Plan ogólny zagospodarowania Rataj z 1960 (
R. Pawulanka, Z. Piwowarczyk, J. Schmidt)
Rataje – część miasta Poznania i osiedle administracyjne (od 1 stycznia 2011), leżące na prawym brzegu Warty.
Rataje liczą sobie około 90 tys. mieszkańców (największe osiedle – Orła Białego – ok. 12 tys.), choć według pierwotnych planów miało to być 120 tys. (obliczenia oparte były na zasadzie jednostek mieszkaniowych obsługujących szkołę 7-klasową, 27 jednostek po 4700 mieszkańców) [1] [2] Mieszkańcy i ich lokale podlegają w większości Spółdzielni Mieszkaniowej "Osiedle Młodych" z siedzibą na os. Piastowskim.
Pierwsza wzmianka o wsi Rataje pochodzi z przywileju lokacyjnego Poznania z 1253 roku. Leżała ona w miejscu dzisiejszego osiedla Piastowskiego. Teren Rataj oraz wsi Chartowo i Żegrze, stanowiących część dzielnicy Nowe Miasto, włączono w granice Poznania w 1925 roku. Idea przekształcenia, zachowującej do tego czasu swój wiejski charakter części miasta zrodziła się w latach 1950-1952, gdy rozpisano konkurs urbanistyczny na zagospodarowanie tych terenów o powierzchni około 2100 ha. Plan zagospodarowania przestrzennego został w 1962 roku zatwierdzony przez Radę Narodową Poznania. Pracami nad kształtem nowego kompleksu osiedli zajmować się miała specjalna pracownia "Rataje" w obrębie poznańskiego "Miastoprojektu" kierowana przez J. Wellengera.
Rataje w latach 1954–1990 należały do dzielnicy Nowe Miasto.
W 1996 roku utworzono 2 jednostki pomocnicze miasta: Osiedle Rataje nad Wartą oraz Rataje Południowe[3][4]. W 2001 roku utworzono kolejną jednostkę Osiedle Zielone Rataje[5].
1 stycznia 2011 roku połączono osiedla administracyjne Rataje nad Wartą, Rataje Południowe oraz Zielone Rataje w jedno Osiedle Rataje[6].
Charakteryzuje się gęstą zabudową wielorodzinną, skupioną na wyszczególnionych osiedlach mieszkaniowych:
Obszar Rataj wytyczają ulice (od zachodu ogranicza go rzeka Warta, a od środkowego wschodu osiedle Polan):
[edytuj] Architektura
Całość Rataj podzielono na dwie części, tzw. tarasy. Dolny taras stanowić miały osiedla Piastowskie, Jagiellońskie, Rzeczypospolitej, Manifestu Lipcowego (obecnie Armii Krajowej), Bohaterów II wojny światowej, Oświecenia, Powstań Narodowych i Związku Młodzieży Socjalistycznej (obecnie Polan). Na os. Piastowskim w grudniu 1967 roku ukończono pierwszy ratajski blok. Początkowo istniały jedynie dwa typy pięciokondygnacyjnych budynków. Zbudowano z nich całe os. Piastowskie oraz część os. Jagiellońskiego. W późniejszym okresie dodano dwa kolejne typy budynków pięciokondygnacyjnych o większej liczbie klatek schodowych oraz mieszkaniach o większej powierzchni. Uzupełnieniem tych podstawowych budynków były tzw. "deski", czyli jedenastokondygnacyjne bloki o długości 220 m, szerokości 13 m, sześciu klatkach schodowych, 540 mieszkaniami z 1260 izbami na 1800 mieszkańców oraz osiemnastokondygnacyjne "punktowce" ze 128 mieszkaniami.
