Pracodawca

Pracodawca reprezentuje stronę podaży na rynku pracy. Stronę popytu w tym rynku reprezentuje pracobiorca. W ujęciu formalno-prawnym, ekonomicznego pracodawcę, określa się mianem pracownika. Pracownik w ujęciu ekonomicznym to osoba świadcząca bezpośrednio pracę na rzecz innej osoby, fizycznej lub prawnej, pobierająca za to określone wynagrodzenie.

Charakterystyka

Pracodawca (zatrudniciel) w ujęciu formalno-prawnym a także potocznym to osoba fizyczna lub osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, która spełniając pewne wymogi prawne i społeczne, zatrudnia pracowników. Za pracodawcę, który jest jednostką organizacyjną czynności z zakresu prawa pracy działania w sferze prawa pracy podejmuje wyznaczona osoba bądź jej organ. Istotą stosunku pracy jest zobowiązanie się pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, w zamian za umówione wynagrodzenie. Ponadto zasadniczą cechą stosunku pracy jest ponoszenie ryzyka gospodarczego przez pracodawcę (ryzyko to nie może być przerzucane na pracownika w żaden sposób) oraz zasada trwałości stosunku pracy. Stosunek pracy może powstać na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz na podstawie spółdzielczej umowy o pracę. Pewne cechy stosunku pracy mogą wprowadzać pragmatyki zawodowe w odniesieniu do niektórych służb mundurowych.

Obowiązki pracodawcy:

• zapoznać nowych pracowników z ich pracą, zakresem obowiązków oraz podstawowymi uprawnieniami
• sprawnie organizować pracę, by w pełni wykorzystać czas pracy i kwalifikacje pracownika
• przeciwdziałać dyskryminacji w zatrudnieniu
• zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy
• wypłacać wynagrodzenie za pracę w ustalonych terminach
• umożliwiać podnoszenie kwalifikacji zawodowych
• prowadzić wymaganą dokumentację

Prawa pracodawcy:

• swoboda w doborze pracownika
• wprowadzenie sankcji wobec pracownika

Według przeprowadzonych w roku 2011 badań dotyczących stażu pracy okazało się, że statystyczny Polak przepracował u jednego pracodawcy średnio 12 lat.

Historyczna ewolucja terminu

Pracodawca należy do pojęć, których sens znaczeniowy uległ tak dużej ewolucji, że zmienił się na przeciwny pierwotnemu.

Pracodawca to logicznie ktoś, kto daje pracę, więc pracownik - w przeciwieństwie do pracobiorcy, który potrzebuje czyjejś pracy i taką osobę zatrudnia. Taki więc, właściwy sens słowa pracodawca (jak również słowa pracobiorca) zachowują wciąż nauki ekonomiczne. Użycie potoczne utożsamia błędnie pracodawcę z zatrudnicielem zamiast z pracownikiem, pracownika zaś błędnie z pracobiorcą zamiast z pracodawcą. Obowiązujące obecnie w Polsce prawo wydaje się czerpać źródła znaczenia obu pojęć z błędnej ewolucji potocznego znaczenia zamiast sięgać po znaczenia właściwe.