Powiat proszowicki

	Powiat proszowicki
	Herb powiatu
	; Położenie na mapie województwa
Województwo	małopolskie
Siedziba władz powiatu	Proszowice
Starosta	Zbigniew Wójcik
Powierzchnia	414,57 km²
Ludność (2005); • liczba; • gęstość	; 43 561; 105,08 osób/km²
Urbanizacja	14,23%
Tablica rejestracyjna	KPR
miejsko-wiejskie	2
wiejskie	4
Adres starostwa; powiatowego	ul. 3 Maja 72; 32-100 Proszowice
	Strona internetowa powiatu

Powiat proszowicki – powiat w Polsce (województwo małopolskie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Proszowice.

[edytuj] Położenie

Powiat proszowicki graniczy z powiatami: krakowskim, miechowskim, wielickim, bocheńskim, brzeskim, tarnowskim, kazimierskim (województwo świętokrzyskie) oraz miastem Kraków.

[edytuj] Podział administracyjny

W skład powiatu wchodzą:

gminy miejsko-wiejskie: Proszowice, Nowe Brzesko
gminy wiejskie: Koniusza, Koszyce, Pałecznica, Radziemice
miasta: Proszowice, Nowe Brzesko

[edytuj] Historia

1954-1972
Powiat proszowicki został powołany dnia 1 października 1954 roku w województwie krakowskim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat proszowicki złożyły się 1 miasto i 24 gromady, które wyłączono z trzech ościennych powiatów (w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni)^[1]:

z powiatu miechowskiego (woj. krakowskie):
- miasto Proszowice
- gromady Biórków Wielki^[2], Brzesko Nowe^[3], Dobranowice, Glewiec, Igołomia, Karwin, Klimontów, Koniusza, Kowala, Makocice^[4], Mniszów, Niegardów, Ostrów, Pałecznica, Pieczonogi, Radziemice, Smoniowice, Śmiłowice, Wawrzeńczyce i Wierzbno
z powiatu krakowskiego (woj. krakowskie)^[5]:
- gromady Czulice i Wyciąże^[6]^[5]
z powiatu pińczowskiego (woj. kieleckie):
- gromady Bobin i Kościelec (zmiana przynależności wojewódzkiej)

1 stycznia 1956 roku gromady Czulice i Wyciąże powróciły do powiatu krakowskiego, natomiast do powiatu proszowickiego przyłączono gromady Łętkowice i Waganowice z powiatu miechowskiego^[7]. 31 grudnia 1961 roku zniesiono gromady Dobranowice (włączono do gromad Wawrzeńczyce, Brzesko Nowe i Kowala) i Mniszów (do gromad Brzesko Nowe i Kowala)^[8]. 1 stycznia 1969 roku zniesiono gromadę Śmiłowice a jej obszar włączono do gromady Nowe Brzesko^[9].

1973-1975
Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat proszowicki podzielono na 1 miasto i 8 gmin^[10] :

miasto Proszowice
gminy Igołomia-Wawrzeńczyce, Kościelec^[11], Niegardów^[12], Nowe Brzesko, Pałecznica^[13], Proszowice, Radziemice i Wierzbno^[14]

1975-1998
Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu proszowickiego zostało włączono do nowego województwa miejskiego krakowskiego; jedynie gmina Pałacznica znalazła się w nowym (mniejszym) województwie kieleckim^[15].

W 1976 roku zniesiono cztery gminy:

15 stycznia – gminę Kościelec^[16]
1 lipca – gminę Pałecznica^[17] (weszła w skład dychotomicznej gminy Racławice-Pałecznica)
2 lipca – gminy Niegardów i Wierzbno^[18]

1999 do dziś
Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie małopolskim powiat proszowicki, lecz o innym kształcie w porównaniu z tym z 1975 roku^[19]:

gminę Igołomia-Wawrzeńczyce przyłączono do powiatu krakowskiego
gmin Kościelec, Niegardów i Wierzbno nie reaktywowano, natomiast gminę Pałecznica odtworzono 2 kwietnia 1991 roku^[20]
miasto i gminę Proszowice połączono 1 stycznia 1992 roku we wspólną gminę miejsko-wiejską Proszowice^[21]
powiat proszowicki zwiększył się natomiast o:
- gminę Koszyce (do 1954 roku w powiecie pińczowskim w woj. kieleckim, w latach 1973-1975 w powiecie kazimierskim w tymże województwie, a następnie w "małym" woj. kieleckim do końca 1998 roku)
- gminę Koniusza (do 1954 roku w powiecie miechowskim w woj. krakowskim, odtworzonej dopiero 2 lipca 1976 roku w woj. miejskim krakowskim^[18] – tamże do 1998 roku)

[edytuj] Demografia

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
	osób	%	osób	%	osób	%
Ogółem	43 561	100	22 098	50,7	21 463	49,3
Miasto	6187	100	3263	52,7	2924	47,3
Wieś	37 374	100	18 835	50,4	18 539	49,6

[edytuj] Religia

Kościół rzymskokatolicki 17 parafii.
Świadkowie Jehowy zbory w Proszowicach i Majkowicach (gm. Nowe Brzesko).

[edytuj] Użytkowanie terenu

Powiat o charakterze rolniczym, w okolicy żyzne gleby:

użytki rolne stanowią 88,8% powierzchni powiatu
lasy i tereny leśne stanowią zaledwie l,6% powierzchni powiatu (stopień zalesienia waha się w poszczególnych gminach od 0,4% (Gmina Pałecznica) do 3,8% (Gmina Koszyce).

