| Reprezentacja Rumunii w piłce nożnej | |
| Przydomek | Tricolorii |
| Związek piłkarski | Federaţia Română de Fotbal |
| Rok założenia | 1909 |
| Prezes | |
| Trener | |
| Najwięcej meczów | |
| Najwięcej bramek | |
| Skrót FIFA | ROU |
| Miejsce w rankingu FIFA | ▬ 45. (stan na 9 maja 2012) (603 Pkt.) |
| Mecze | |
| Pierwszy mecz (Belgrad, Jugosławia; 08.06.1922) |
|
| Najwyższe zwycięstwo (Bukareszt, Rumunia; 14.10.1973) |
|
| Najwyższa porażka (Budapeszt, Węgry; 06.06.1948) |
|
Reprezentacja Rumunii w piłce nożnej reprezentuje Rumunię w piłkarskich rozgrywkach międzynarodowych mężczyzn i jest bezpośrednio podporządkowana Rumuńskiemu Związkowi Piłki Nożnej (FRF).
Pierwszy oficjalny mecz piłkarski rozegrała w czerwcu 1922 roku, z Jugosławią w Belgradzie. W kolejnej dekadzie - jako jedna z czterech drużyn narodowych (obok Brazylii, Francji i Belgii) - wzięła udział we wszystkich trzech turniejach o mistrzostwo świata. Jednak na każdym z nim swój udział kończyła już na pierwszej fazie; łącznie zanotowała jedno zwycięstwo i trzy porażki.
Do europejskiej czołówki awansowała dopiero w latach 90., kiedy doczekała się tzw. złotego pokolenia piłkarzy. Należą do niego zawodnicy urodzeni w drugiej połowie lat 60. m.in. Gheorghe Hagi, Dorinel Munteanu, Gheorghe Popescu, Dan Petrescu i Ilie Dumitrescu. Rumunia z tymi graczami w składzie awansowała do ćwierćfinałów Mundialu 1994 oraz Euro 2000, grając w tym czasie nieprzerwanie we wszystkich wielkich turniejach.
Jednak od początku XXI wieku datuje się stopniowy regres reprezentacji, którego objawami są porażki w eliminacjach do kolejnych mistrzostw, częste zmiany selekcjonerów, najniższe w historii miejsce w rankingu FIFA (57. w lutym 2011) oraz brak pokolenia zawodników na miarę tego z lat 90.
W okresie powojennym reprezentacja Rumunii nie należała do faworytów, przegrywała wszystkie eliminacje do kolejnych turniejów. W kwalifikacjach do mistrzostw świata ulegała kolejno Czechosłowacji (1954), Jugosławii (1958), Czechosłowacji i Portugalii (1966), a z udziału w grach o Mundial 1962 zrezygnowała sama. Po raz pierwszy awansowała dopiero w 1970. W Meksyku wygrała tylko jeden mecz (2:1 z Czechosłowacją), pozostałe dwa przegrała, przez co zakończyła swoją przygodę z Mundialem na fazie grupowej. Na kolejny awans czekała dwadzieścia lat. W tym czasie zbyt silne okazywały się: NRD (1974), Hiszpania (1978), Węgry i Anglia (1982) oraz Anglia i Irlandia Północną (1986). Do tego doszły niepowodzenia w walce o awans do mistrzostw Europy. O słabości drużyny w tych latach dobrze świadczy fakt, że aż do 1997 roku najlepszym strzelcem reprezentacji był Iuliu Bodola, który ustanowił swój rekord (30 goli) w okresie międzywojennym. Został on pobity dopiero przez Gheorghe Hagiego[1].
