Rating (ekonomia)

Rating – wyrażenie to pochodzi z anglojęzycznego obszaru językowego. Pomimo szerokiego zakresu znaczeń, można zdefiniować go dwojako: w szerszym znaczeniu jako proces oceny, w węższym jako wynik tego procesu, który ustala się po przeprowadzeniu przez odpowiednią firmę procedury ratingowej. Przyjmując za przedmiot oceny przedsiębiorstwo ubezpieczeniowe lub jego produkt definicja ratingu powinna brzmieć: Rating jest to proces oceny przedsiębiorstwa ubezpieczeniowego (produktu ubezpieczeniowego) lub wynik przeprowadzonego badania, odbywającego się zgodnie z pewną przyjętą przez daną agencję ratingową procedurą, ujednoliconą według określonych kryteriów dla wszystkich przedsiębiorstw ubezpieczeniowych (lub ich produktów). Ocena ma z reguły formę symbolu literowego, często uzupełnionego cyfrą lub znakami „+/-”. Szczególne znaczenie słowa rating: Niezależna ocena ryzyka kredytowego dokonywana przez wyspecjalizowane agencje ratingowe takie jak Moody's, Standard & Poor's oraz Fitch Ratings w stosunku do podmiotu zaciągającego dług.

Rating ocenia jakość dłużnych papierów wartościowych pod kątem wiarygodności finansowej emitenta oraz warunków panujących na rynku.

Badaniu wiarygodności finansowej podlegają emisje obligacji, krótkoterminowe papiery dłużne, podmioty zaciągające zobowiązania na rynku finansowym oraz rządy państw.

Rating podlega ciągłemu monitorowaniu i może ulec zmianie, np. z powodu czynników politycznych lub innych zdarzeń uzasadniających zmianę ratingu (zarówno w dół, jak i w górę).

Skale ratingu wyrażane są odpowiednimi symbolami literowymi, np. wg agencji ratingowej Standard & Poor's długookresowe poziomy ratingowe przedstawiają się następująco:

• poziom inwestycyjny (AAA, AA, A, BBB)
• poziom spekulacyjny (BB, B, CCC, CC, C, D).

Rating może także zawierać znaki „+” i „-”, dla określenia różnic w ramach jednej kategorii.

Wiarygodność finansowa firmy może być wyższa niż wiarygodność finansowa kraju, z którego pochodzi.

Skala ocen agencji ratingowych

AAA – Obligacje o najwyższej jakości kredytowej. Bardzo wysoka zdolność emitenta do obsługi swoich zobowiązań

AA – Obligacje o bardzo wysokiej jakości kredytowej. Bardzo wysoka zdolność emitenta do obsługi swoich zobowiązań

A – Obligacje o wysokiej jakości kredytowej. Wysoka zdolność emitenta do obsługi swoich zobowiązań. Istnieją jednak czynniki, które mogą w przyszłości spowodować obniżenie oceny.

BBB – Obligacje o dobrej jakości kredytowej. Zadowalająca zdolność emitenta do obsługi swoich zobowiązań. Kategoria inwestycyjna.

BB – Obsługa zobowiązań z tytułu emisji obligacji może być wątpliwa w przypadku wystąpienia niekorzystnych zjawisk w otoczeniu emitenta. Kategoria spekulacyjna.

B – Obsługa zobowiązań z tytułu emisji obligacji jest wątpliwa w przypadku wystąpienia niekorzystnych zjawisk w otoczeniu emitenta

CCC – Obsługa zobowiązań z tytułu emisji obligacji jest prawdopodobna jedynie w przypadku wystąpienia sprzyjających warunków w otoczeniu emitenta

CC – Obligacje poważnie zagrożone zaprzestaniem płatności przez emitenta

C – Obligacje emitentów znajdujących się w trakcie postępowania upadłościowego, ale zapewniające ciągle umówione płatności

D – Obligacje, dla których zaprzestano płatności odsetek lub niewykupione

Moody's		S&P		Fitch
Long-term	Short-term	Long-term	Short-term	Long-term	Short-term
Aaa	P-1	AAA	A-1+	AAA	F1+	Prime
Aa1		AA+		AA+		High grade
Aa2		AA		AA
Aa3		AA-		AA-
A1		A+	A-1	A+	F1	Upper medium grade
A2		A		A
A3	P-2	A-	A-2	A-	F2
Baa1		BBB+		BBB+		Lower medium grade
Baa2	P-3	BBB	A-3	BBB	F3
Baa3		BBB-		BBB-
Ba1	Not prime	BB+	B	BB+	B	Non-investment grade speculative
Ba2		BB		BB
Ba3		BB-		BB-
B1		B+		B+		Highly speculative
B2		B		B
B3		B-		B-
Caa1		CCC+	C	CCC	C	Substantial risks
Caa2		CCC				Extremely speculative
Caa3		CCC-				In default with little prospect for recovery
Ca		CC
		C
C		D	/	DDD	/	In default
/				DD
/				D

Funkcje ratingów

Wymogi stawiane agencjom ratingowym wiążą się ściśle z funkcjami przypisywanymi ratingom, do których należą:

• funkcja racjonalizatorska – polegająca na zapewnieniu pomocy w zwiększeniu efektywności procesów decyzyjnych poprzez usprawnienie procesów informacyjnych i racjonalizację sytuacji decyzyjnych (dla profesjonalnych i nieprofesjonalnych odbiorców ratingu poprzez redukcję liczby zmiennych decyzyjnych),
• funkcja porządkująca – polegająca na usuwaniu szumów informacyjnych na rynku poprzez eliminację informacji zbędnych oraz wykrywanie informacji błędnych i nieprawdziwych,
• funkcja informacyjna – polegająca na dostarczaniu decydentom wiarygodnych informacji o przedmiotach ich decyzji oraz możliwie pełnych i wyczerpujących informacji, przy zachowaniu jednocześnie wysokiego stopnia ich przejrzystości,
• funkcja popularyzatorska – polegająca na upowszechnianiu informacji o przedmiotach poddanych analizie ratingowej i wiedzy o sposobach ich funkcjonowania,
• funkcja „wyrównywania szans” – polegająca na umożliwieniu podejmowania decyzji zarówno odbiorcom instytucjonalnym (profesjonalnym) jak i indywidualnym (nieprofesjonalnym) poprzez publikowanie wyników analizy ratingowej w powszechnie dostępnych periodykach - czasopismach.
• funkcja „manipulacyjna” - polegająca na modulacji polityki finansowej względem przedmiotów oceny

Bibliografia

Milewski P.: Ratingi w gospodarce rynkowej z uwzględnieniem ratingu ubezpieczeniowego. Gazeta Ubezpieczeniowa, nr 9,10/1999, s. 21