Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Ratko Mladić Ратко Младић |
|
 Gen. Ratko Mladić w czasie rozmów w Sarajewie w 1993 roku |
|
| generał | |
| Data i miejsce urodzenia | 12 marca 1942 lub 1943 Božanovići, Kalinovik |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1965–1996 |
| Główne wojny i bitwy | wojna w Bośni i Hercegowinie, wojna w Kosowie |
| Odznaczenia | |
  |
|
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
 Ratko Mladić w Wikicytatach |
|
Ratko Mladić (serb. Ратко Младић, wym. [râtkɔ mlǎːditɕ]; ur. 12 marca 1942[1] lub 12 marca 1943[2] w Kalinoviku, Niepodległe Państwo Chorwackie) – serbski generał, dowódca oddziałów Wojska Republiki Serbskiej (Vojska Republike Srpske), które brały udział w działaniach wojennych podczas wojny w Bośni w latach 1992–1995.
Mladić był ścigany przez Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii w Hadze[3]. Uznawany jest za odpowiedzialnego za oblężenie Sarajewa i masakrę w Srebrenicy. Rząd Stanów Zjednoczonych oferował 5 milionów dolarów za informacje o serbskim zbrodniarzu, zaś Serbia była gotowa zapłacić 10 milionów dolarów za wskazanie miejsca pobytu Mladicia[4]. Ratko Mladić został aresztowany 26 maja 2011[5].
Jest postacią kontrowersyjną – dla jednych jest bohaterem narodowym, zaś dla innych okrutnym zbrodniarzem wojennym[6].
Od jego ekstradycji do Hagi zależy dalsza integracja Serbii z Unią Europejską[6][7].
Spis treści |
Ratko Mladić urodził się w serbskiej wiosce Božanovići, w gminie Kalinovik, na zachód od Goražde (obecnie Bośnia i Hercegowina). Wtedy tereny te były częścią Niepodległego Państwa Chorwackiego, stworzonego podczas II wojnie światowej przez nazistowskiego okupanta.
Ojciec Mladicia, Neđo, był dowódcą oddziału bośniackich Serbów. Zginął w 1945 roku podczas partyzanckiego ataku na wioskę, z której pochodził Ante Pavelić[8]. Po śmierci męża, matka Mladicia pozostała bez pracy i dochodów[6].
Według znajomych Mladicia ubóstwo miało znaczny wpływ na jego charakter[6]. Był on bardzo zdyscyplinowany, ambitny, potrafił wzbudzić w swoich kolegach z armii lojalność wobec siebie. Ljiljana Bulatović, która napisała o nim wiele książek biograficznych, stwierdziła, że Ratko Mladić ma za dużo "godności", by dać się schwytać[6]. Uznała, że w ostateczności były generał postanowi popełnić samobójstwo, by nie dać się aresztować[6].
Komentator wojskowy pisma Vreme, M. Vasić, opisywał Mladicia jako zdolnego oficera i organizatora, który szczerze uwierzył w zachodni spisek przeciwko Serbii i prawosławiu. Opinię tę podziela Tom Judah, którego zdaniem jest możliwe, by wszystkie działania Mladicia (w odróżnieniu od współczesnych mu polityków) podjęte w czasie wojen bałkańskich były popełniane z pobudek ideologicznych[9].
Mladić w wieku 15 lat dostał się do Akademii Wojskowej w Belgradzie[10]. W 1965 roku, po ukończeniu studiów, wstąpił do ZKJ[10]. Na początku pełnienia służby wojskowej Ratko Mladić stacjonował w Macedonii[10]. Był dowódcą plutonu, batalionu, a potem korpusu. Po rozpadzie Jugosławii udał się do Kninu w Krajinie[10]. Tam uzyskał stopień pułkownika. Gdy przebywał w Krajinie, nastąpiła jego największa seria awansów w dotychczasowej karierze militarnej. Podczas wojny serbskie oddziały Mladicia wykazywały się szczególną przebiegłością – nosili oni cywilne ubrania, niczym się nie wyróżniając. Posługiwali się oni chorwackimi dokumentami. Dzięki odnoszonym na wojnie "sukcesom" Mladić w 1992 roku został generałem[10].
