Optymalizacja dla wyszukiwarek internetowych (ang. Search engine optimization – SEO; zwana także pozycjonowaniem) – działania zmierzające do osiągnięcia przez dany serwis internetowy jak najwyższej pozycji w wynikach organicznych wyszukiwarek internetowych dla wybranych słów i wyrażeń kluczowych. Pozycjonowanie jest elementem szeroko pojętego marketingu internetowego. Pozycjonowanie bazuje na znanych elementach działania algorytmu wyszukiwarek, ciągłym poznawaniu nowych, które algorytmy biorą pod uwagę przy rangowaniu strony oraz na weryfikowaniu już istniejących.
W polskiej nomenklaturze branżowej dominuje rozróżnienie między pozycjonowaniem a optymalizacją stron, choć często wyrażenia te mogą być używane zamiennie. Pierwszy z terminów odnosi się do działań prowadzonych poza docelową witryną (np. Link building), zaś optymalizacja w takim kontekście oznacza działania prowadzone bezpośrednio na stronie internetowej (wpływające na jej budowę, treść i strukturę).
Spis treści |
Optymalizację strony podzielić można na działania związane z modyfikacją treści na witrynie (pod kątem fraz, na które zamierza się prowadzić kampanię) oraz zmianami w kodzie strony, niemającymi bezpośredniego wpływu na wygląd serwisu.
W skład optymalizacji treści wchodzi m.in.:
Dawniej działania te ograniczały się do zmiany treści tagów meta Keywords i Description, których obecność na stronie dla większości współczesnych wyszukiwarek ma znaczenie marginalne.
Działania w dużej mierze niewidoczne dla przeciętnego użytkownika strony, mające jednak wpływ na jej indeksowanie i klasyfikacje w wyszukiwarkach to np.:
Pozycjonowanie prowadzonym często równocześnie z optymalizacją strony procesem pozyskiwania odnośników z serwisów zewnętrznych, które są jednym z czynników wpływających na pozycje w wynikach wyszukiwania[3].
<a href="http://example.com/">treść odsyłacza</a>Pozycjonowanie stron rozpoczęło się wraz z rozwojem pierwszych wyszukiwarek internetowych. Webmasterzy dążyli do tego, aby ich strona pojawiła się jako pierwsza w wynikach wyszukiwania dla danego zapytania. Początkowo nie było to trudne, gdyż wyniki w wyszukiwarkach opierały się na analizie słów kluczowych podanych przez autora w nagłówku strony. Później jednak, między innymi ze względu na łatwą manipulację słowami kluczowymi, wyszukiwarki zaczęły je ignorować, odwołując się bezpośrednio do treści strony.
Ewolucja wyszukiwarek wywołała ewolucję pozycjonowania przechodzącego przez wszelkie algorytmy binarne i wektorową analizę treści strony. Dopiero wyszukiwarki oparte na analizie topologii sieci, zliczające linki (takie jak Google), podniosły poziom trudności pozycjonowania stron. Zaawansowane algorytmy analizy topologii sieci wielu osobom wydawały się odporne na wszelkiego rodzaju próby manipulacji/modyfikacji SERP, jednak zjawisko Google Bomb, polegające na masowym dodawaniu na stronach linku ze wskazanym przez pomysłodawcę anchor tekstem, pokazało drogę do łatwego modyfikowania indeksu.
Termin "pozycjonowanie" pojawił się ok. 2002 r, wcześniej funkcjonował anglojęzyczny "web positioning". Pierwsze powszechnie znane "polskie" Google Bomb pojawiło się na przełomie 2003 i 2004 roku i polegało na linkowaniu ze słowem kluczowym kretyn adresu do sejmowej strony internetowej polskiego posła Andrzeja Leppera[4], co w efekcie dało pojawianie się wspomnianej strony na czołowych miejscach w wynikach wyszukiwania w Google dla hasła "kretyn" (zwykle jako pierwszy wynik). Akcja ta zyskała wielu naśladowców i podobne zjawiska można było zaobserwować dla innych słów i wyrażeń.
Skala działalności Google Bombing we wrześniu 2008 roku doprowadziła przed Sąd także młodego webmastera, 23-letniego Marka W. z Cieszyna, któremu został postawiony zarzut obrazy głowy państwa – Lecha Kaczyńskiego. Po wpisaniu w okno zapytań Google jednego z powszechnie uznawanych za obraźliwe słowa – strona www prezydenta RP pojawiała się jako jedna z pierwszych.
