Procesy norymberskie

Procesy norymberskie – sądowe postępowania karne prowadzone w latach 1945-1949 przeciwko zbrodniarzom nazistowskim toczone przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym w Norymberdze.

Pałac sprawiedliwości w Norymberdze

Personel Auschwitz na procesie w Norymberdze.

Geneza

Decyzję o nich podjęto na kolejnych konferencjach tzw. wielkiej trójki, sprecyzowano natomiast podczas sesji w Poczdamie. Akt oskarżenia poszczególnych procesów obejmował:

• podżeganie i przygotowanie wojny,
• dokonanie zbrodni przeciwko pokojowi,
• dokonanie zbrodni wojennych,
• dokonanie zbrodni przeciwko ludzkości.

Procesy

Od 20 listopada 1945 do 14 kwietnia 1949 przeprowadzono łącznie 13 procesów norymberskich wytoczonych przeciwko osobom odpowiedzialnym za zbrodnie nazistowskie z czasu III Rzeszy.

Proces norymberski głównych zbrodniarzy wojennych

Pierwszy i główny proces procedował od 20 listopada 1945 do 1 października 1946.

12 następczych procesów norymberskich

W latach 1945-1949 przeprowadzono 12 procesów następczych. Postępowania zostały wszczęte przez urząd Office of the US Chief of Counsel for War Crimes (OCCWC). Procesy te odbywały się od 9 grudnia 1946 do 13 sierpnia 1949 i były to kolejno:

I. Proces lekarzy (też oficj. USA vs. Karl Brandt i inni)

II. Proces Milcha (też oficj. USA vs. Erhard Milch)

III. Proces prawników (też oficj. USA vs. Josef Altstötter i inni)

IV. Proces SS-WVHA (też oficj. USA vs. Oswald Pohl i inni)

V. Proces Flicka (też oficj. USA vs. Friedrich Flick i inni)

VI. Proces IG Farben (też oficj. USA vs. Carl Krauch i inni)

VII. Proces dowódców na Bałkanach (też oficj. USA vs. Wilhelm List i inni, nieoficj. proces o mord zakładników)

VIII. Proces RuSHA (też oficj. USA vs. Ulrich Greifelt i inni, nieoficj. proces o ludowość)

IX. Proces Einsatzgruppen (też oficj. USA vs. Otto Ohlendorf i inni)

X. Proces Kruppa (też oficj. USA vs. Alfried Krupp i inni)

XI. Proces ministerstw (też oficj. USA vs. Ernst von Weizsäcker, nieoficj. proces Wilhelmstrasse)

XII. Proces wyższego dowództwa (też oficj. USA vs. Wilhelm von Leeb i inni, nieoficj. proces generałów)

Sędziowie i oskarżyciele

Sędziami i oskarżycielami w głównym procesie norymberskich byli przedstawiciele tzw. "Czterech Mocarstw" – Wielkiej Brytanii, Francji, Związku Radzieckiego i Stanów Zjednoczonych. 12 procesów następczych były prowadzone już wyłącznie przed amerykańskimi Trybunałami Wojskowymi, co spowodowane było rosnącymi rozbieżnościami między wielkimi mocarstwami.

Głównym oskarżycielem procesu podstawowego był Robert Houghwout Jackson, który po ogłoszeniu wyroku złożył swój urząd 17 października 1946. W związku z tym głównym oskarżycielem do przeprowadzenia 12-stu procesów następczych został mianowany generał brygady Telford Taylor (Chief Counsel for War Crimes under Military Government).

Oskarżeni

Łącznie w stan oskarżenia zostało postawionych 185 osób:

• 39 lekarzy i prawników (proces I i II)
• 56 członków SS i policji (proces IV, VIII i IX)
• 42 przemysłowców i kierowników (proces V, VI i X)
• 26 przywódców wojskowych (proces VII i XI)
• 22 ministrów i wysokich przedstawicieli rządowych (proces II i XII)

Ważność wyroków

Artykuł 26 Statutu Londyńskiego stanowił, iż wyroki procesów norymberskich są ostateczne i niezaskarżalne.

Zobacz też

• Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze

Linki zewnętrzne

• Dokumenty procesów norymberskich – wersja elektroniczna (ang.)