Proces fonetyczny

Proces fonetyczny (zjawisko fonetyczne) – zmiana języka w zakresie fonetyki. Wyróżnia się procesy zależne od pozycji i niezależne. Jedną z przyczyn procesów fonetycznych może być wpływ podłoża językowego (substratu językowego) na superstrat językowy.

Podstawowe zależne

• Upodobnienie (asymilacja)
• Odpodobnienie (dysymilacja)
• Przestawka (metateza)

Zmiękczenie i pokrewne

• Zmiękczenie (palatalizacja)
  • Jotyzacja
• Depalatalizacja
• Asybilacja
• Labializacja
• Delabializacja
• Udziąsłowienie

Powstawanie głosek

• Epenteza
• Proteza
  • Prejotacja
  • Prelabializacja

Zanik głosek

• Synkopa
• Apokopa
  • Zanik końcowej spółgłoski
• Afereza
• Uproszczenie grup spółgłoskowych
• Kontrakcja
• Elizja

Związane z dźwięcznością

• Udźwięcznienie (sonoryzacja)
• Ubezdźwięcznienie (desonoryzacja)

Związane z dwugłoskami

• Monoftongizacja
• Dyftongizacja

Związane z iloczasem

• Zanik iloczasu
• Zwężenie samogłosek nieakcentowanych
• Wzdłużenie zastępcze
• Skracanie samogłoski przed samogłoską
• Skrócenie samogłosek w wygłosie

Inne

• Przegłos
• Rotacyzm
• Itacyzm
• Przesuwka spółgłoskowa
• Mazurzenie
• Wałczenie