Rachel Grynfeld (z d. Grynglas) (ur. 2 stycznia 1925 w Łodzi) ─ przeżyła Holocaust, wychowawczyni w przedszkolu, od 1957 w Izraelu, tam upamiętnia dzieje Żydów łódzkich, współautorka autobiograficznej książki Gwizd życia.
Spis treści |
Mieszkała przy Starym Rynku 3, ale rodzice byli też właścicielami kamienicy przy al. T. Kościuszki 26.
Po ukończeniu szkoły powszechnej uczęszczała do żeńskiego Gimnazjum Towarzystwa Żydowskich Szkół Średnich przy ul. G. Piramowicza 6. Ukończyła tam dwie klasy i zdała do III, ale wybuchła wojna, szkoły zamknięto, naukę kontynuowała prywatnie.
Dom, w którym z rodzicami mieszkała znalazł się w granicach getta stworzonego przez hitlerowców na terenie dzielnicy Bałuty w kwietniu 1940. Zamknięta w getcie początkowo kontynuowała naukę w gimnazjum. Po zamknięciu gimnazjum zmuszona była pracować, najpierw w fabryce (tzw. resorcie) dywanów, następnie w pracowni kapeluszy, a potem w resorcie metalowym.
W sierpniu 1944 getto było likwidowane i została wywieziona wraz z 70 000 jego mieszkańców do obozów koncentracyjnych. Ona do Birkenau należącego do hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. W październiku 1944 wywieziona do obozu Halbstadt – Lager w Sudetach pracowała przy produkcji broni aż do wyzwolenia obozu w maju 1945 przez wojska radzieckie.
W czerwcu 1945 wróciła do Łodzi. Dom przy Starym Rynku 3 był zburzony, zamieszkała przy al. T. Kościuszki 26. Zapisała się do szkoły, równocześnie uczyła się księgowości, szkoły jednak nie ukończyła, matury nie otrzymała.
Na jednym ze spotkań organizacji syjonistycznej poznała swojego przyszłego męża Eliezera Grynfelda. Pobrali się 26 marca 1946 i wkrótce wyjechali do Niemiec z zamiarem dotarcia do Izraela drogą przez obóz UNRRA w Leipheim. Eliezer zachorował i z matką wrócił do Łodzi, ona natomiast jeszcze rok mieszkała w Niemczech i w 1947 wróciła do Łodzi, do męża.
Ponieważ znała język hebrajski, pracowała ucząc tego języka najpierw na koloniach letnich przygotowujących dzieci do wyjazdu do Izraela, potem w żydowskim przedszkolu, domu dziecka a na koniec w szkole. Mieszkali w małym posklepowym pomieszczeniu i dopiero po kilku latach przenieśli się do większego mieszkania, gdy już mieli dwójkę dzieci.
W Łodzi mieszkali z mężem prawie 10 lat, w październiku 1956 wyjechali do Izraela.
Do Izraela dotarli 21 października 1956. Po przyjeździe do Izraela w przedszkolu WIZO pracowała przez wiele lat, do przejścia na emeryturę 1 września 1985.
Na emeryturze też działa społecznie w WIZO i Instytucie Yad Vashem.
Mieszkają z mężem w Holon (Cholon?) w Izraelu, w domu, który razem zbudowali.
Kilkakrotnie odwiedziła z mężem Łódź, uczestniczyli oboje w obchodach 60. i 65. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Getto.
Ma swoje drzewko w Parku Ocalałych w Łodzi.
Książka najpierw ukazała się w języku hebrajskim, a potem, przetłumaczona na język polski miała dwa wydania, wydanie II uzupełnione, Łódź 2009, ISBN 978-83-88552-66-3.