Relacja zwrotna to relacja, która zachodzi dla każdej pary postaci
. Relację dwuczłonową
nazywamy zwrotną, gdy:

Relacja przeciwzwrotna to relacja, która nie zachodzi dla żadnej pary uporządkowanej postaci
. Relację dwuczłonową
nazywamy przeciwzwrotną, gdy:

określoną na zbiorze liczb naturalnych następująco:
wtedy i tylko wtedy, gdy
jest liczbą pierwszą. Relacja
nie jest zwrotna i nie jest przeciwzwrotna, ponieważ przykładowo
(co dowodzi, że nie jest zwrotna, ponieważ
) oraz
(nie jest przeciwzwrotna, ponieważ
).