Widoczne oznaki poprawy formy pojawiły się w drugiej połowie lat 80. Rumuni po raz pierwszy zagrali na mistrzostwach Europy (Euro 1984), gdzie wprawdzie zdobyli tylko jeden punkt (porażki z RFN i Portugalią oraz remis z Hiszpanią), ale w fazie eliminacji zdołali pokonać kilka wyżej notowanych zespołów: aktualnych mistrzów świata Włochów, brązowych medalistów ostatnich mistrzostw Europy Czechosłowaków oraz Szwedów. W drużynie tej, prowadzonej przez Mirceę Lucescu, grali m.in. Silviu Lung, Ioan Andone, Mircea Rednic, Ladislau Bölöni oraz dziewiętnastoletni Hagi. Po drugie zaś także w tym okresie rumuńska piłka klubowa zanotowała największe osiągnięcie. Zespół Steauy Bukareszt w sezonie 1985-1986, po wyeliminowaniu m.in. Honvédu Budapeszt, Anderlechtu Bruksela oraz - w finale - FC Barcelony, zdobył Puchar Europejskich Mistrzów Krajowych. W następnym sezonie do kolekcji trofeów dołożył Superpuchar Europy, a trzy lata później także dotarł do finału PEMK, jednak tym razem przegrał w nim z A.C. Milanem.
Reprezentacja do europejskiej czołówki awansowała w latach 90. Po raz pierwszy tzw. złote pokolenie piłkarzy urodzonych w drugiej połowie lat 60., na czele z Gheorghe Hagim, Florinem Răducioiu, Gheorghem Popescu i Ioanem Lupescu, pojawiło się na Mundialu 1990. Prowadzeni przez trenera Emerica Jenei, który cztery lata wcześniej wygrał PEMK ze Steauą, we Włoszech dotarli do 1/8 finału. Jednak jeszcze lepszy wynik zanotowali cztery lata później, na Mundialu 1994. Szkoleniowcem był już 43-letni uczeń Jeneia, Anghel Iordănescu. Rumunia odpadła dopiero w ćwierćfinale (najlepszy i do dziś niepobity wynik w historii) po rzutach karnych w meczu ze Szwecją (2:2, k. 4:5). Wcześniej wyeliminowała m.in. aktualnych mistrzów świata Argentyńczyków (3:2) oraz gospodarzy turnieju Amerykanów (1:0). W kolejnych latach była obecna na każdym mistrzowskim turnieju: w 1996 po raz drugi w historii awansowała do mistrzostw Europy (faza grupowa), a na Mundialu 1998, który stanowił zamknięcie pracy z kadrą dla Iordănescu, dotarła do 1/8 finału, przegrywając w nim 0:1 z przyszłymi zdobywcami brązowego medalu, Chorwatami. Zamknięciem udanej dekady był udział w Euro 2000. Zespół ponownie prowadzony przez Jeneia w rozgrywkach grupowych wyprzedził obrońców trofeum Niemców (1:1) oraz Anglików (3:2) i awansował do ćwierćfinału. Uległ w nim Włochom (0:2). Skuteczna gra reprezentacji została odnotowana w rankingu FIFA: we wrześniu 1997 Rumunia awansowała w nim na trzecie miejsce (rekord), a w latach 1994-2000 nie spadła niżej niż na 23. pozycję (lipiec 1996), najczęściej pozostając w drugiej dziesiątce.
