Powiat zwoleński

Powiat zwoleński
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Województwo	mazowieckie
Siedziba władz powiatu	Zwoleń
Starosta	Waldemar Urbański
Powierzchnia	571,24 km²
Ludność (2005)  • liczba  • gęstość	37 232 65,18 osób/km²
Urbanizacja	21,95%
Tablica rejestracyjna	WZW
gminy miejskie – miejsko-wiejskie 1 wiejskie 4
Adres starostwa powiatowego	ul. Jagiełły 4 26-700 Zwoleń
Strona internetowa powiatu

Powiat zwoleński – powiat w Polsce (województwo mazowieckie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Zwoleń.

W skład powiatu wchodzą:

• gminy miejsko-wiejskie: Zwoleń
• gminy wiejskie: Kazanów, Policzna, Przyłęk, Tczów
• miasta: Zwoleń

Historia

Powiat zwoleński powołano 1 października 1954 roku w województwie kieleckim, jako jeden z pierwszych powiatów utworzonych tuż po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat szydłowiecki złożyły się 1 miasto i 22 gromady, które wyłączono z dwóch powiatów w województwie kieleckim (w praktyce gromady te należały do tych powiatów przez zaledwie dwa dni):

• z powiatu kozienickiego:
  • miasto Zwoleń
  • gromady Babin, Bartodzieje, Brzezinki Stare, Chechły, Czarnolas, Grabów nad Wisłą, Gródek Stary, Łagów, Ławeczko Nowe, Paciorkowa Wola, Policzna, Przyłęk, Rudki, Sarnów, Sucha, Sycyna, Strykowice Górne, Tczów Średni, Zawada Stara

• z powiatu iłżeckiego:
  • gromady Jasieniec Solecki, Kazanów i Pcin

31 grudnia 1959 roku zniesiono gromady:

• Babin (włączono do gromad Przyłęk i Grabów nad Wisłą)
• Bartodzieje (włączono do gromad Brzezinki Stare i Tczów)

31 grudnia 1961 roku zniesiono gromadę Paciorkowa Wola (włączono do gromad Czarnolas, Policzna, Strykowice Górne i Grabów nad Wisłą).

1 stycznia 1969 roku zniesiono gromady:

• Brzezinki Stare (włączono do gromady Tczów)
• Pcin (włączono do gromad Jasieniec Solecki, Sycyna i Kazanów)
• Zawada Stara (włączono do gromad Sarnów i Gródek Stary)

1 stycznia 1970 roku siedzibę gromady Strykowice Górne przeniesiono ze Strykowic Górnych do Zwolenia a nazwę gromady zmieniono na gromada Zwoleń.

Po zniesieniu gromad i reaktywacji gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku powiat zwoleński podzielono na 1 miasto i 5 gmin :

• miasto Zwoleń
• gminy Kazanów, Policzna, Przyłęk, Tczów i Zwoleń

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu zwoleńskiego włączono do nowo utworzonego województwa radomskiego. Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku przywrócono w województwie mazowieckim powiat zwoleński o kształcie i podziale administracyjnym identycznych do tych z 1975 roku (jedynie miasto i gminę Zwoleń połączono 1 stycznia 1992 roku we wspólną gminę miejsko-wiejską Zwoleń). Porównując obszar dzisiejszego powiatu zwoleńskiego z obszarem z 1954 roku można zauważyć że niektóre tereny znajdują się obecnie w powiatach kozienickim (Sarnów), radomskim (Sucha) i lipskim (Pcin od 1968 roku).

Demografia

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

	Ogółem		Kobiety		Mężczyźni
	osób	%	osób	%	osób	%
Ogółem	37 232	100	18 723	50,3	18 509	49,7
Miasto	8164	100	4251	52,1	3913	47,9
Wieś	29 068	100	14 472	49,8	14 596	50,2