
Ten artykuł dotyczy miasta w woj. pomorskim. Zobacz też:
Prabuty – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło.
Prabuty (niem. Riesenburg) – miasto we wschodniej części województwa pomorskiego w powiecie kwidzyńskim, nad jeziorem Liwieniec. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Prabuty. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. elbląskiego.
Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 8573 mieszkańców[1].
Rozwinął się tu przemysł drzewny, materiałów budowlanych oraz elektromaszynowy. Prabuty są także stacją węzłową położonym przy trasie Warszawa-Gdynia.
- 1236 – Krzyżacy niszczą pruski gród Reizija, nad jeziorem Liwieniec; wzniesienie drewnianego zamku,
- 1249-1525 – Prabuty pod rządami biskupów pomezańskich,
- 1267-1277 – budowa zamku murowanego,
- 1310-1330 – budowa katedry,
- 1330 – lokacja miasta na prawie chełmińskim,
- 1330 – budowa ratusza,
- 1342-1345 – budowa synagogi (działa do 1853),
- 1450 – przystąpienie miasta do Związku Pruskiego,
- 1466 – na mocy pokoju toruńskiego Prabuty nadal we władaniu biskupów pomezańskich,
- 1501-1525 – stolica Pomezanii,
- 1726-1753 – budowa wodociągów,
- 1722 – pożar miasta,
- 1807 – wojska Napoleona I w Prabutach,
- 1876 – połączenie kolejowe z Malborkiem i Iławą,
- 1899 – połączenie kolejowe z Jabłonowem Pomorskim,
- 1922 – budowa fontanny na miejscu ratusza spalonego w 1868,
- 1945 – zniszczenie ok. 90% miasta przez wojska sowieckie; włączenia miasta do Polski pod nazwą Prabuty; początek wysiedlania dotychczasowej ludności do Niemiec
- gotycka konkatedra z przełomu XIV i XV wieku (później przebudowywana), spalona w 1945 przez Sowietów, pozostawała w stanie ruiny. Odbudowana w latach 1980 – 1983.
- gotycki kościół, tzw. "polski" z XIV w.
- gotycka Brama Kwidzyńska (XIV wiek)
- pozostałości murów miejskich z XIV wieku
- wodociągi miejskie na terenie starego miasta (XVIII wiek)
- kościół św. Andrzeja z 1878 r.
- fontanna Rolanda – fontanna zbudowana w roku 1900 pierwotnie w centrum Berlina, przeniesiona do Prabut w roku 1929; zdobioną przez lwy fontannę wieńczy rzeźba rycerza Rolanda, przywrócona na swoje miejsce w 2011 r.
[edytuj] Kluby sportowe
- Gryf VECRO Prabuty – koszykówka (klub występuje w III lidze)[2]
- Pogoń Prabuty – piłka nożna (klub występujący w V lidze)
[edytuj] Współpraca międzynarodowa
Miasta i gminy partnerskie:
[edytuj] Wspólnoty wyznaniowe
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
- J. Liguz, 2008: Zabytki architektury w powiecie kwidzyńskim. Wyd. Lokalna Organizacja Turystyczna Liwa.