Proces lubelskiego PAS, Proces dwudziestu trzech - proces sądowy dwudziestu trzech uczestników podziemia niepodległościowego, w którym siedmiu z nich skazanych zostało na karę śmierci. Był to pierwszy wielki procesie pokazowy w Polsce komunistycznej po 1944.
W 1945 aresztowani byli przez ówczesne tzw. organa bezpieczeństwa członkowie podziemia niepodległościowego na Lubelszczyźnie. Większość z nich należała do Narodowych Sił Zbrojnych i NZW, a także do jego struktury PAS. Jednym z zarzutów była pacyfikacja 6 czerwca 1945 wsi Wierzchowiny [1]. Niektórzy z oskarżonych nie byli tam wtedy obecni.
Proces odbył się przed Okręgowym Sądem Wojskowym w Warszawie, nr. sprawy W.1692/46, pod przewodnictwem ppłk A.Janowskiego [2]. 19 marca 1946 na karę śmierci skazani zostali na podst. 1 Dekretu:
Wszyscy siedmioro byli członkami PAS. Prezydent Bierut odmówił im prawa łaski. Wszyscy zostali straceni 24 maja 1946. Ich dokładne miejsce pochówku nie jest znane, choć przypuszcza się, że pochowano ich w pobliżu glinianek, w rejonie obecnej ul. Grójeckiej w Warszawie, w okolicach współczesnego pomnika Obrońców Warszawy we wrześniu 1939 [3]. Grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Wojskowym w Warszawie w Kwaterze "na Łączce".