Ptolemeusz I Soter

Ptolemeusz I, popiersie z Muzeum w Luwrze

Ptolemeusz I Soter (ur. 367 p.n.e., zm. 282 p.n.e.) – założyciel dynastii Ptolemeuszy, władca Egiptu w latach 323–282 p.n.e., syn Lagosa i Arsinoe, mąż Artakamy, Eurydyki i Bereniki I. Jego dziećmi byli: Ptolemeusz Keraunos, Meleager, Ptolemeusz II Filadelfos, Ptolemais, Teoksena, Filotera, Arsinoe II i Lizandra.

Był jednym z generałów Aleksandra Wielkiego. Po jego śmierci, w 323 p.n.e., objął rządy jako satrapa Egiptu. Brał aktywny udział w wojnach diadochów. W 321 p.n.e. przechwycił zabalsamowane zwłoki Aleksandra Wielkiego, które następnie przewiózł do Memfis, a później do świeżo wybudowanej Aleksandrii, czyniąc ją jednocześnie stolicą swego państwa. W listopadzie 305 roku p.n.e. przyjął tytuł króla. W 285 p.n.e. wyznaczył swojego młodszego syna Ptolemeusza II następcą tronu Egiptu.

Jego państwo obejmowało początkowo: Górny Egipt, Dolny Egipt i Cyrenajkę. Po bitwie pod Ipsos dołączono do imperium Cypr i Palestynę.

Za jego panowania Aleksandria stała się głównym ośrodkiem kultury hellenistycznej i centralnym ośrodkiem administracyjnym kraju. Założone przez niego Muzeum Aleksandryjskie (Muzejon) i Biblioteka Aleksandryjska były najważniejszymi ośrodkami naukowymi świata antycznego tego okresu, a wybudowana na rozkaz Ptolemeusza latarnia morska na wyspie Faros uznana została za jeden z siedmiu cudów świata starożytnego.

Lata panowania

• Od 323–305 p.n.e. – jako satrapa Egiptu
• Od 305–282 p.n.e. – jako król Ptolemeusz I Soter
• Od 285–282 p.n.e. – wspólnie z synem Ptolemeuszem II

Tytulatura

• gr. – basileus Ptolemaios I Theos Soteros I – król Ptolemeusz, Bóg Zbawca
• egip. – Ptulmis – Ptolemeusz

• Setepenre Meriamon - Wybrany przez Re, ukochany przez Amona

Poprzednik Aleksander II (IV Macedoński)

Okres grecko-rzymski Ptolemeusze 323-282 p.n.e.

Następca Ptolemeusz II Filadelfos