Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Recykling, recyklizacja (ang. recycling) – jedna z metod ochrony środowiska naturalnego. Jej celem jest ograniczenie zużycia surowców naturalnych oraz zmniejszenie ilości odpadów.
Zasadą działania recyklingu jest maksymalizacja ponownego wykorzystania tych samych materiałów, z uwzględnieniem minimalizacji nakładów na ich przetworzenie, przez co chronione są surowce naturalne, które służą do ich wytworzenia oraz surowce służące do ich późniejszego przetworzenia.
Recykling odbywa się w dwóch obszarach: produkowania dóbr oraz późniejszego powstawania z nich odpadów. Założenia recyklingu zakładają wymuszanie odpowiednich postaw producentów dóbr, sprzyjających produkcji materiałów jak najbardziej odzyskiwalnych oraz tworzenie odpowiednich zachowań u odbiorców tych dóbr.
Recykling jest systemem organizacji obiegu materiałów, które mogą być wielokrotnie przetwarzane. W skład systemu wchodzą elementy:
Spis treści |
Prowadzone są debaty na temat ekonomicznej wydajności recyclingu. Gminy często widzą korzyści podatkowe z wdrażania programów recyclingowych, przede wszystkim związane ze zredukowanymi kosztami składowisk odpadów[1]. Badania prowadzone przez Duński Uniwersytet Techniczny wykazały, że w 83% przypadków recycling jest najefektywniejszą metodą pozbywania się odpadów z gospodarstw domowych[2][3]. Dodatkowo obok korzyści podatkowych, uzasadnienie dla recyclingu leży w tym, co ekonomiści nazywają efektami zewnętrznymi, nieocenionymi kosztami i korzyściami, które powstają dla jednostek nie związanych z prywatnymi transakcjami. Przykłady dotyczą: wzrastającego obciążenia powietrza i gazów cieplarnianych powstałych w wyniku spalania, zredukowanych niebezpiecznych odpadów wymywanych ze składowisk odpadów, zredukowanego zużycia energii, zredukowania odpadów i konsumpcji, które prowadzą do redukcji szkodliwej dla środowiska aktywności górnictwa.
Bez mechanizmów takich, jak podatki i subsydia dla internalizacji skutków ubocznych, biznes będzie je ignorował pomimo kosztów nałożonych na społeczeństwo. Aby stworzyć inne niż podatkowe korzyści relewantne ekonomicznie, rzecznicy uruchomili akcję legislacyjną prowadzącą do wzrostu zapotrzebowania na materiały odnawialne[4]. Na drodze faworyzowania recyclingu Agencja Ochrony Środowiska Stanów Zjednoczonych (The United States Environmental Protection Agency – EPA) zauważyła, że nakłady na recycling zredukowały w kraju emisję dwutlenku węgla do atmosfery do 49 milionów m² netto w 2005 roku[4]. W Wielkiej Brytanii na podstawie Programu Odpadów i Zasobów (Waste and Resources Action Programme) ustalono, że nakłady na recyclingu w Wielkiej Brytanii redukują emisję CO2 o 10-15 milionów ton rocznie[4].
Należy spełnić pewne wymagania, aby recycling stał się ekonomicznie możliwy i środowiskowo efektywny. Do nich należą adekwatne źródło recyklatów, system, który pozyskuje te recyklaty ze strumienia odpadów w pobliżu fabryk zdolnych do przetwarzania recyklatów i potencjalne zapotrzebowanie na produkty recyklingu. Te dwa wymagania są często nie brane pod uwagę, jednakże bez nich rynek przemysłowy produkcji wykorzystujący zebrane materiały i rynek konsumentów dla produktów wytwarzanych nie jest kompletny i staje się rzeczywiście tylko „zbieraniem”[4].
Niektóre kraje wprowadzają do obrotu handlowego nieprzerobione recyklaty. Niektóre skarżyły się, że ostateczna przyszłość recyklatów sprzedanych w innym kraju nie jest znana i że mogą one znaleźć się na wysypisku zamiast zostać przerobione. Zgodnie z jednym z raportów w Ameryce 50-80% komputerów przeznaczonych do recyclingu nie zostały aktualnie przerobione[5][6]. Istnieją raporty o imporcie nielegalnych odpadów do Chin, które są demontowane i przerabiane dla zysku pieniężnego bez uwzględnienia zdrowia pracowników lub szkód jakie niesie to za sobą dla środowiska. Rząd chiński zabronił takich praktyk, co jednak nie umożliwiło wyeliminowania ich.
Niektóre regiony mają utrudnione użycie lub eksport tak wielu materiałów jak przerabiają. Ten problem jest szeroko rozpowszechniony, jeśli chodzi o zielone szkło. Wiele zielonego szkła jest wysyłane do przerabiania poza obszarem Ameryki Środkowo-Wschodniej, gdzie nie produkuje się wystarczająco dużo wina do użycia wszystkiego przerobionego materiału. Dodatkowe szkło musi być niszczone do budowy materiałów lub do wtórnego zastosowania w regularnym cyklu odpadów[2][4].
W niektórych stanach USA program nazywany RecycleBank płaci ludziom kuponami do recyclingu, uzyskując pieniądze od lokalnych władz na redukcję w powierzchni wysypisk śmieci, która musi być nabyta. Wykorzystuje to pojedynczy proces potoku, w którym wszystkie materiały są automatycznie sortowane[7].
Polskie prawo nakłada obowiązek selektywnego zbierania wielu rodzajów odpadów na samorządy gminne i przedsiębiorców wprowadzające towary na rynek. Obowiązek recyklingu jest realizowany zazwyczaj w formie procentu (opakowania, baterie czy bioodpady) lub masy (zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny), który w danym roku ma zostać poddany recyklingowi. Samorząd lub przedsiębiorca są wówczas odpowiedzialne spełnienie celu.
Najważniejsze akty prawne regulujące gospodarkę odpadami i ich recykling:
