Rdest ziemnowodny

Rdest ziemnowodny
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Rząd	goździkowce
Rodzina	rdestowate
Rodzaj	rdest
Gatunek	rdest ziemnowodny
Nazwa systematyczna
Polygonum amphibium L. Sp. Pl. 1: 361. 1753
Synonimy
Persicaria amphibia (L.) Gray
Zdjęcia i grafiki w Commons

Morfologia

Liście

Rdest ziemnowodny (Polygonum amphibium L.) – gatunek rośliny z rodziny rdestowatych. W Polsce dość pospolity. Występuje na wszystkich kontynentach półkuli północnej, rozprzestrzenił się także gdzie indziej. W Polsce spotykany na niżu i pogórzu, na bardzo zróżnicowanych stanowiskach.

Morfologia

Łodyga

Dęta, pływająca, zazwyczaj rozgałęziona, utrzymuje się na powierzchni wody dzięki pływającym liściom. Naga, złożona z kilku członów długości ok. 20 cm, łącznie osiąga długość do 1 m. Posiada rozgałęzione, czołgające się kłącze.

Liście

Ułożone skrętolegle, długoogonkowe, nagie, ciemnozielone, skórzaste. Blaszka liściowa u formy wodnej (f. natans) jest eliptyczna lub podługowata, zaokrąglona lub sercowata u nasady, z zaostrzonym lub tępym szczytem, błyszcząca. Na górnej powierzchni liczne tarczowate gruczoły. Liście formy naziemnej (f. terrestre) są lancetowate i owłosione.

Korzenie

Wyrastają z węzłów łodygi.

Kwiaty

Zebrane w duże, gęste kwiatostany – kłosy, wystające ponad wodę, długości 3–5 cm. Kwiaty różowe, o 5 działkach kielicha i 5 długich, różowych pręcikach. Forma ziemna rzadko wykształca kwiatostany, są one krótsze niż u roślin rosnących w wodzie.

Owoce

Brunanoczarne orzeszki.

Biologia i ekologia

• Bylina. Kwitnie od czerwca do sierpnia, jest owadopylny. Owocuje słabo, a jego trudno nasiąkające wodą owoce długo utrzymują się na powierzchni wody, która je roznosi i rozsiewa (hydrochoria).
• Występuje na bardzo zróżnicowanych siedliskach, np. w wodach stojących, wolno płynących, na brzegach okresowo zalewanych wodą i na wilgotnych łąkach. Forma wodna występuje przeważnie na niżu w wodach stojących lub na łąkach okresowo podmokłych. Forma ziemna rośnie w szuwarach, rowach, na wilgotnych polach (chwast) i siedliskach ruderalnych. Preferuje gliniaste i wilgotne gleby nizinne. Hemikryptofit, hydrofit.
• Forma wodna jest taksonem charakterystycznym dla zespołu Polygonetum natantis.
• Liczba chromosomów 2n=66.

Systematyka i zmienność

• Według nowszych ujęć taksonomicznych gatunek ten włączony został do rodzaju Persicaria i ma nazwę Persicaria amphibia (L.) DelarbreFl. Auvergne ed. 2:519. 1800 (S. F. Gray, Nat. arr. Brit. pl. 2:268. 1821).

• Gatunek bardzo zmienny i o szerokim spektrum ekologicznym, wytwarza różne ekomorfozy uzależnione od wilgotności podłoża o znikomej wartości systematycznej. Formy pływające wyróżnia się niekiedy jako fo. natans, a formy lądowe jako fo. terrestre – między nimi istnieje cała gama form przejściowych. Również na tej samej roślinie zdarzają się różne formy liści przy wahaniach poziomu wody w zbiorniku.

Zastosowanie

Jest uprawiany jako roślina ozdobna nadająca się na obsadzania oczek wodnych oraz ich brzegów.

Bibliografia

1. Wilhelm Eisenreich, Alfred Handel, Ute E Zimmer: Rozpoznawanie roślin i zwierząt. Warszawa: Elipsa, 2005. ISBN 83-7265-073-X. 
2. Jerzy Lewczuk, Ogródek wodny, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1994, ISBN 83-09-01596-8.
3. Zbigniew Podbielkowski, Henryk Tomaszewicz: Zarys hydrobotaniki. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1979. ISBN 83-01-00566-1.