W maju 1992 roku o bezwzględnych działaniach Ratko Mladicia za pośrednictwem chorwackiej gazety dowiedział się ówczesny przywódca bośniackich Serbów[10]. Uznał on, że wsparcie ze strony generała pomoże przejąć inicjatywę w wojnie. Mladić powiedział korespondentowi New York Times, że przyjechał bronić swoich rodaków przed muzułmańskim rządem. Zamieszkał on w jednej z dzielnic Sarajewa, Pofalici[10]. Wkrótce dom, w którym mieszkał, został spalony.
Podczas wojny nakazał między innymi przeprowadzić oblężenie Sarajewa[10]. Miasto było bombardowane przez jego oddziały[10]. Kiedy siły bośniackie zdecydowały się na odwrót w stronę Tuzli, Mladić zaatakował je z 3 stron[10]. Według ONZ zginęło wtedy około 1000 bośniackich żołnierzy. Po kilku miesiącach od przyjazdu Ratko Mladicia siły serbskie opanowały 70% powierzchni Herceg-Bośni. Bośniaccy Serbowie dopuścili się tysięcy zbrodni wojennych[10].
24 marca 1994 roku córka Mladicia, Ana, popełniła samobójstwo[10]. Prawdopodobnie przyczyną były problemy psychiczne po przeczytaniu artykułu o ojcu, który został opublikowany w Magazynie Armii Ludowej przez Gajo Petkovicia[10].
Między 12 a 16 lipca 1995 roku miała miejsce masakra w Srebrenicy, która również była zaplanowana przez Mladicia. Jest ona uważana za największe ludobójstwo w Europie od czasów II wojny światowej. Zginęło w niej ok. 8000 cywilów.
Po wojnie Ratko Mladić i Radovan Karadžić zostali oskarżeni o bezprawne uwięzienia, morderstwa, gwałty, napaści na tle seksualnym, tortury, pobicia, rozboje i nieludzkie traktowanie ludności cywilnej, bezprawne deportacje i transfery ludności cywilnej, nielegalny ostrzał cywilów, bezprawne przywłaszczenie i grabieże majątku oraz niszczenie miejsc kultu[10].
Przed aresztowaniem Slobodana Miloševicia Ratko Mladić czuł się bezkarny. Był widywany w miejscach publicznych, na przykład w restauracjach czy na meczach piłkarskich[1]. Dopiero po zatrzymaniu byłego prezydenta Jugosławii generał zaczął się ukrywać. Według niektórych źródeł jego schronieniem był powojenny bunkier w Han Pijesak[1]. Mógł też szukać schronienia na terenach dzisiejszej Czarnogóry. W kwietniu 2005 roku Vuk Drašković, ówczesny minister spraw zagranicznych Serbii, stwierdził, że szef państwowej agencji bezpieczeństwa wiedział, gdzie ukrywa się Mladić. Ten uznał oskarżenia za "śmieszne"[1]. Rodzina zbrodniarza usilnie starała się o uznanie śmierci Ratko Mladicia. Twierdziła też, że od 7 lat nie miała z nim kontaktu[11]. 8 września 2010 roku serbski sąd odrzucił wniosek rodziny[12].
Ratko Mladić został aresztowany przez serbską policję 26 maja 2011[5] w miejscowości Lazarevo niedaleko miasta Zrenjanin w regionie autonomicznym Wojwodina, ok. 100 km na północ od stolicy Serbii, Belgradu; informację tę potwierdził na konferencji prasowej prezydent Serbii, Boris Tadić[13]. Mladić ukrywał się pod nazwiskiem Milorad Komadić[14]. Tadić potwierdził również, że proces ekstradycji Mladicia do siedziby Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii został rozpoczęty[13]; szacuje się, że procedura ekstradycji może potrwać około tygodnia[15].
Mladić w dniu 31 maja 2011 roku został poddany ekstradycji z Serbii do Hagi, gdzie czeka na rozprawę przed trybunałem do spraw zbrodni popełnionych w czasie wojny w Jugosławii. Obecnie przebywa tam także inny serbski przywódca oskarżony o zbrodnie wojenne – zatrzymany w 2008 roku Radovan Karadžić[16].
