Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
 |
Ten artykuł od 2010-12 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Powieść minionych lat (ros. Повесть временных лет (Повѣсть временныхъ лѣтъ), ukr. Повість минулих літ, inne polskie nazwy: Powieść doroczna, Powieść lat minionych, Kronika Nestora) - staroruski latopis opisujący dzieje państwa ruskiego od czasów najdawniejszych (przybycie Ruryka) do początku XII wieku, podstawowe źródło do historii wczesnej Rusi Kijowskiej.[1]
Spis treści |
Pełny tytuł latopisu brzmi: Oto powieść minionych lat, skąd wyszła ziemia ruska, kto był najpierw księciem w Kijowie i skąd ziemia ruska powstała. Według tradycji autorem był kijowski mnich Nestor (stąd nazwa: Kronika Nestora), jednak jego autorstwo zostało już w końcu XIX wieku podane w wątpliwość. Dziś uczeni są podzieleni w opiniach, najczęściej uważa się jednak, że Nestor był autorem jedynie najstarszej redakcji Powieści minionych lat, napisanej w 1113. Następna redakcja pochodzi prawdopodobnie z roku 1116 i jest przypisywana ihumenowi Monasteru Wydubickiego, Sylwestrowi, część badaczy przypuszcza, że Powieść minionych lat posiadała jeszcze trzecią redakcję. Dzisiejszy tekst dotrwał do naszych czasów w późniejszych odpisach i kompilacjach. Istnieją również hipotezy, iż tekst Powieści minionych lat już w czasach Nestora był zmieniany ze względu na interesy dynastii panującej w Kijowie.
Autor kroniki posługuje się kalendarzem bizantyjskim. Jednocześnie przed omówieniem przywołania Ruryka, przedstawia obliczenia czasu jaki minął między istotnymi jego zdaniem wydarzeniami historycznymi: Od Adama do potopu 2242 lata, od Potopu do Abrahama...' itd. aż do panowania Michała III. Obliczenia te zawierają szereg błędów, których wyjaśnienie jest istotne dla ustalenia rzeczywistych dat wydarzeń z wczesnej historii Rusi, opisywanych przez kronikę. Jako podstawowy autor wymienia rok 6360 (czyli 852). Ma to być rok, w którym zaczął panowanie cesarz Michał III. W rzeczywistości Michał III wstąpił na tron o 10 lat wcześniej (koronacja) lub o 4 lata później (przewrót pałacowy i odsunięcie od władzy matki cesarza - Teodory). Z drugiej strony, od Narodzenia Chrystusa do Konstantyna minęło według Nestora 318 lat, zaś od Konstantyna do Michała - 542 lata, co dawałoby rok 860. Ten rok sugeruje też druga pojawiająca się pod tą data informacja zaczęto nazywać ten kraj ziemią ruską. O tym zaś dowiedzieliśmy się stąd, że za tego cesarza przychodziła Ruś, na Carogród. Wprawdzie informacja nie jest do końca jasna (nie wiadomo, czy Ruś miała przychodzić do Bizancjum w tym roku, czy jedynie za panowania tego cesarza), niemniej pasuje to do znanego skądinąd najścia Rusów na Konstantynopol w 860 roku. Jednakże to właśnie najście opisuje Nestor później, pod rokiem 6374 (czyli 866). Znowu od Michała do Olega miało minąć 29 lat, co dawałoby rok 6389 (czyli 881), a nie - jak pisze dalej - 6387 (879). Po podliczeniu wszystkich wymienianych przez Nestora etapów od stworzenia świata do początku panowania Michała wychodzi nie jak podaje on 6360, ale 6313 lat. Z tych powodów uczeni ostrożnie podchodzą do wczesnych dat w kronice.
Powieść minionych lat jest podstawowym źródłem pisanym dla historii Słowiańszczyzny wschodniej (szczególnie dla historii państw ruskich), ale także pozwala na czerpanie informacji dotyczących Słowian zachodnich i południowych. Ma też wielkie znaczenie jako zabytek literatury w języku staroruskim. Stanowi bardzo ważny element świadomości narodowej narodów wschodniosłowiańskich.
Polskie tłumaczenie Powieści minionych lat autorstwa prof. Franciszka Sielickiego zostało wydane w 1968 roku.
|
||||||||||||||
