Przewodnik turystyczny

Przewodnik turystyczny to osoba, która ma odpowiednie uprawnienia (wydawane przez marszałka województwa, właściwego dla miejsca zamieszkania, potwierdzone legitymacją i odznaką) do udzielenia informacji turystycznych i krajoznawczych oraz do oprowadzenia wycieczek i turystów indywidualnych po obiektach, trasach i miejscowościach.

Uprawnienia

Przewodnikiem turystycznym może być osoba, która posiada uprawnienia określone ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. Funkcja przewodnika turystycznego to przede wszystkim sumienne sprawowanie opieki nad uczestnikami podczas oprowadzania wycieczek, jak również fachowe udzielanie im informacji o kraju, odwiedzanych miejscowościach, obszarach i obiektach.

Uprawnienia przewodnickie są podzielone na 4 klasy:

• przewodników górskich dla określonych obszarów górskich,
• przewodników miejskich dla poszczególnych miast oraz obszarów i obiektów znajdujących się w strefie podmiejskiej, jeżeli są one związane z historią, kulturą lub gospodarką miasta,
• przewodników terenowych dla poszczególnych województw lub regionów w tym obejmują również miasta położone w obrębie województwa lub regionu,
• przewodników wysokogórskich międzynarodowych bez ograniczeń terytorialnych.

Uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek otrzymuje osoba, która:

• ukończyła 18 lat i szkołę średnią,
• posiada stan zdrowia umożliwiający wykonywanie zadań przewodnika (potwierdza to odpowiednia komisja lekarska),
• nie była karana za przestępstwa umyślne lub inne popełnione w związku z wykonywaniem zadań przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek,
• odbyła szkolenie i praktykę przewodnicką oraz zdała egzamin na przewodnika turystycznego - takie kursy są często organizowane przez Koła PTTK, inne organizacje lub biura podróży, posiadające zezwolenie Marszałka danego województwa, lub organizacje studenckie.

Uprawnienia przewodnikom turystycznym wycieczek wydają, odmawiają wydania, zawieszają i przywracają oraz cofają marszałkowie województw, właściwi dla miejsca zamieszkania przewodnika turystycznego na drodze decyzji administracyjnej.

Do zadań przewodnika turystycznego należy:

• oprowadzanie wycieczek,
• fachowe udzielenie informacji o kraju, odwiedzanych miejscowościach, obszarach i obiektach turystycznych; uświadomienie turystom bogactwa kulturalnego naszego państwa, zabytków, pomników, które są naszym wspólnym dziedzictwem,
• w zakresie ochrony przyrody i krajobrazu - uczenie poszanowania natury,
• opieka nad turystami,
• udzielanie pierwszej pomocy,
• przestrzeganie, popularyzowanie zasad kultury turystycznej, opieki nad zabytkami i ochrony przyrody,
• podnoszenie kwalifikacji, ciągłe pogłębianie wiedzy, przestrzeganie regulaminu przewodnickiego,
• noszenie odznaki.

Ponadto powinien być on kwalifikowanym turystą, miłośnikiem krajoznawstwa, odznaczającym się szeregiem cech osobistych, które wraz posiadaną wiedzą i umiejętnościami pozwolą mu w pełni wykonać powierzone zadanie.

