| Freistaat Preußen | |||||
|
|||||
|
|||||
| Dewiza: (niem.) Gott mit uns (od 1933) (Bóg z nami) |
|||||
| Stolica | Berlin | ||||
| Ustrój polityczny | kraj związkowy | ||||
| Typ państwa | republika | ||||
| Ostatnia głowa państwa | premier Prus Hermann Göring | ||||
| Powierzchnia • całkowita |
b/d. na świecie 292,695.36 km² |
||||
| Liczba ludności (1925) • całkowita • gęstość zaludnienia • narody i grupy etniczne |
b/d. na świecie 38,175,986 130.4 osób/km² Niemcy, Polacy |
||||
| Data powstania | 9 listopada 1918 | ||||
| Data likwidacji | 25 lutego 1947 | ||||
Wolne Państwo Prusy (niem. Freistaat Preußen) – niemiecki kraj związkowy, powstały po upadku Królestwa Prus i Cesarstwa Niemieckiego.
Na mocy tzw. konstytucji weimarskiej z 1919 Prusy utrzymały dominującą pozycję w tzw. Republice Weimarskiej, ich udział w powierzchni wynosił 62%, powodowało to, że ustrój federalny pozostawał faktycznie fikcją[1]. Zdawano sobie z tego sprawę, Zgromadzenie Narodowe rozważało projekt rozwiązania Prus i ustanowienia kilku innych krajów związkowych (autorstwa prof. Hugo Preussa)[2].
W 1920 r. uchwalono pruską konstytucję, na mocy której zachowały własny rząd i szeroki zakres samodzielności wewnętrznej. W lipcu 1932 rząd kanclerza Franza von Papena naruszając konstytucję wprowadził zarząd komisaryczny Prus, odsuwając od władzy rząd krajowy koalicji weimarskiej Otto Brauna zdominowany przez SPD[3]. Był to jeden z przełomowych momentów rozstrzygających o dojściu NSDAP do władzy w pół roku później.
Po dojściu do władzy Adolfa Hitlera, w następstwie unifikacji (Gleichschaltung) państwa niemieckiego, Prusy w latach 1933-1935 roku utraciły odrębność i stały się częścią III Rzeszy.
Sojusznicza Rada Kontroli Niemiec uznała, że militaryzm i ekspansjonizm niemiecki jest historycznie związany z Prusami i formalnie zlikwidowała Państwo Pruskie uchwałą nr 46 z 25 lutego 1947 roku.[4]
|
Historia Brandenburgii i Prus |
|||||
| Marchia Północna 966-1157 |
Prusowie do 1238 |
||||
| Marchia Brandenburska 1157–1618 (1806) |
Prusy Zakonne 1224–1525 |
||||
| Prusy Książęce 1525–1618 |
Prusy Królewskie 1466–1772 |
||||
| Brandenburgia-Prusy 1618–1701 |
|||||
| Królestwo Prus 1701–1772 |
|||||
| Królestwo Prus 1772–1870 |
|||||
| Królestwo Prus w II Rzeszy 1870-1918 |
|||||
| kraj związkowy Prusy 1918–1947 |
II RP 1920–1939 |
Wolne Miasto Gdańsk 1920–1939 |
Okręg Kłajpedy 1920-1938 |
||
| Brandenburgia 1947–1952 |
obwód kaliningradzki od 1947 |
Rzeczpospolita Polska 1947-1952 |
Litewska SRR 1945-1991 |
||
| Niemiecka Republika Demokratyczna 1952-1989 |
Polska Rzeczpospolita Ludowa 1952-1989 |
||||
| Brandenburgia od 1990 |
III RP od 1990 |
Republika Litewska od 1990 |
|||