Przypisy

↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 239
↑ oryginalna pisownia przez "u", obowiązująca w latach 1950
↑ oryginalna pisownia odwrotna, obowiązująca w latach 1950
↑ oryginalna pisownia przez "ą", obowiązująca w latach 1950
↑ ^5,0 ^5,1 od 1 stycznia 1956 z powrotem w powiecie krakowskim (Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 287)
↑ od 1973 roku część Krakowa
↑ Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 287
↑ Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr 13/3/61 z dnia 18 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim
↑ Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr XIV/78/68 z dnia 13 maja 1968 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim
↑ Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974
↑ Gmina Kościelec została zniesiona 15 stycznia 1976 roku a jej obszar włączony do gmin Nowe Brzesko i Proszowice – Dz. U. z 1976 r. Nr 1, poz. 12
↑ Gmina Niegardów została zniesiona 2 lipca 1976 roku a z jej terenów oraz ze znoszonej gmina Wierzbno utworzono gminę Koniusza; jedynie sołectwo Skrzeszowice z gminy Niegardów włączono do gminy Kocmyrzów-Luborzyca – Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
↑ Gmina Pałecznica została zniesiona 1 lipca 1976 roku przez włączenie do dychotomicznej gminy Racławice-Pałecznica – Dz. U. z 1976 r. Nr 23, poz. 142; gmina Pałecznica została jednakże przywrócona 2 kwietnia 1991 roku – Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 8
↑ Gmina Wierzbno została zniesiona 2 lipca 1976 roku a z jej terenów oraz ze znoszonej gmina Niegardów utworzono gminę Koniusza – Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
↑ Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92
↑ Dz. U. z 1976 r. Nr 1, poz. 12
↑ Dz. U. z 1976 r. Nr 23, poz. 142
↑ ^18,0 ^18,1 Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143
↑ Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652
↑ Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 8
↑ Dz. U. z 1991 r. Nr 87, poz. 397

[edytuj] Galeria

Proszowice – Rynek i fasada kościoła parafialnego pw. św. Jana Chrzciciela
Proszowice – kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela
Kościelec – kościół pw. św. Wojciecha
Kościelec – kościół pw. św. Wojciecha
Ostrów – figurka klasycystyczna z XVIII (?) w.
Żębocin – kościół pw. św. Małgorzaty i św. Stanisława
Pławowice – pałac i park
Nadzów – dwór i park
Klimontów – młyn nad rzeką Szreniawą
Nowe Brzesko – kościół pw. Wszystkich Świętych
Hebdów – kościół klasztorny
Kadzice – kapliczka

[edytuj] Linki zewnętrzne

Internetowy Kurier Proszowicki

[0] Dz. U. z 1954 r. Nr 49, poz. 239

[1] ryginalna pisownia przez "u", obowiązująca w latach 1950

[2] ryginalna pisownia odwrotna, obowiązująca w latach 1950

[3] ryginalna pisownia przez "ą", obowiązująca w latach 1950

[autonazwa2-4] 5,0 ^5,1 od 1 stycznia 1956 z powrotem w powiecie krakowskim (Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 287)

[5] 1973 roku część Krakowa

[6] Dz. U. z 1955 r. Nr 44, poz. 287

[7] Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr 13/3/61 z dnia 18 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim

[8] Uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie nr XIV/78/68 z dnia 13 maja 1968 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie krakowskim

[9] Polska – Zarys encyklopedyczny. PWN, 1974

[10] Gmina Kościelec została zniesiona 15 stycznia 1976 roku a jej obszar włączony do gmin Nowe Brzesko i Proszowice – Dz. U. z 1976 r. Nr 1, poz. 12

[11] Gmina Niegardów została zniesiona 2 lipca 1976 roku a z jej terenów oraz ze znoszonej gmina Wierzbno utworzono gminę Koniusza; jedynie sołectwo Skrzeszowice z gminy Niegardów włączono do gminy Kocmyrzów-Luborzyca – Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143

[12] Gmina Pałecznica została zniesiona 1 lipca 1976 roku przez włączenie do dychotomicznej gminy Racławice-Pałecznica – Dz. U. z 1976 r. Nr 23, poz. 142; gmina Pałecznica została jednakże przywrócona 2 kwietnia 1991 roku – Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 8

[13] Gmina Wierzbno została zniesiona 2 lipca 1976 roku a z jej terenów oraz ze znoszonej gmina Niegardów utworzono gminę Koniusza – Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143

[14] Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92

[15] Dz. U. z 1976 r. Nr 1, poz. 12

[16] Dz. U. z 1976 r. Nr 23, poz. 142

[autonazwa1-17] 18,0 ^18,1 Dz. U. z 1976 r. Nr 24, poz. 143

[18] Dz. U. z 1998 r. Nr 103, poz. 652

[19] Dz. U. z 1991 r. Nr 2, poz. 8

[20] Dz. U. z 1991 r. Nr 87, poz. 397

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

Powiat proszowicki

Spis treści

[edytuj] Położenie

[edytuj] Podział administracyjny

[edytuj] Historia

[edytuj] Demografia

[edytuj] Religia

[edytuj] Użytkowanie terenu

Przypisy

[edytuj] Galeria

[edytuj] Linki zewnętrzne

Osobiste

Przestrzenie nazw

Warianty

Widok

Działania

Szukaj

Nawigacja

Dla czytelników

Dla wikipedystów

Narzędzia

Drukuj lub eksportuj

W innych językach