Rumuńscy piłkarze odnosili wtedy sukcesy nie tylko w drużynie narodowej, ale także w klubach. Gheorghe Hagi i Gheorghe Popescu z Galatasaray Stambuł zdobyli Puchar UEFA, Miodrag Belodedici w barwach Crveny zvezdy Belgrad sięgnął po Puchar Mistrzów i Puchar Interkontynentalny, Dan Petrescu wygrał Puchar Zdobywców Pucharów i Puchar Anglii z Chelsea Londyn, Ioan Lupescu Puchar Niemiec z Bayerem Leverkusen, Daniel Prodan dwukrotnie był mistrzem Szkocji z Glasgow Rangers, a kilku (Hagi, Popescu i Belodedici) występowało przez jakiś czas w silnych zespołach z ligi hiszpańskiej (m.in. Real Madryt, FC Barcelona i Valencia CF)[2]. Większość zakończyła kariery reprezentacyjne po Euro 2000, ale ich młodsi następcy nie dorównali im osiągnięciami, co przełożyło się na wyniki kadry. Na awans do kolejnego turnieju Rumunia czekała osiem lat. W międzyczasie przegrała eliminacje do Mundialu 2002 (w barażach ze Słowenią), Euro 2004 (trzecie miejsce w grupie kwalifikacyjnej za Danią i Norwegią) i Mundialu 2006 (podobnie, za Holandią i Czechami). Działo się tak mimo iż w kadrze grało kilku zawodników wyróżniających się w silnych klubach lig europejskich (m.in. Cosmin Contra, Răzvan Raţ, Cristian Chivu, Adrian Mutu, Bogdan Lobonţ), a trenerem w tym okresie został na jakiś czas ponownie Iordănescu.
Krótkotrwały okres powrotu do europejskiej czołówki miał miejsce w latach 2006-2008. W Pucharze UEFA 2005/2006 dobrze zaprezentowały się dwie drużyny rumuńskie. Rapid Bukareszt, prowadzony przez 37-letniego Răzvana Lucescu, po wyeliminowaniu m.in. Stade Rennes, Herthy Berlin, Hamburgera SV oraz Szachtara Donieck, dotarł do ćwierćfinału tych rozgrywek. Spotkał się w nim z Steauą Bukareszt. Lepsza w dwumeczu (1:1 i 0:0) okazała się Steaua, która następnie w półfinale uległa Middlesbrough F.C. (1:0 i 2:4). Niedługo później także reprezentacja powróciła do wysokiej formy i po zwycięstwach m.in. nad Holandią i Bułgarią z pierwszego miejsca w grupie awansowała do Euro 2008. Był to pierwszy od ośmiu lat wielki turniej, na którym zagrała drużyna narodowa Rumunii. W Rankingu FIFA zespół zajmował w tym czasie miejsca w drugiej dziesiątce (od marca 2007 do sierpnia 2008: od 14. do 11.[3]), czyli tak jak w najlepszym okresie.
Ponowny regres rozpoczął się wraz z szybkim odpadnięciem drużyny z mistrzostw Europy, na których po dwu remisach (z mistrzami i wicemistrzami świata, Włochami i Francją) oraz porażce z Holendrami, podopieczni Victora Piţurki zajęli trzecie miejsce w grupie. Kilka miesięcy później zanotowali słabe wyniki w eliminacjach do Mundialu 2010: 0:3 z Litwą, 2:3 i 0:5 z Serbią oraz 1:2 z Austrią. Wygrali tylko z Wyspami Owczymi, co skutkowało tym, że w grupie kwalifikacyjnej zajęli ostatecznie przedostatnie miejsce. Trenera Piţurkę zastąpił młody Răzvan Lucescu, jednak to nie przełożyło się na grę i skuteczność zespołu. W kolejnych kwalifikacjach, do Euro 2012, drużyna prowadzona już przez Lucescu zremisowała z Albanią (1:1) i Białorusią (0:0) oraz przegrała z Bośnią i Hercegowiną (1:2). W czym czasie spadła na 57. miejsce w rankingu FIFA (luty 2011), co jest jej najgorszym wynikiem w historii. Wyżej od niej sklasyfikowano m.in. drużyny Jamajki, Burkina Faso i Czarnogóry[4]. Dodatkowo kilku kluczowych zawodników kadry (Cristian Chivu, Cosmin Contra i Mirel Rădoi) postanowiło w tym czasie zakończyć kariery reprezentacyjne.