Górny taras Rataj (dawny teren wsi Chartowo i Żegrze), którego oś stanowiła ul. Jedności Słowiańskiej (dziś ul. Chartowo i ul. Żegrze) objął osiedla Tysiąclecia, Lecha, Czecha, Rusa, Związku Walki Młodych (obecnie os. Stare Żegrze) i Związku Młodzieży Polskiej (obecnie os. Orła Białego). Budynki górnego tarasu są nieco bardziej zróżnicowane. O wysokości pięć, jedenaście i osiemnaście kondygnacji. Na osiedlu Rusa znajduje się największy budynek mieszkalny Poznania. Jest to blok o długości 435 m, 11 kondygnacjach i 800 mieszkaniach[7]. Oddzielny charakter ma os. Zodiak położone na północ od os. Rusa, gdzie dominuje niska zabudowa szeregowa.
Jeden z ostatnich działających neonów na Ratajach – Osiedle Jagiellońskie blok nr 1-2
Część ratajskich osiedli posiadała na jednym z bloków charakterystyczny neon z pełną nazwą administracyjną osiedla. Neony świeciły na różne kolory m.in. zielony, niebieski, żółty, czerwony. Spośród ok. 15 neonów, które istniały na początku, część została pozbawiona świetlówek, ale nadal są w nocy widoczne dzięki halogenom. Neony posiadały funkcję informacyjną, pomagającą w orientacji. Obecnie jedynie 4 neony działają w oryginalny sposób (stan na maj 2009). Są to : Rzeczypospolitej, Bohaterów II Wojny Światowej, Oświecenia oraz Jagiellońskie.
Linie tramwajowe:[8]
- 1 – Zawady – Junikowo
- 3 - Starołęka - Wilczak
- 4 - Starołęka - Połabska
- 5 - Stomil - Górczyn
- 7 - Zawady - Ogrody
- 11 - Osiedle Lecha - Piątkowska
- 12 - Starołęka - Osiedle Jana III Sobieskiego
- 13 - Starołęka - Junikowo
- 16 - Osiedle Lecha - Osiedle Jana III Sobieskiego
- 17 - Starołęka - Ogrody
- 18 - Starołęka - Ogrody
Linie autobusowe zwykłe[8]
- 52 - Rataje Dworzec - Centrum Handlowe M1
- 53 - Rataje Dworzec - Świątniczki
- 54 - Rataje Dworzec - Spławie
- 55 - Rataje Dworzec - Zalasewo
- 62 - Rataje Dworzec - Krzesiny - Rataje Dworzec (linia okrężna)
- 65 - Rataje Dworzec - Starołęka
- 66 - Rataje Dworzec - Zieliniec
- 74 - Sobieskiego Dworzec - Osiedle Orła Białego
- 81 - Rataje Dworzec - Centrum Handlowe M1
- 84 - Rataje Dworzec - Śródka Dworzec
- 92 - Rataje Dworzec - Franowo
- 96 - Rataje Dworzec - Krzesiny - Rataje Dworzec (linia okrężna)
Linie autobusowe pospieszne[8]
- A - Osiedle Kopernika - Centrum Handlowe M1
Linie autobusowe hipermarketowe
- CARREFOUR - Carrefour (Centrum Franowo) - Rondo Rataje - Carrefour (Centrum Franowo) (linia okrężna)
Linie autobusowe nocne[8]
- 231 - Rondo Kaponiera - Starołęka
- 232 - Rondo Kaponiera - Kinepolis
- 238 - Rondo Kaponiera - Osiedle Orła Białego I
- 241 - Mogileńska - Starołęka
- 244 - Rataje Dworzec - Pokrzywno - Krzesiny - Spławie - Szczepankowo - Rataje Dworzec (linia okrężna)
- 245 - Mogileńska - Starołęka
- 247 - Rataje Dworzec - Sypniewo
- Od 2002 roku terenie Rataj działa stacja telewizyjna: "Ratajska Telewizja Kablowa". Do 2007 roku audycje nadawane były w ramach pasma lokalnego na antenie Wielkopolskiej Telewizji Kablowej. Pod koniec tego roku przedsiębiorstwo zarządzające "Ratajską telewizją Kablową" uzyskało koncesję na nadawanie programu na osobnym kanale, w ramach ratajskiej sieci kablowej „ELSAT”. Program "Ratajskiej Telewizji Kablowej" nadawany jest na kanale 11 o częstotliwości 215,25 MHz i dociera do mieszkańców, nie tylko spółdzielczych osiedli z terenu Rataj, ale również Chartowo, Żegrze oraz do zamieszkałych przyległe do terenu spółdzielni ulice (m.in. Bobrzańska, Chartowo, Rataje, Szwajcarska, Ślężańska, Unii Lubelskiej). Program odbierany jest również na osiedlach: Polanka (ulice Milczańska, Katowicka, Polanka, Zabrzańska), Zodiak (ulice Bliźniąt, Lwa, Wagi), Przemysława. Poza tym program odbierany jest również przez mieszkańców Śródki, Zagórza, Zawad, oraz m.in. takich ulic jak: Folwarczna, Główna, Małachowskiego, Nadolnik, Świętego Michała, Tomickiego, Warszawska, Żelazna[9][10].
