| Nowotwór złośliwy żołądka |
| ICD-10 |
C16 |
| C16.0 |
Wpust |
| C16.1 |
Dno żołądka |
| C16.2 |
Trzon żołądka |
| C16.3 |
Ujście odźwiernika |
| C16.4 |
Odźwiernik |
| C16.5 |
Krzywizna mniejsza żołądka, nie określona |
| C16.6 |
Krzywizna większa żołądka, nie określona |
| C16.8 |
Zmiana przekraczająca granice żołądka |
| C16.9 |
Żołądek, nie określony |
|
Endoskopowy obraz
linitis plastica, typu raka w którym dochodzi do zajęcia całego żołądka
Gruczolakorak żołądka – duża zmiana guzowata w wałowato wywiniętymi brzegami i owrzodzeniem powierzchni guza
Owrzodzenie nowotworowe żołądka
Rak żołądka (łac. carcinoma ventriculi, ang. gastric cancer, stomach cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy żołądka wywodzący się z nabłonka błony śluzowej żołądka.
[edytuj] Epidemiologia
Dla populacji polskiej współczynnik zachorowalności, według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2006 roku wyniósł dla mężczyzn 18,7, a dla kobiet 9,5 co stawia ten nowotwór odpowiednio na 6. i 9. miejscu pod względem zapadalności[1]. Do krajów o wysokim współczynniku zapadalności na raka żołądka należą Węgry, Chiny, Kolumbia, Kostaryka, Chile, Japonia, Białoruś. Spadek częstości zachorowań notowany jest w Japonii, USA i większości krajów Europy Zachodniej.
Ryzyko wystąpienia raka żołądka wzrasta wraz z wiekiem jednak zdarzają się przypadki zachorowania w każdej grupie wiekowej.
[edytuj] Czynniki ryzyka
[edytuj] Czynniki genetyczne[2]
To, że w ok. 20% przypadkach raka żołądka stwierdza się zwiększoną częstość rodzinnego występowania tego nowotworu, może wskazywać na obecność genetycznej predyspozycji.
Rak żołądka rozwija się także niekiedy w przebiegu niektórych zespołów dziedzicznej predyspozycji do nowotworów. Do tego typu zespołów należą:
APC)
Specyficzność narządową wykazuje jedynie opisany genetycznie uwarunkowany zespół predysponujący do dziedzicznego raka żołądka spowodowany występowaniem mutacji genu E-kadheryny (CDH1; HDGC od ang. Hereditary Diffuse Gastric Cancer). Do rozwoju raka żołądka dochodzi w tym zespole w bardzo wczesnym wieku (nawet już w wieku 16 lat). Inne nowotwory występujące u nosicieli mutacji w CDH1 to rak piersi typu zrazikowatego, rak jelita grubego i rak prostaty.
Należy podkreślić, że w zdecydowanej większość przypadków dziedzicznego występowania raka żołądka nie udało się dotychczas ustalić ich genetycznego podłoża.
[edytuj] Czynniki żywieniowe i związane ze stylem życia
[edytuj] Choroby (stany przedrakowe)
Za jedyny stan przedrakowy uznawana jest neoplazja śródnabłonkowa[3].
[edytuj] Obraz histologiczny
Obraz histologiczny raka żołądka jest różnorodny i zależy od typu morfologicznego. Istnieją liczne klasyfikacje raków żołądka, z których najprostszy jest podział Laurena na raki typu jelitowego, rozlanego i mieszanego[4].
Podział według WHO wyróżnia szereg typów nowotworów:
- gruczolakorak cewkowaty (adenocarcinoma tubulare)
- gruczolakorak brodawkowaty (adenocarcinoma papillare)
- gruczolakorak śluzowy (carcinoma mucinosum)
- gruczolakorak sygnetowaty (carcinoma mucocellulare)
- rak płaskonabłonkowy (carcinoma planoepitheliale)
- rak gruczolakołuskowaty (carcinoma adenoplanoepitheliale)
- rak niskozróżnicowany (carcinoma male diffeerentiatum)
- rak drobnokomórkowy (carcinoma microcellulare)
- rak niezróżnicowany (carcinoma non-differentiatum).