Indywidualnie Rumunii odnoszą sukcesy w Europie. Chociaż w reprezentacji grają głównie przedstawiciele ekstraklasy rumuńskiej, to kilku piłkarzy występuje na co dzień w ligach zachodnich: Cristian Săpunaru wygrał Ligę Europy 2010/2011 z FC Porto, Ştefan Radu gra w pierwszym składzie Lazio Rzym, a napastnicy Ciprian Marica i Adrian Mutu są zatrudnieni odpowiednio w VfB Stuttgart i ACF Fiorentinie. Także rumuńscy trenerzy cieszą się zaufaniem za granicą. Mircea Lucescu, szkoleniowiec Szachtara Donieck, w 2009 doprowadził ten klub do pierwszego w historii zwycięstwa w europejskich pucharach; Ladislau Bölöni od lat pracuje w ligach Francji, Belgii i Grecji; Gavril Balint jest selekcjonerem reprezentacji Mołdawii, a Cosmin Olăroiu, trener, który dotarł z Steauą do półfinału Pucharu UEFA, przez kilka sezonów prowadził kluby z Zatoki Perskiej. Kilku zawodników ze złotego pokolenia również rozpoczęło pracę szkoleniową: Dorinel Munteanu z Oţelul Galaţi zdobył w 2011 mistrzostwo Rumunii, kilka lat wcześniej podobne osiągnięcie zanotował Dan Petrescu z Unireą Urziceni. Jednak te wszystkie wyniki indywidualne nie przekładają się na razie na grę reprezentacji.
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Podstawowe ustawienie reprezentacji Rumunii w czasie Mundialu 1994 |
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
Stan na 1 kwietnia 2012.
Ostatnim meczem, jaki uwzględniono w statystyce, jest mecz towarzyski z Urugwajem (1:1) z 29 lutego 2011 roku.
Najwięcej występów w kadrze
|
Najwięcej goli w kadrze
|
| Zdjęcie | Trener | Wiek1 | Data zatrudnienia | Data rezygnacji | M | Z | R | P | %Z | Okoliczności rezygnacji |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 49 | wrzesień 1986 |
czerwiec 1990 |
38 | 18 | 10 | 10 | 47,4% | Po Mundialu 1990, na którym jego podopieczni doszli do 1/8 finału, przyjął propozycję prowadzenia Steauy Bukareszt. | ||
| 58 | lipiec 1990 |
październik 1990 |
4 | 2 | 0 | 2 | 50,0% | Został zwolniony po słabym początku eliminacji do Euro 1992: w dwu meczach zanotował dwie porażki, ze Szkocją (1:2) i Bułgarią (0:3). | ||
| 49 | listopad 1990 |
grudzień 1991 |
19 | 5 | 3 | 3 | 26,3% | Odszedł gdyż, mimo dobrych wyników w eliminacjach do Euro 1992, nie zdołał odrobić strat z okresu pracy swojego poprzednika i nie awansował do turnieju. Niedługo później podpisał kontrakt z Rapidem Bukareszt. | ||
| 44 | styczeń 1992 |
3 czerwca 1993 |
13 | 7 | 2 | 4 | 53,8% | Bezpośrednią przyczyną zwolnienia była porażka 2:5 z Czechosłowacją w eliminacjach do Mundialu 1994[5]. | ||
| 43 | lipiec 1993 |
1 lipca 1998 |
57 | 34 | 11 | 12 | 59,6% | Zgodnie z zapowiedziami ten najbardziej utytułowany trener-selekcjoner Rumunii zrezygnował po Mundialu 1998. Już pół roku przed turniejem ogłosił, że po jego zakończeniu będzie opiekował się piłkarzami reprezentacji Grecji[6]. | ||
| 42 | 14 lipca 1998 |
4 listopada 1999 |