Rodzaje przewodników

• Terenowy
  • łączy funkcje przewodnika miejskiego, górskiego i muzealnego w zależności od trasy (autokarowe, piesze, rowerowe)
  • prowadzenie uczestników imprezy określoną w programie trasą
  • dbanie o bezpieczeństwo turystów, udzielenie pomocy w razie potrzeby
  • przekazywanie informacji o geografii, historii, kulturze, gospodarce danego regionu
  • dopilnowanie realizacji całego programu imprezy i ich zgodności z zamówieniem
  • rozbudzenie wśród uczestników imprezy chęci do uprawiania turystyki i krajoznawstwa.
• Górski (tatrzańscy, sudeccy, beskidzcy)
  • przekazywanie informacji o trasie i okolicy
  • zapoznanie z walorami regionu i ciekawszymi okazami przyrody na trasie, np. drzewa, skały
  • troska o bezpieczeństwo oprowadzanych turystów
  • dostosowanie trasy wyprawy do możliwości i ekwipunku turystów
  • instruowanie turystów o sposobach posługiwania się sprzętem i zachowania się w górach
  • zapewnienie turystom pomocy w razie potrzeby
  • zachęcanie uczestników wyprawy do ochrony przyrody
  • dobre zdrowie, kondycja fizyczna
  • odpowiedzialność, zaangażowanie
  • stanowczość.
• Miejski - posiadanie uprawnień przewodnika miejskiego jest wymagane w następujących miastach: (Kraków, Lublin, Łódź, Poznań, Szczecin, Toruń, Warszawa, Wrocław a także zespołach miast: Trójmiasto oraz Katowice wraz z miastami konurbacji górnośląskiej (łącznie): Będzin, Bytom, Chorzów, Czeladź, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Mikołów, Mysłowice, Piekary Śląskie, Radzionków, Ruda Śląska, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Tarnowskie Góry, Tychy, Wojkowice, Zabrze)
  • przedstawienie miasta i poszczególnych jego obiektów (kościoły, zamki, pałace, kamienice, place, pomniki, muzea itp.) w sposób, który umożliwi turyście zachowanie w pamięci nie tylko jego obrazu, ale i w miarę skondensowanej wiedzy
  • powiązanie informacji o mieście z historią, kulturą i geografią całego kraju, a także wskazanie miejsca miasta w życiu społecznym i gospodarczym państwa
  • ukazanie powiązań historycznych, kulturalnych i innych z historią i kulturą Europy
  • prezentacja miasta z uwzględnieniem różnic i analogii w stosunku do miasta lub kraju, z którego pochodzą turyści
  • znajomość historii kraju i historii powszechnej, historii miasta i poszczególnych obiektów wraz ich wnętrzami, setkami obrazów, rzeźb, detali architektonicznych, symboliki
  • opanowanie umiejętności łatwego nawiązywania kontaktu z ludźmi
  • zachowanie w każdej sytuacji opanowania i grzeczności
  • doskonała orientacja w terenie, dobra organizacja.
• Muzealny
  • przedstawienie ekspozycji muzealnej w sposób przystępny dla słuchaczy: przewodnik musi dobrać odpowiedni klucz słowny, tzn. grupie wykształconej musi przedstawić nie tylko sam eksponat, ale omówić też całość zjawisk i kierunków myślenia, scharakteryzować epokę, często ze szczegółami, wobec grupy dzieci wiele szczegółów zostanie ominiętych (przewodnik będzie musiał posługiwać się językiem prostym, bez słownictwa naukowego).

Przewodnictwo studenckie

Ustawa nie obejmuje przewodników studenckich, którzy w rozumieniu ustawy nie posiadają uprawnień przewodnickich, ale stanowią organ szkolący przyszłych przewodników pod kątem egzaminu państwowego na przewodnika. Przewodników studenckich szkolą Studenckie Koła Przewodnickie, prowadząc kursy przewodnickie. Zwyczajowo przewodnicy tacy nazywani są również po prostu przewodnikami, niemniej posiadają oni jedynie prestiżowe funkcje w swoich i pokrewnych organizacjach. Warto jednak zaznaczyć, że niejednokrotnie kursy w studenckich kołach przewodnickich są jedynymi uprawnionymi do szkolenia kandydatów na przewodników ("państwowych") przed egzaminami państwowymi.

Zobacz też

• Pilot wycieczek
• Centrum Przewodnictwa Tatrzańskiego

Linki zewnętrzne

• Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 16 sierpnia 2004 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. z 2004 r. Nr 188, poz. 1944)
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. z 2006 r. Nr 15, poz. 104)
• Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 4 marca 2011 r. w sprawie przewodników turystycznych i pilotów wycieczek (Dz. U. z 2011 r. Nr 60, poz. 302)
• Rozporządzenie w sprawie stażu adaptacyjnego i testu umiejętności przeprowadzanych w toku postępowania o uznanie kwalifikacji do wykonywania zawodu przewodnika turystycznego (Dz. U. z 2005 r. Nr 214, poz. 1805)
• Przykładowe pytania z egzaminów państwowych na przewodników turystycznych i pilotów wycieczek