| Część serii na temat Hinduizmu |
|
| Historia · Bóstwa | |
| Tradycje · Mitologia | |
| Hinduizm a kultura | |
| Wierzenia i praktyki | |
|---|---|
| Reinkarnacja · Moksza | |
| Karma · Pudźa · Maja | |
| Sansara · Dharma | |
| Wedanta | |
| Joga · Ajurweda | |
| Juga · Wegetarianizm | |
| Bhakti · Mantra | |
| Święte pisma | |
| Upaniszady · Wedy | |
| Brahmany · Bhagawadgita | |
| Ramajana · Mahabharata | |
| Purany · Aranjaka | |
| Shikshapatri · Waćanamrut | |
| Tematy powiązane | |
| Religie dharmiczne | |
| Hinduizm według kraju | |
| Duchowni · Mandir | |
| System kastowy | |
| Glosariusz · Murti | |
Prajopawesa (w sanskrycie: Decyzja o śmierci przez zagłodzenie[1] , ang. Prayopavesa) - forma samobójstwa w hinduizmie, polegająca na dobrowolnym zagłodzeniu się na śmierć. Stosowana jest także jako forma eutanazji w przypadku śmiertelnej choroby lub znacznego kalectwa[2][3]. Podobna praktyka istnieje wśród wyznawców dżinizmu i nazywana jest przez nich santhara.
Spis treści |
Hinduizm stanowczo podkreśla świętość każdego życia. Szczególnie cenione jest życie człowieka, które umożliwia wiecznej duszy (atmanowi) osiągnięcie wyzwolenia (moksza etc. ) i którego zazdroszczą ludziom nawet bogowie. Hinduizm potępia wszelkie formy zabójstwa, w tym także samobójstwo osób "niespełnionych", tj. takich, które nie przeżyły wszystkiego, co im było przeznaczone. Takie samobójstwa są uważane za przeszkodę na drodze rozwoju duszy i za źródło złej karmy[4].
Hinduizm uznaje, że prajopawesa nie jest samobójstwem, ponieważ nie stosuje przemocy i dokonana jest naturalnymi metodami. W odróżnieniu od typowego nagłego samobójstwa jest procesem długotrwałym i stopniowym, który pozwala danej osobie i jej otoczeniu przygotować się na śmierć. Ponadto stosowana jest tylko wtedy, kiedy przychodzi właściwy czas na zakończenie życia tzn. kiedy ciało wypełniło swoje zadanie i stało się tylko ciężarem. Podczas gdy samobójstwo wiąże się z frustracją, depresją lub gniewem, prajopawesa jest pogodzeniem się z losem. Z powyższych powodów prajopawesa nie jest również uważana za formę eutanazji, czyli zabójstwa w rozumieniu chrześcijańskim [5].
Prajopawesa podlega ścisłym regułom; może być dokonana wyłącznie przez osobę, która nie ma już żadnej ambicji ani celu oraz nie posiada żadnych zobowiązań w swoim życiu [6]. Taka decyzja musi być ogłoszona publicznie ze znacznym wyprzedzeniem czynu. Określone są też przypadki stosowania prajopawesy: niemożność utrzymania ciała w czystości, nieunikniona śmierć, lub wyjątkowo złe warunki egzystencji (które wymagają potwierdzenia przez lokalną społeczność) [7].