Rafineria ropy naftowej - podstawowy zakład przemysłu petrochemicznego wytwarzający paliwa, oleje, smary, asfalty oraz inne surowce wytwarzane z ropy naftowej.
Na skalę przemysłową rektyfikacja ropy naftowej odbywa się w rafineriach, w kolumnach rektyfikacyjnych. Każdy z otrzymanych produktów rozdziela się dalej (np. mazut na wazelinę i parafinę) lub poddaje się innym przemianom chemicznym (np. dostosowanie benzyny jako paliwa do silników samochodowych lub lotniczych).
Procesy rafineryjne można podzielić na dwie kategorie:
Procesy zachowawcze - nie powodujące zmian chemicznych surowca, nie wpływające na wydajność produktu a wpływające na ich jakość:
Procesy destrukcyjne - zmieniające skład chemiczny surowca i wpływające na wydajność produktów:
Przy rafineriach istnieją też zazwyczaj oddziały produkujące polimery: polietylen, polipropylen i polistyren. Ubocznymi produkami rafinerii są także rozpuszczalniki organiczne takie jak eter naftowy, toluen i aceton.