z północnej części powiatu wyodrębniono powiat kłobucki[5], a do powiatu częstochowskiego włączono fragmenty powiatu radomszczańskiego i powiatu włoszczowskiego[6]. W 1975 powiaty został zniesione w wyniku reformy administracyjnej, utworzono wtedy województwo częstochowskie.
Powiat o tej nazwie, ale o znacznie zmienionych granicach powołano po raz kolejny w ramach reformy administracyjnej w 1999 roku, która przywróciła powiaty. Na obecny powiat częstochowski złożyło się 16 gmin byłego województwa częstochowskiego. Częstochowa, która jest siedzibą władz powiatu, nie wchodzi w jego skład, stanowiąc odrębny powiat jako miasto na prawach powiatu.
W skład powiatu wchodzą:
| Gmina | Ludność (2008)[1] | Powierzchnia |
|---|---|---|
(w tym miasto) |
13 346 (9 898) |
67,21 km² (36,53 km²) |
(w tym miasto) |
10 229 (6 318) |
146,75 km² (36,52 km²) |
| 14 108 | 140,64 km² | |
| 13 779 | 147,85 km² | |
| 12 608 | 60,13 km² | |
| 10 486 | 78,11 km² | |
| 10 425 | 119,84 km² | |
| 9 749 | 41,36 km² | |
| 6 665 | 108,82 km² | |
| 5 932 | 146,96 km² | |
| 5 617 | 46,72 km² | |
| 5 146 | 120,81 km² | |
| 4 890 | 93,42 km² | |
| 4 143 | 100,33 km² | |
| 4 104 | 80,44 km² | |
| 2 712 | 20,1 km² | |
| Razem | 133 939 | 1 519,49 km² |
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2006):
| Ogółem | Kobiety | Mężczyźni | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| osób | % | osób | % | osób | % | |
| Ogółem | 133 533 | 100 | 68 123 | 51,0 | 65 430 | 49,0 |
| Miasto | 16 166 | 100 | 8 493 | 52,5 | 7 673 | 47,5 |
| Wieś | 117 387 | 100 | 59 630 | 50,8 | 57 757 | 49,2 |
II RP:
RP:
III RP:
|
||||||||||
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||
|
|||||||||||||||||