Podział Goseki, Takizawy i Koike z 1992 roku wyróżnia na podstawie dwóch kryteriów cztery typy raka żołądka[5]; podział ten ma przypuszczalnie znaczenie prognostyczne, z typami I i III rokującymi lepiej niż typy II i IV[6]:
| Typ |
Struktury gruczołowe |
Ilość śluzu w komórkach raka |
| I |
Liczne |
Mała |
| II |
Liczne |
Duża |
| III |
Nieliczne |
Mała |
| IV |
Nieliczne |
Duża |
[edytuj] Rozpoznanie
Obraz histologiczny niskozróżnicowanego gruczolakoraka żołądka,
barwienie H-E.
Rozpoznanie może być postawione jedynie przez lekarza patomorfologa, po obejrzeniu wycinków tkanki nowotworowej. Wycinek nowotworu może być pobrany w trakcie gastroskopii lub laparotomii.
Badania mogące sugerować proces nowotworowy są mało specyficzne. Należą do nich:
Rak żołądka - wczesne stadium - obraz endoskopowy
Szansą na wyleczenie jest radykalne wycięcie żołądka wraz z okolicznymi węzłami chłonnymi.
- leczenie chirurgiczne
- gastrektomia subtotalna czyli prawie całkowite wycięcie żołądka z następowym zespoleniem żołądkowo-dwunastniczym lub żołądkowo-jelitowym oraz wycięciem sieci większej i sieci mniejszej. W niektórych przypadkach konieczne jest też usunięcie śledziony i ogona trzustki.
- gastrektomia totalna czyli całkowite wycięcie żołądka
- W przypadku choroby zaawansowanej podstawą leczenia jest chirurgiczne zapewnienie drożności przewodu pokarmowego. Umożliwia ono dalsze leczenie systemowe cytostatykami.
- Leczenie systemowe jest stosowane zarówno jako leczenie uzupełniające (adjuwantowe), po gastrektomii mające na celu zmniejszenie ryzyka nawrotu choroby, oraz jako leczenie wydłużające czas przeżycia u osób z nowotworem w stadium uogólnienia.
Stosuje się wiele schematów leczenia, zwykle opartych na cytostatykach: fluorouracyl, cisplatyna, doksorubicyna, metotreksat, mitomycyna, etopozyd, epirubicyna
- radioterapia jest stosowna łącznie z chemioterapią jako leczenie neoadiuwantowe, uzupełniające (adjuwantowe) po gastrektomii oraz jako metoda paliatywna, zmniejszająca niektóre objawy choroby.
W Polsce 18% chorych przeżywa 5 lat (57% w przypadku miejscowego zaawansowania nowotworu, 19% zaawansowania regionalnego i 2% w przypadku obecności przerzutów).
Oprócz naciekania narządów sąsiednich możliwe są krwiopochodne metastazy odległe (drogą układu wrotnego), najczęściej zlokalizowane w wątrobie, płucach, kościach oraz skórze.
[edytuj] Inne nowotwory złośliwe żołądka
Rak (histologicznie gruczolakorak) stanowi 90% wszystkich nowotworów żołądka. Pozostałe nowotwory:
[edytuj] Zapobieganie
- Uważa się, że spożywanie 5–20 posiłków tygodniowo zawierających warzywa i owoce zmniejsza ryzyko zachorowania o połowę[potrzebne źródło]
- wczesna gastroskopia w przypadku niepokojących bólów brzucha.
Przypisy
- ↑ Wojciechowska U., Didkowska J., Zatoński W. Nowotwory złośliwe w Polsce w 2006 roku Zakł. Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Instytutu Onkologii, Warszawa, 2008
- ↑ Monografia „Genetyka kliniczna nowotworów 2010” pod red. J. Lubińskiego
- ↑ Szczeklik Andrzej (red): Choroby wewnętrzne : stan wiedzy na rok 2010. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2010, s. 846–7. ISBN 978-83-7430-255-5.
- ↑ Laurén P. The two histological main types of gastric carcinoma: diffuse and so-called intestinal-type carcinoma., Acta Pathol. Microbiol. Scand. 64:31-49, 1965
- ↑ Goseki N, Takizawa T, Koike M. Differences in the mode of the extension of gastric cancer classified by histological type: new histological classification of gastric carcinoma. „Gut”. 33. 5, s. 606-612, 1992. PMID 1377153.
- ↑ Martin IG, Dixon MF, Sue-Ling H, Axon AT, Johnston D. Goseki histological grading of gastric cancer is an important predictor of outcome. „Gut”. 35. 6, s. 758-63, 1994. PMID 8020800.
[edytuj] Bibliografia
[edytuj] Linki zewnętrzne