Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Przyczółek czerniakowski - nazwa przyjęta dla miejsca desantu żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego w Warszawie na Górnym Czerniakowie w czasie powstania warszawskiego i późniejszych walk na przyczółku. Po wyzwoleniu warszawskiej Pragi w dniu 14 września 1944 roku. 2 Dywizja Piechoty im. Jana Henryka Dąbrowskiego i 3 Dywizja Piechoty im. Romualda Traugutta dla wsparcia powstańców przeprawiły część swoich oddziałów w rejonie Kępy Potockiej na Żoliborzu i na Górny Czerniaków.
W nocy z 15 na 16 września na przyczółek na Solcu przeprawiły się pierwsze oddziały 3 DP. W czasie lądowania zwiadu berlingowców na przyczółku zginął dowódca kompanii „Rudy” Andrzej Romocki ps. Morro, przez żołnierzy uznany najprawdopodobniej za Niemca, pomimo biało-czerwonej opaski na niemieckiej panterce.
W walkach brali udział żołnierze z 8 pp i 9 pp. Odcięte oddziały nie otrzymały jednak posiłków i po czterech dniach walk uległy Niemcom. W nocy z 19 na 20 września większość żołnierzy Zgrupowania Radosław wycofała się kanałami na Mokotów, a resztki batalionu Zośka, zgrupowania Kryska i berlingowców utrzymywały jeszcze jakiś czas obronę ul. Wilanowskiej. Trwała też ewakuacja przez Wisłę. Ostatecznie 23 września padł ostatni punkt oporu na Górnym Czerniakowie. Straty 3 DP wyniosły w 8 pp - 740 ludzi, w 9 pp - 1013 zabitych, rannych i zaginionych. W tym czasie przez Wisłę przeprawiło się 2614 osób, a nielicznym powstańcom udało przedostać się przez linie niemieckie do Śródmieścia.
W dniach 17 – 23 września 1944 r. żołnierze 6 pp z 2 DP wsparci bateriami moździerzy z pozostałych pułków oraz własną artylerią zajęli przyczółek na Żoliborzu. Pomimo nawiązania kontaktu z powstańcami nie doszło do połączenia sił i oddział wycofał się z powrotem na drugi brzeg Wisły. Straty 2 DP wyniosły 523 zabitych, rannych i zaginionych.
Do walki na przyczółku miał wejść radziecki, doświadczony w walkach o Stalingrad, 226 pułk piechoty gwardii 74 dywizji z 8 Armii Gwardii gen. Wasilija Czujkowa. Rozkaz o wsparciu zapadł 20 września o 13.30 i wobec beznadziejnej sytuacji na przyczółku do desantu nie doszło.
Desant na przyczółku czerniakowskim upamiętnia Płyta Desantu 3 Dywizji Piechoty I Armii WP, umieszczona na 511 kilometrze Wisły.
Na mapach:
