Promiennik – techniczne źródło promieniowania wysyłające zazwyczaj promieniowanie podczerwone (promiennik podczerwieni) lub promieniowanie nadfioletowe (promiennik nadfioletu). Wytwarzaniu pożądanego promieniowania towarzyszy również emisja światła widzialnego. W przypadku promiennika emitującego podczerwień jest to zwykle światło czerwone, a w przypadku ultrafioletu – niebieskie.
Promienniki stosowane są jako źródło ciepła głównie w wysokich pomieszczeniach z uwagi na bezpośrednie ogrzewanie ciał stałych przez promieniowanie podczerwone (a nie przez powietrze, które dopiero wtórnie jest ogrzewane przez ciała stałe), dzięki czemu ciepło ukierunkowane jest do dolnej partii wysokiego obiektu. Systemy grzewcze oparte o promienniki charakteryzują się minimalną bezwładnością, szczególnie w przypadku wykorzystania promienników gazowych i elektrycznych.
Urządzenia te mogą być zasilane energią elektryczną lub LPG. Promienniki gazowe dzielą się natomiast na ceramiczne (tzw. jasne) oraz rurowe (tzw. ciemne lub o niskiej intensywności).
Promiennik elektryczny posiadają najczęściej aluminiowy element grzejny. Są one zazwyczaj podwieszane bezpośrednio pod sufitem lub opuszczane na linkach.
Gazowy promiennik rurowy wyposażony jest w rurę promieniującą ciepło. Odpowiedni sterownik umożliwia wytworzenie optymalnej mieszanki gazu z powietrzem i podtrzymanie płomienia ogrzewającego od wewnątrz rurę promieniującą.
Gazowe promienniki ceramiczne są urządzeniami grzejnymi z otwartą komorą spalania, w których powietrze pobierane jest z pomieszczenia ogrzewanego, a spaliny są do niego odprowadzane. Z tego też powodu promienniki tego typu należy stosować w obiektach o stosunkowo dużej kubaturze i odpowiednio wysokiej wymianie powietrza. Promienniki instaluje się bezpośrednio do kołnierza butli za pomocą specjalnego uchwytu. Najczęściej posiadają zawór termoelektromagnetyczny pełniący funkcję zabezpieczenia przciwwypływowego.
Promienniki stosuje się głównie:
Ogrzewanie wybranych stref obiektu, możliwe jest ograniczenie kosztów paliwa w stosunku do tradycyjnych systemów grzewczych od 30 do 50 procent. Gazowe promienniki podczerwieni to najtrwalsze i najtańsze w eksploatacji urządzenia specjalistyczne do ogrzewania hal, których zasada działania oparta jest o bezpośrednie przenoszenie ciepła przez promieniowanie podczerwone.