Pod koniec 2009 roku Google wprowadziło wyszukiwanie w czasie rzeczywistym (Real Time Search), polegające na przedstawianiu najaktualniejszych wyników z serwisów społecznościowych oraz mikro-blogów. 19 marca 2010 roku funkcja wyszukiwania w czasie rzeczywistym została oficjalnie wdrożona do polskiej wersji wyszukiwarki Google.
Algorytm wyszukiwarki odpowiedzialny za prezentowanie wyników na odpowiednich pozycjach analizuje kilkaset najważniejszych czynników strony i ciągle ulega modyfikacjom.
Udziały rynku optymalizacji dla wyszukiwarek internetowych są różne w zależności od rynku i także jego konkurencyjności. W 2003 roku Danny Sullivan ustalił, że Google realizuje ok. 75% wszystkich wyszukiwań. Na rynkach poza USA udział Google jest często większy i w 2007 roku Google było dominującą wyszukiwarką na świecie. W 2006 roku Google obejmowało 40% rynku w USA, ale miało ok. 85-90% udziałów w Niemczech. Podczas gdy w tym samym czasie w USA istniały ponad setki firm przeprowadzających optymalizację dla wyszukiwarek internetowych, w Niemczech było zaledwie pięć.
W Rosji sytuacja jest odwrotna. Lokalna wyszukiwarka Yandex kontroluje 50% płatnych reklam z dochodu państwa, podczas gdy Google ma mniej niż 9% udziału. W Chinach Baidu w dalszym ciągu prowadzi w udziałach na rynku, choć w 2007 Google także uzyskało tu udziały.
Pomyślna optymalizacja dla wyszukiwarek dla rynków międzynarodowych może wymagać zawodowego tłumaczenia stron internetowych, rejestracji nazwy domeny z grupy domen wysokiej jakości na rynku docelowym i hostingu, który zapewnia lokalny adres IP. W przeciwnym wypadku fundamentalne elementy optymalizacji dla wyszukiwarek są w istocie te same i niezależne od języka.
Kontrowersje w pozycjonowaniu stron wynikają ze sposobów zdobywania linków prowadzących do stron – IBL oraz z nieetycznych technik stosowanych w pozycjonowaniu. Działania niezgodne z zaleceniami dla webmasterów przyjęło się nazywać spamem w wyszukiwarkach. Spam w wyszukiwarkach jest traktowany podobnie jak spam pocztowy, czyli elektroniczne wiadomości masowo rozsyłane do osób, które ich nie oczekują.
W wyszukiwarkach stworzono specjalne strony, na których można zgłaszać strony, które stosują nieetyczne metody pozycjonowania, np. Google – Raport dotyczący spamu[5].
W związku z ogromnym zainteresowaniem pozycją danej strony w wyszukiwarce zaczęto stosować różnorodne metody pozycjonowania m.in. takie, których nie akceptują twórcy wyszukiwarek lub nie są zgodne z zaleceniami dla tworzących strony, gdyż "zaśmiecają" wyniki wyszukiwania. Te metody zaczęto nazywać nieetycznymi. Są to na przykład:
Wykrycie stosowania takich technik może jednak przynieść odwrotny skutek – całkowitą eliminację strony z wyników wyszukiwania.
Należy wspomnieć, że wiele metod ułatwiających użytkownikom poruszanie się po stronie i odnajdowanie informacji może przyczynić się do poprawy wyników w wyszukiwarkach. Niektóre przykłady to:
http://example.com/sklep/drukarki/laserowe/ zamiast http://example.com/index.php?page=236&id=32)Bardzo istotne jest również optymalizowanie treści i artykułów (SEO copywriting) zawartych na stronie tak, aby lepiej odzwierciedlała założone w fazie projektu frazy kluczowe, poprzez np. używanie słów kluczowych w mianowniku.
W odróżnieniu od nieuczciwych metod pozycjonowania, tutaj można być pewnym, że te metody będą zawsze akceptowane przez wyszukiwarki, a ich stosowanie nie spowoduje eliminacji strony z wyników wyszukiwania.