Prawosławie w Hiszpanii jest związane z napływającymi do tego kraju imigrantami z Grecji, Rumunii i Serbii. Łączna ilość wiernych, ze względu na dużą płynność tych grup, jest trudna do oszacowania.
Spis treści |
Kupcy greccy wyznający prawosławie pojawili się w Hiszpanii pod koniec XIX wieku, osiedlając się w miastach na wybrzeżu. Ich liczba wzrosła po I wojnie światowej na fali emigracji. W 1949, przy finansowej pomocy ambasady Grecji, został wzniesiony sobór św. Andrzeja w Madrycie. Istniejąca przy nim parafia została formalnie zarejestrowana dopiero w 1968. W tym samym roku powstała druga cerkiew św. Andrzeja, św. Dymitra Męczennika w tym samym mieście. Nabożeństwa w cerkwi odbywają się w językach cerkiewnosłowiańskim, greckim i hiszpańskim.
Parafie podlegające patriarsze Konstantynopola znajdują się również w Barcelonie i Las Palmas. Oprócz Greków grupują wiernych narodowości rosyjskiej, ukraińskiej, serbskiej, bułgarskiej, mołdawskiej, hiszpańskiej i arabskiej. Od 1963 do 2003 parafie w Hiszpanii należały do metropolii francuskiej z siedzibą w Paryżu, obecnie - do metropolii hiszpańskiej i portugalskiej, której katedrą jest sobór w Madrycie. Oprócz nich na terenie Hiszpanii znajdują się 4 parafie należące do dawnego Zachodnioeuropejskiego Egzarchatu Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, które przeszły pod jurysdykcję patriarchy Konstantynopola.
W 1980 powstała pierwsza na terenie Hiszpanii parafia podlegająca rumuńskiej metropolii Europy Zachodniej i Południowej, parafia Bogurodzicy w Madrycie. W 2005 Rumuni posiadali w całym kraju 18 parafii. Ilość wiernych tej narodowości jest szacowana na 200 tys. osób.
Parafie podlegające patriarsze Moskwy należą do eparchii korsuńskiej, której siedzibą jest Paryż. Obecnie Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu podlega 10 parafii, obsługiwanych przez kler rosyjski, oraz 1 monaster w Palma de Mallorca. Tylko jedna parafia, działająca w Altei, posiada wolnostojącą cerkiew.
Patriarsze Serbii podlega obecnie 10 parafii na terenie Hiszpanii, pierwsza powstała w Barcelonie w 1985 (założona przez duchownych, którzy opuścili niekanoniczny Francuski Kościół Prawosławny). Należą one do eparchii francuskiej i zachodnioeuropejskiej, której zwierzchnik rezyduje w Paryżu. Przy parafii działa Bractwo św. Eulalii, które zajmuje się pomocą prawosławnym imigrantom. W parafiach podlegających Serbskiemu Kościołowi Prawosławnemu używa się języków serbskiego, greckiego, cerkiewnosłowiańskiego, a także hiszpańskiego i katalońskiego.
W Barcelonie znajduje się filia Instytutu św. Sergiusza w Paryżu, Instytut Teologiczny św Grzegorza Palamasa. W tym samym mieście oraz w Alicante istnieją warsztaty pisania ikon.
Histoire de l'Église orthodoxe en Europe occidentale au 20e siècle, Dialogue entre orthodoxes, Paris 2005, ISBN 83-89396-16-5