Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyPrawo europejskie – prawo charakterystyczne dla kontynentu europejskiego, powstałe w Europie i wiążące wszystkich uczestników stosunków międzynarodowych w Europie.
Spis treści |
Do prawa europejskiego należą akty prawne powstałe w ramach Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz w ramach Rady Europy, gdyż tylko one skupiają i są otwarte na wszystkie państwa europejskie (wyjątek: Białoruś - brak członkostwa w RE, Stolica Apostolska - specyficzny uczestnik stosunków międzynarodowych, co do zasady nie jest stroną porozumień międzypaństwowych, posiada status obserwatora przy organizacjach międzynarodowych, nie powinna być mylona z Watykanem, z którym to łączy go unia personalna i funkcjonalna. Przy takim definiowaniu "prawa europejskiego" najważniejszymi jego źródłami będą:
Wszystkie państwa Europy są także członkami ONZ, lecz ze względu na swój globalny zasięg nie powinno utożsamiać się prawa europejskiego z aktami prawa powstałymi w ramach ONZ. Wyjątkiem może być Europejska Komisja Gospodarcza.
W przeszłości mianem prawa europejskiego mogłyby być określane konferencje po wojnach angażujących większość państw kontynentu. Doprowadzały one do wytworzenia się balansu między państwami Europy, ustalały zasady współpracy międzynarodowej i określały charakter stosunków międzynarodowych na wiele lat:
Termin prawo europejskie jest negowany ze względu na:
W literaturze, instytucjach i urzędach niesłusznie utożsamia się prawo europejskie z prawem wspólnotowym oraz z prawem unijnym, często używając tych pojęć zamiennie na każdy akt prawny powstały w ramach EWWiS, EWG, EWEA, WE i UE.
Jednym z pierwszych Polaków, który podniósł kwestię mylnego utożsamiania prawa europejskiego z prawem wspólnotowym oraz odróżniania prawa wspólnotowego od prawa unijnego był profesor Konstanty Adam Wojtaszczyk. Sprawa ta została także jasno zdefiniowana w pracach profesora Jana Barcza.
Największa liczba prac naukowych używających określenia prawo europejskie względem prawa Unii Europejskiej powstało w latach 90. XX wieku. Po II wojnie światowej pojęcie Europa zaczęto utożsamiać z Europą Zachodnią. Standardy ekonomiczne, demokratyczne i polityczne wykształcone między państwami kapitalistycznymi, a do których dążyły dawne tzw. demoludy Europy Wschodniej, określane były właśnie jako europejskie. Przez cały okres lat 90. i początek XXI wieku w powszechnym użyciu były sformułowania: "dążenie do Europy", "europejskie standardy", "prawa europejskie", "europeizacja polskiego prawa", "wchodzenie do Europy". Same państwa Europy Zachodniej próbowały utożsamić to pojęcie ściśle ze Światem Zachodnim, a instytucje Wspólnot Europejskich wielokrotnie "zawłaszczały" przymiotnik europejski do własnych celów, nazw polityk i instytucji. Współczesnym przykładem niefortunnego użycia wyrazu Europa jest Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy, co sugerować mogłoby, że dany traktat wiąże całą Europę jako kontynent, a nie tylko członków Unii Europejskiej.
Na terenie Europy działa szereg organizacji, których stroną są państwa lub organizacje pozarządowe. Ich działania mają na celu wytworzenie jednolitego prawa sektorowego lub współpracę w określonej polityce. Po spełnieniu określonych wymagań otwarte są na innych członków. Przykłady sektorowych organizacji międzynarodowych na terenie Europy:
Na określanie wspólnych standardów oraz współpracy mają wpływ europejskie organizacje pozarządowe. Skupiają one krajowe ośrodki i poprzez wspólny dialog dążą do wytworzenia wspólnych podstaw działania. Decyzje w nich podjęte nie wiążą państwa bezpośrednio, stąd nie są sensu stricte prawem. Usus jednak wskazuje, że posiadają realne środki nacisku na władze państwowe. Przykłady znaczących europejskich organizacji pozarządowych:
