Prąd orograficzny jest zaliczany do prądów wznoszących. Powstaje kiedy przesuwająca się masa powietrza - np. wiatr - napotyka wertykalną przeszkodę w postaci np. klifu, lub pasma górskiego. W szczególnych przypadkach może zajść zjawisko tzw fali.
Prąd orograficzny nazywany jest często w języku potocznym - wśród pilotów szybowców, lotni i paralotni - "żaglem". Kiedy poruszająca się poziomo masa powietrza napotyka przeszkodę, powietrze unosi się ku górze, z prędkością zależną od prędkości wiejącego wiatru do wysokości wynikającej pośrednio z wysokości przeszkody, czasem może zajść zjawisko fali, jeśli masa powietrza napotka na swojej drodze kolejno kilka klifów o coraz większej wysokości. Zjawisko "żagla" wykorzystywane jest obok innych prądów wznoszących, przez pilotów szybowców, lotni i paralotni, do nabierania wysokości.