- Na Ratajach wydawany jest również w nakładzie 10 000 egzemplarzy bezpłatny miesięcznik lokalny: "Gazeta ratajska". Adresowany jest on do mieszkańców Rataj, Chartowa i Żegrza. Redaktorem naczelnym jest Jerzy Raube.
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Kronika Miasta Poznania, "Cyrk w zespole jednostek (na podstawie archiwalnych KMP)", autor Danuta Książkiewicz-Bartkowiak: "Właśnie wtedy, na początku lat 50., pojawiły się pierwsze pomysły na budowę wielkiej, prawobrzeżnej dzielnicy Poznania na obszarze 'o chłonności 110 tys. mieszkańców' ". Kronika Miasta Poznania nr 7/1958 str. 19: "ponad 110 tys. mieszkańców"
- ↑ Kronika Miasta Poznania nr 4/1960 str. 52: "Plan ogólny 'Nowego Miasta', przeznaczonego dla 120 000 mieszkańców, jest próbą odpowiedzi na pytanie, jak zorganizować współczesne warunki życia dla dużego skupiska ludzkiego." ("Nowa dzielnica miasta - Poznań-Rataje", R. Pawulanka, Z. Piwowarczyk, J. Schmidt) Kronika Miasta Poznania nr 4/1960 w Wielkopolskiej Bibliotece Cyfrowej
- ↑ Uchwała Nr XLVI/312/II/96 Rady Miasta Poznania z dnia 17 września 1996 r. w sprawie powołania Osiedla Rataje nad Wartą w Poznaniu
- ↑ Uchwała Nr XXXI/217/II/96 Rady Miasta Poznania z dnia 16 stycznia 1996 r. w sprawie powołania Osiedla Rataje Południowe w Poznaniu
- ↑ Uchwała Nr LI/618/III/2001 Rady Miasta Poznania z dnia 9 stycznia 2001 r. w sprawie utworzenia Osiedla Zielone Rataje w Poznaniu (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2001 r., Nr 1, poz. 7)
- ↑ Uchwała Nr LXXV/1074/V/2010 Rady Miasta Poznania z dnia 9 lipca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2010 r. Nr 180, poz. 3372)
- ↑ Włodzimierz Łęcki, Franciszek Jaśkowiak, "Przewodnik po Poznaniu", Wydawnictwo SiT Warszawa, 1983, str. 179.
- ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne - Rozkład Jazdy
- ↑ Ratajska Telewizja kablowa
- ↑ "Gazeta ratajska" nr 10 (163), październik 2008, str. 9
[edytuj] Bibliografia
- Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz, Poznań od A do Z, wyd. KAW, Poznań, 1986, s.259, ISBN 83-03-01260-6
[edytuj] Linki zewnętrzne
|
Poznań – Osiedle Rataje |
|
| Części miasta |
|
 |
|
| Osiedla mieszkaniowe |
|
|