Prawosławny Patriarchat Jerozolimy – jeden z patriarchatów w Kościele prawosławnym, historycznie piąty po Konstantynopolu, Rzymie, Aleksandrii i Antiochii (tzw. pentarchia). Historia Kościoła Jerozolimy sięga czasów apostoła Jakuba Sprawiedliwego. W 451 r. Sobór Chalcedoński wyniósł biskupa Jerozolimy do godności Patriarchy. W latach 1099 – 1187, gdy Jerozolima znajdowała się w rękach krzyżowców, patriarcha rezydował w Konstantynopolu.
Spis treści |
Euzebiusz z Cezarei podaje, że do czasu oblężenia Żydów w Jerozolimie za panowania cesarza Hadriana nastąpiło po sobie kolejno 15 biskupów o rodowodzie hebrajskim. Wszyscy pochodzili z obrzezanych. Powstaje pytanie, dlaczego w tak krótkim czasie nastąpiło po sobie tylu biskupów. Niektórzy historycy proponują by listę stworzoną przez Euzebiusza traktować jako wykaz prezbiterów (starszych) jerozolimskich, spośród których wybierano biskupa.
| Zwierzchnik | Pontyfikat |
| 1. Jakub brat Pański | 30/33 – 62 |
| 2. Symeon I (Szymon) | 70 – 99 (wg innych źródeł 106-107) |
| 3. Justus | 99 – 111 |
| 4. Zacheusz | 111 – ? |
| 5. Tobiasz | ? |
| 6. Beniamin I | ? – 117 |
| 7. Jan I (Joachim?) | 117 – ? |
| 8. Mateusz I | ? |
| 9. Filip (Beniamin II?) | ? |
| 10. Seneka | ? |
|
11. Justus II |
? |
|
12. Lewi |
? |
|
13. Efrem I |
? |
|
14. Józef I |
? |
|
15. Juda (Judasz) |
? – 134 |
W 451 r. – wyniesienie do rangi patriarchy przez Sobór Chalcedoński