Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyPrusy – niejednoznaczny termin, odnoszący się kolejno do kilku państw stworzonych na historycznych terenach Prus.
Spis treści |
Pierwszym bytem państwowym na terenie Prus było państwo zakonu krzyżackiego. W 1226 książę Konrad I Mazowiecki podarował Krzyżakom ziemię chełmińską, z której zakon dokonywał podboju Prusów. Przez następne 200 lat Krzyżacy kolonizowali Prusy i budowali swoje państwo. Na mocy postanowień II pokoju toruńskiego (1466), zakon oddał Polsce Pomorze, ziemię chełmińską i Warmię, został lennikiem Polski i przeniósł stolicę państwa z Malborka do Królewca. Powstały wówczas Prusy Zakonne.
Upadek państwa krzyżackiego nastąpił w 1525, kiedy ostatni wielki mistrz Albrecht Hohenzollern przeszedł na luteranizm i złożył hołd polskiemu królowi Zygmuntowi Staremu. Nowe państwo nosiło nazwę Księstwo Pruskie, ale do historii przeszło jako Prusy Książęce.
W 1618, za zgodą Zygmunta III Wazy, wobec wygaśnięcia linii pruskiej po śmierci Albrechta Fryderyka, elektor brandenburski Jan Zygmunt Hohenzollern przejął jego posiadłości i od tej chwili Księstwo Pruskie było w unii z Brandenburgią (jako Brandenburgia-Prusy). Podstawę do międzynarodowego uznania suwerenności księstwa stanowiły traktaty welawsko-bydgoskie (1657). Miały one znaczenie prawno - ustrojowe dla elektorów brandenburskich.
Twórcą nowoczesnego państwa pruskiego był Fryderyk Wilhelm, zwany Wielkim Elektorem, który w wyniku pokoju westfalskiego w 1648 uzyskał wschodnią część Pomorza Zachodniego, Magdeburg, Halberstadt, Minden i Kamień. W 1657, korzystając z potopu szwedzkiego i osłabienia Rzeczypospolitej, na mocy traktatu welawsko-bydgoskiego Wielki Elektor uzyskał suwerenność Prus Książęcych od Rzeczypospolitej.
Książę-elektor Fryderyk III ogłosił się 18 stycznia 1701 w Królewcu królem w Prusiech (niem. König in Preussen), gdyż tytuł króla Prus wciąż zachowali władcy Polski oraz przyjął imię Fryderyk I. Od tego momentu mówimy o Królestwie Pruskim.
Pod względem administracyjnym Prusy zostały podzielone na:
Od 1871 król Prus był jednocześnie cesarzem zjednoczonych Niemiec.
Klęska militarna cesarstwa w Wielkiej Wojnie (jesienią 1918) doprowadziła do upadku monarchii – Wilhelm II abdykował i uciekł do Holandii, a Zgromadzenie Narodowe zebrane 6 lutego 1919 ogłosiło powstanie republiki weimarskiej. Od tej chwili Prusy istniały jako kraj związkowy, pod nazwą Freistaat Preußen.
Po klęsce III Rzeszy w II wojnie światowej, 25 lutego 1947 uchwałą nr 46 Alianckiej Rady Kontroli ogłoszono likwidację państwa pruskiego.
