Powiat grodziski — powiat w Polsce (województwo wielkopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Grodzisk Wielkopolski.
W skład powiatu wchodzą:
Powiat grodziski istniał w latach 1887-1932, 1941-1945 i od 1999.
[edytuj] Demografia
Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2010):
| |
Ogółem |
Kobiety |
Mężczyźni |
| |
osób |
% |
osób |
% |
osób |
% |
| Ogółem |
50 048 |
100 |
25 219 |
50,39 |
24 829 |
49,61 |
| Miasto |
19 049 |
100 |
9 780 |
51,34 |
9 269 |
48,66 |
| Wieś |
30 999 |
100 |
15 439 |
49,80 |
15 560 |
50,20 |
[edytuj] Historia Powiatu Grodziskiego
Po śmierci Henryka I w 1309 roku, wspólne rządy nad księstwem sprawowali jego synowie.
- W 1312 roku, następuje podział księstwa między braci. Grodzisk dostaje się pod panowanie książąt żagańskich. Dalej jest dystryktem w latach 1312-1314 i nadal bije monety na potrzeby księstwa.
- W XV w. powstaje nowy podział administracyjny kraju, dawne kasztelanie zastępują powiaty.
- Od 1444 roku, (najstarsza wzmianka), aż do 1815 roku, Grodzisk należy do powiatu kościańskiego.
- W 1815 roku, zaborcze władze pruskie, tworzą nowy podział administracyjny. W wyniku czego utworzono powiat bukowski, do którego przynależał Grodzisk. W 1848 roku, za udział mieszkańców Buku (kosynierzy bukowscy) w Wiośnie Ludów, władze pruskie ukarały Buk przeniesieniem siedziby władz do Nowego Tomyśla.
- W latach 1848-1887, Grodzisk nadal należał do powiatu bukowskiego, z siedzibą jednak w Nowym Tomyślu.
- W 1887roku, dawny powiat bukowski podzielono na dwa tworząc powiat nowotomyski i grodziski. Początkowo w granicach Cesarstwa Niemiec, a od 1918 w granicach Polski. W skład powiatu poza Grodziskiem wchodziły miasta Buk i Opalenica.
Starostwo powiatowe w Grodzisku
- W 1932 roku, zlikwidowano powiat grodziski, włączając go całkowicie do powiatu nowotomyskiego. Mimo, że w omawianym okresie był miastem znacznie większym i po włączeniu był największym miastem połączonego powiatu. (Grodzisk 6234, Zbąszyń 5500, Opalenica 4371, Buk 3657, Nowy Tomyśl 2576 i Lwówek 2570 osób).
- W 1941 roku, okupacyjne władze hitlerowskie, tworzą na nowo powiat grodziski (Kreisstadt Gratz) tym razem z całym daw. powiatem nowotomyskim.
- W 1945 roku, powołano powiat grodziski i wybrano starostę w osobie Maksymiliana Hollanda, byłego do 1939 roku, burmistrza Buku. W tym samym czasie 4 lutego 1945 roku, ukazała się odezwa mianowanego przez wojskowe władze rosyjskie starosty powiatowego w Nowym Tomyślu Stanisława Sarbaka, w której oświadczał, że powiat jest identyczny z tym z przed 1939 roku. Szybko zażegnano zaistniały spór między obu miastami. Starostwo w Grodzisku rozwiązano, a Maksymilian Holland został wice-starostą nowotomyskim.
- Od 1945 do 1975 roku, Grodzisk należał do powiatu nowotomyskiego, co na wiele lat spowodowało gospodarczy i ludnościowy zastój miasta.
- W 1954 roku, odżyła sprawa przywrócenia siedziby powiatu, zakończona niepowodzeniem. Wspólny wniosek komisji złóżonej z przedstawicieli Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu i Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Tomyślu odrzucał starania Grodziska o powiat, podając " wręcz śmieszną" przyczynę, brak 35 mieszkań na przekwaterowanie lokatorów, którzy po wojnie zamieszkali w byłym starostwie.
W tymże 1954 roku, dokonano wielu zmiam na mapie województwa poznańskiego. Z powiatu kępińskiego wydzielono powiat ostrzeszowski, w 1956 wydzielono z powiatu jarocińskiego powiat pleszewski, z powiatu wrzesińskiego, powiat słupecki.
- W 1971 roku, podjęto następną próbę reaktywowania powiatu grodziskiego. Społeczeństwo miało już dość rządów Nowego Tomyśla. Miasto coraz bardzie traciło na znaczeniu.
CDN.
[edytuj] Wykaz Starostów Grodziskich
| starosta |
lata urzędowania |
uwagi |
| von Kitzling |
? -1918 |
|
| Stanisław Skoczyński |
1918-1919 |
|
| Stanisław Żółtecki |
1919-1921 |
|
| Marian Korotkiewicz |
1921 |
|
| Michał Szczyt-Niemorowicz |
1921-1922 |
|
| Czesław Bogacki |
1922-1923 |
|
|
| Czesław Czochron |
1923-1926 |
|
| Henryk Kaysiewicz |
1926-1932 |
|
| Paul Iden |
1941-1945 |
|
| Maksymilian Holland |
1945 |
wybrany starostą, jednak nie objął urzędu wskutek likwidacji powiatu grodziskiego. |
| Władysław Chwalisz |
1999-2006 |
|
| Stanisław Hadka |
2006-2010 |
| Mariusz Zgaiński |
2010 |
[edytuj] Bibliografia
- Wielkopolska poprzez wieki, Jerzy Topolski, WP. 1973
- Grodzisk Wielkopolski Zarys Dziejów, Bogusław Polak, Grodzisk 1990
- Dzieje Wielkopolski tom I Poznań 1973
- Grodzisk Wielkopolski Dzieje powiatu i starania o jego restytucję, Dariusz Matelski, Grodzisk 1998
- KS Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski - monografia, Andrzej Hojan, Poznań 1997
- Kierunki nr 50 z 12 grudnia 1971
- Gazeta Poznańska z 18 grudnia 1971
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
_COA.svg&filetimestamp=20061119125705)
_flag.svg&filetimestamp=20061119125742){kind=small}
