Przepięcie

Przepięcie – termin używany w elektrotechnice i elektronice, mający w obu dziedzinach nieco odmienne znaczenia. Jego głównym znaczeniem jest jednak wzrost napięcia powyżej wartości znamionowej.

Występowanie

Sieci elektroenergetyczne

Przepięcie w sieciach elektroenergetycznych oznacza każdy wzrost napięcia w sieci ponad jego maksymalną dopuszczalną wartość.

Przepięcia dzieli się na

• wewnętrzne (systemowe)
• zewnętrzne (atmosferyczne) - zwane też piorunowymi.

Przepięcia wewnętrzne powstają wewnątrz systemu. Mogą następować w wyniku

• zmiany impedancji obciążenia
  • zwarcia
  • doziemienia
  • przełączenia
  • załączanie i wyłączanie różnego rodzaju obciążeń
• rezonansu i ferrorezonansu

Źródłem przepięcia zewnętrznego może być

• piorun
• oddziaływanie innych pobliskich obwodów elektrycznych
• impuls elektromagnetyczny powstający w wyniku wybuchu bomby atomowej
• fale radiowe

Przyczyny przepięć długotrwałych:

• zła regulacja przez dostawcę energii
• nagły spadek obciążenia sieci, np. symboliczne akcje oszczędzania energii, koniec meczu, zaniki zasilania sąsiednich sieci
• niesymetryczne obciążenie lub zwarcie jednej z faz generatorów 3-fazowych lub sieci z nieuziemionym punktem gwiazdy
• spadek obciążenia w godz. nocnych

Przyczyny przepięć impulsowych:

• wyładowania elektrostatyczne (Impuls zwykle <1 ns)
• wyłączenia odbiorników, szczególnie indukcyjnych
• iskrzenie kontaktów
• iskrzenie komutatorów dużych maszyn elektrycznych
• uderzenia piorunów w okolicy
• przełączenia w sieci energetycznej

Dział elektrotechniki zajmujący się ochroną przed przepięciami nazywa się ochroną przeciwprzepięciową.

Obwody rezonansowe

Przy rezonansie napięć, występującym w szeregowych obwodach rezonansowych RLC, napięcie na indukcyjności i pojemności są sobie równe i większe od napięcia zasilającego na zaciskach układu. Jeśli rezystancja obwodu rezonansowego jest mała, to dobroć układu Q jest duża i napięcie na elementach reaktancyjnych znacznie przekracza napięcie zasilające obwód

$Q={U_L \over U_R}={U_C \over U_R}$

Szkodliwość

W wyniku przepięcia mogą powstać różnego rodzaju szkody (szkoda przepięciowa), od której można się ubezpieczyć.