| Raba | |
Raba w okolicach ujścia Krzyworzeki |
|
| Lokalizacja | Europa |
| Źródło | okolice wsi Sienawa |
| Ujście | Wisła okolice wsi Uście Solne |
| Długość | 132 km |
| Powierzchnia zlewni | 1537,1 km² |
| Największe dopływy | Krzyworzeka, Mszanka, Stradomka, Słonka |
| Rzeki Polski | |
Raba – jest rzeką w południowej Polsce, płynie przez województwo małopolskie, w 86% znajduje się w strefie karpackiej.
Przez wieki stanowiła ważną arterię komunikacyjną, zakładano nad nią wsie, rozwijały się miasta i miasteczka.
Nazwa „Raba” ma prawdopodobnie etymologię celtycką[1].
Jej bieg dzieli się na 3 zasadnicze części:
Ma źródła pod Przełęczą Sieniawską na wysokości około 750 m n.p.m. Zasilana jest też potokami spływającymi spod Żeleźnicy w Beskidzie Orawsko-Podhalańskim, Rabskiej Góry i Obidowej. Kończy bieg w Wiśle, w pobliżu Uścia Solnego jako prawobrzeżny dopływ Wisły. Uchodzi do niej w 134,7 km jej biegu. Powierzchnia zlewni przy ujściu do Wisły wynosi 1537,1 km² i ma długość 131,9 km.
Od źródeł do Myślenic rzeka jest typowo górską wodą z kamienistym dnem o gęstej sieci dopływów o dużych spadkach i wąskich dolinach. Poniżej Zbiornika Dobczyckiego (zapora w Dobczycach) także nie traci górskich cech, meandrując wartko po żwirowym podłożu. Bliżej ujścia płynie uregulowanym głębokim korytem, ale i tutaj trudno znaleźć typowo nizinne fragmenty rzeki. W zlewni rzeki przeważają użytki rolne, lasy około 43%powierzchni. Wody Raby spływają w wąską dolinę w kierunku północnego wschodu, mijają Rabę Wyżną, Chabówkę i Rabkę. Tu dno doliny tworzą dwie terasy, zalewowa i rędzinowa, niższa wznosi się ok. 4 m ponad poziom rzeki, która zalewa ją tylko podczas wielkich powodzi, oraz wyższa na poziomie 15 m. W pobliżu ujścia Poniczanki i Słonki erozja utworzyła charakterystyczne obniżenie. Poniżej Rabki Raba płynie na północny wschód i przepływa przez kotlinę Mszany Dolnej, gdzie zmienia kierunek na północny zachód, a następnie przepływa między Szczeblem i Lubogoszczem, aby od Lubnia płynąć w kierunku Myślenic wprost na północ.
Zlewnia rzeki Raba zasilana jest z powiatu limanowskiego głównie przez rzekę Mszanka i potok Kasinianka. Do zlewni Raby należy także rzeka Stradomka – największy prawobrzeżny dopływ, odwadniający gminy Jodłownik, Tymbark, Trzciana i północne części gminy Limanowa. Na odcinku ujściowym, na długości 19 km, Raba nie przyjmuje żadnych dopływów, dorzecze jest tu wyjątkowo wąskie, o średniej szerokości 3 km. W dolnym swym biegu Raba jest odbiornikiem przede wszystkim ścieków bytowo-gospodarczych i komunalnych z miejscowości położonych w jej zlewni, zanieczyszczeń wprowadzanych do jej wód ze spływami powierzchniowymi, jak również zanieczyszczeń przemysłowych pochodzących z jednostek zlokalizowanych głównie w mieście Bochnia. Na odcinku ujściowym wody rzeki Raby są ujmowane dla celów komunalnych dla miasta Bochni oraz socjalnych i przemysłowych przez ZPH "STALPRODUKT" w Bochni. Średni przepływ roczny dla zlewni Raby wynosi 4,26 m³/s.
Przepływa przez:
Główne dopływy:
Większe miejscowości:
Ciekawostki