Promet

Promet
neodym ← promet → samar
– ↑ Pm ↓ Np 61 Pm
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a.	promet, Pm, 61 (łac. promethium)
Grupa, okres, blok	–, 6, f
Stopień utlenienia	III, II
Właściwości metaliczne	lantanowiec
Właściwości tlenków	średnio zasadowe
Masa atomowa	145 u
Stan skupienia	stały
Gęstość	7264 kg/m³
Temperatura topnienia	1042 °C
Temperatura wrzenia	3000 °C
Numer CAS	7440-12-2
PubChem	23944
Właściwości atomowe Promień • atomowy • walencyjny 183 (obl. 205) pm 199 pm Konfiguracja elektronowa [Xe]4f56s2 Zapełnienie powłok 2, 8, 18, 23, 8, 2 (wizualizacja powłok) Elektroujemność • w skali Paulinga • w skali Allreda 1,13 1,07 Potencjały jonizacyjne I 540 kJ/mol II 1050 kJ/mol III 2150 kJ/mol
Właściwości fizyczne Ciepło parowania 289 kJ/mol Ciepło topnienia 7,13 kJ/mol Ciepło właściwe 180 J/(kg·K) Przewodność cieplna 17,9 W/(m·K) Układ krystalograficzny heksagonalny Objętość molowa 20,23×10−6 m³/mol
Najbardziej stabilne izotopy izotop wyst. o.p.r. s.r. e.r. MeV p.r. 144Pm {syn.} 363 dni w.e. 144Nd 145Pm {syn.} 17,7 lat w.e. 0,163 145Nd 146Pm {syn.} 5,53 lat w.e. β− 1,472 1,542 146Nd 146Sm 147Pm {syn.} 2,6234 lat β− 0,224 147Sm
Niebezpieczeństwa Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów Wiarygodne źródła klasyfikacji tej substancji według kryteriów systemu GHS są niedostępne. Europejska klasyfikacja substancji Wiarygodne źródła klasyfikacji tej substancji według europejskich kryteriów są niedostępne.
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło promet w Wikisłowniku

Promet (Pm, łac. promethium) – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym. Nie posiada żadnych stabilnych izotopów i został wytworzony sztucznie, choć jego śladowe ilości mogą powstawać w przyrodzie, w wyniku naturalnych procesów rozpadu jądrowego. Nazwa pochodzi od postaci z mitologii greckiej – Prometeusza.

Pierwiastek ten został otrzymany w 1945 r. przez J. A. Marinsky'ego, C. D. Coryella i L. E. Glendenina w produktach rozszczepienia uranu w reaktorze jądrowym.

Występowanie

Ze względu na krótki czas rozpadu, żadna ilość pierwotnego prometu nie występuje na Ziemi. Mimo to śladowe ilości tego pierwiastka (4 części na kwintylion, pod względem masy) zostały stwierdzone w rudach uranu pochodzących z Konga, gdzie powstały jako produkt samorzutnych reakcji rozszczepienia jąder uranu. Promet może powstawać także w wyniku bardzo rzadkiego procesu rozpadu alfa naturalnego izotopu europu – ¹⁵¹Eu.

Linie widmowe prometu zaobserwowano w widmie gwiazdy HR 465 w gwiazdozbiorze Andromedy oraz prawdopodobnie HD 101065 i HD 965. Oznacza to, że pierwiastek ten musi być na bieżąco produkowany w tych gwiazdach.