Raszków

Raszków
Rynek, ratusz i fonatanna
Herb Raszkowa Flaga Raszkowa
Państwo	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	ostrowski
Gmina	Raszków gmina miejsko-wiejska
Burmistrz	Jacek Bartczak
Powierzchnia	2,05 km²
Ludność (2009) • liczba • gęstość	2079 1014 os./km²
Strefa numeracyjna	+48 62
Kod pocztowy	63-440
Położenie na mapie Polski Raszków
52°-17′N 18°-16′E
TERC (TERYT)	4304017064
Urząd miejski Rynek 32 63-440 Raszków
Strona internetowa

Stara zabudowa w centrum

Raszków – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w Kaliskiem, na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Ołobokiem, siedziba gminy Raszków.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa kaliskiego.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 2079 mieszkańców.

W Raszkowie urodził się Marian Kołodziej, polski artysta plastyk, scenograf teatralny i filmowy

Położenie

Raszków leży na Wysoczyźnie Kaliskiej, 27 km na zachód od Kalisza, nad Ołobokiem, na skrzyżowaniu dróg powiatowych Ostrów-Raszków-Dobrzyca-Jarocin i Krotoszyn-Raszków-Lewków.

Historia

Pierwsze wzmianki pochodzą z 1393 r. Prawa miejskie otrzymał w 1444 r. Lokowany na prawie niemieckim. Przywilej lokacyjny wystawił Wojciech "de Raschkowo" zaznaczający założenie miasta "na surowym kamieniu". Przypuszczalnie były też wcześniejsze, nieudane próby lokacji. W 1540 r. Raszków kupili bracia Chwalczewscy. Jerzy został biskupem łuckim, Piotr kasztelanem biechowskim. Stanisław Chwalczewski, najbardziej z Raszkowem związany, tłumacz i historyk, osiadł tu pod koniec życia i przetłumaczył na język polski "Kronikę" Macieja Miechowity. Do XIX w. Raszków należał do najznaczniejszych miast w dawnych powiatach: kaliskim, a później odolanowskim. Podczas budowy trzeciego kościoła (dwa poprzednie już nie istniały) znaleziono tutaj pokaźny skarb. Wybudowany w 1878 r. kościół ewangelicki rozebrano pod koniec lat 60. W roku 1880 urodził się tu Kazimierz Bajoński, ekonomista i działacz społeczny. XX w. W czasach pruskich Raszków był silnym ośrodkiem polskości:

• 1839 – szlachta powiatów odolanowskiego i pleszewskiego z Wojciechem Lipskim z Lewkowa na czele założyła w Raszkowie kasyno obywatelskie, wkrótce przeniesiono tu także bibliotekę polską z Ostrowa,
• 1848 – powstanie Ligi Polskiej, aktywny udział w Wiośnie Ludów,
• 1854 – powstanie Kurkowego Bractwa Strzeleckiego (reaktywowane w 1991 r.),
• 1876 – powstanie spółdzielczego Banku Ludowego.

Przypadek sprawił, że na przełomie XIX i XX w. węzeł kolejowy zlokalizował się w sąsiednim Ostrowie, a nie w Raszkowie (jeden z właścicieli ziemskich nie zgodził się na budowę stacji na swoim terenie). Położenie na uboczu głównych szlaków przyczyniło się do stopniowego ograniczania roli miasta. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. kaliskiego.^{[potrzebne źródło]}

Gospodarka

Raszków jest niewielkim ośrodkiem, głównie handlowym, o znaczeniu gminnym. Zlokalizowany jest tu drobny przemysł oparty na przetwórstwie spożywczym.

Zabytki i osobliwości

• ratusz na Rynku, wybudowany w XIX w., przebudowany w 1992 roku, dach czterospadowy, drewniana wieżyczka zegarowa, na ścianie tablice pamiątkowe:
  • ku czci ofiar hitlerowskich obozów koncentracyjnych (ks. proboszcz Paweł Winnicki, komendant w Powstaniu Wielkopolskim Józef Noculak, kupiec Jan Bestry, nauczyciel Jan Drobnik, porucznik Władysław Płaczkowski) wykonana przez Elżbietę Rychlik z Przybysławic,
  • ku czi ofiar II wojny światowej, oraz represji stalinowskich (7.10.2011),
• przed ratuszem:
  • obelisk ku czci powstańców wielkopolskich,
  • głaz pamiątkowy z tablicą o treści: Nieugięcie szlachetni bądźcie Raszkowianie / Niech ten obelisk będzie kamieniem milowym między dawnymi, a nowymi laty / 5.VI.1994,
• kościół Podwyższenia Krzyża Świętego z lat 1885-1887, neogotycki, z tablicą pamiątkową (w kruchcie) ku czci powstańców wielkopolskich,
• domy w Rynku, zwykle piętrowe (parter i I kondygnacja), w większości z dachami dwuspadowymi, często z klasycyzującymi elewacjami, najstarsze pochodzą z XIX w.,^{[potrzebne źródło]}
• pomnik Zbawicielowi Świata z 2000 w formie podwójnego obelisku z dużym, metalowym krzyżem.

Przyroda

• Obszar Chronionego Krajobrazu Dąbrowy Krotoszyńskie i Baszków Rochy.

Zobacz też

• aglomeracja kalisko-ostrowska
• synagoga w Raszkowie
• Cmentarz żydowski w Raszkowie

Linki zewnętrzne

• Raszków w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IX (Poźajście – Ruksze) z 1888 r. (1888)