16 | 9 | 6 | 1 | 56,2% | Został zwolniony miesiąc po wywalczeniu z reprezentacją awansu na Euro 2000. Przyczyną dymisji był jego konflikt z grupą starszych kadrowiczów. Jej lider, Gheorghe Hagi, przedstawił kierownictwu federacji ultimatum: odejdzie albo Piţurcă albo on[7]. | ||
| 63 | 1 stycznia 2000 |
25 czerwca 2000 |
11 | 5 | 1 | 5 | 45,4% | Po Euro 2000, na którym jego podopieczni zanotowali najlepszy wynik w historii występów w mistrzostwach Europy (ćwierćfinał), nie tylko zrezygnował z prowadzenia kadry, ale całkowicie zakończył karierę szkoleniową. | ||
| 47 | 26 lipca 2000 |
7 czerwca 2001 |
13 | 8 | 2 | 3 | 61,5% | Po zwycięstwach nad Węgrami i Litwą w eliminacjach do Mundialu 2002 złożył dymisję. Nie zdradził jej przyczyn. Najpewniej były nimi negocjacje z działaczami Sportingu Lizbona, gdyż już kilka dni po rezygnacji podpisał kontrakt z tym klubem. | ||
| 36 | 15 czerwca 2001 |
26 listopada 2001 |
4 | 1 | 2 | 1 | 25,0% | Po przegranych meczach barażowych do Mundialu 2002 ze Słowenią (1:2 i 1:1) nie przedłużył swojej umowy[8]. | ||
| 38 | 15 sierpnia 2001 |
15 sierpnia 2001 |
1 | 0 | 1 | 0 | 0% | Tymczasowo prowadził reprezentację w towarzyskim spotkaniu ze Słowenią (2:2). Nowy selekcjoner Hagi musiał poddać się w tym czasie operacji nerek[9]. | ||
| 52 | 10 stycznia 2002 |
19 listopada 2004 |
30 | 17 | 4 | 9 | 56,7% | Zrezygnował po remisie 1:1 z Armenią w eliminacjach do Mundialu 2006. Mimo iż Rumunii zajmowali wtedy drugie miejsce w tabeli, trener podkreślał, że niezadowalający wynik i gra w ostatnim meczu wymagają od niego "honorowej decyzji"[10]. | ||
| 49 | 8 grudnia 2004 |
12 kwietnia 2009 |
47 | 28 | 7 | 12 | 59,6% | Został zdymisjonowany na początku kwalifikacji do Mundialu 2010, po tym jak Rumuni w pięciu meczach wywalczyli tylko cztery punkty. Przegrali z Litwą (0:3), Serbią (2:3) i Austrią (1:2). W chwili zwolnienia trenera zajmowali przedostatnie miejsce w tabeli[11]. | ||
| 40 | 29 kwietnia 2009 |
4 czerwca 2011 |
21 | 9 | 5 | 7 | 42,8% | Złożył dymisję po zwycięstwie 3:0 z Bośnią i Hercegowiną w eliminacjach do Euro 2012. Dzięki temu meczowi jego podopieczni zachowali szanse na awans. Nie podał przyczyn odejścia, jednak już dzień później podpisał kontrakt z Rapidem Bukareszt[12]. | ||
| 46 51 |
5 czerwca 2011 |
15 czerwca 2011 |
2 | 0 | 0 | 2 | 0% | Po niespodziewanej dymisji Lucescu duet Săndoi-Iovan (czyli selekcjoner reprezentacji młodzieżowej i asystent poprzedniego trenera) tymczasowo prowadził kadrę w towarzyskich spotkaniach z Brazylią (0:1) i Paragwajem (0:2)[13]. | ||
| 55 | 15 czerwca 2011 |
9 | 4 | 4 | 1 |
| rok | styczeń | luty | marzec | kwiecień | maj | czerwiec | lipiec | sierpień | wrzesień | październik | listopad | grudzień |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1993 | - | - | - | - | - | - | - | 21. | 20. | 15. | 12. | 13. |
| 1994 | 13. | 18. | 10. | 11. | 10. | 7. | 7. | 7. | 7. | 8. | 11. | 11. |
| 1995 | 11. | 12. | 12. | 10. | 11. | 11. | 13. | 14. | 7. | 15. | 12. | 11. |
| 1996 | 11. | 11. | 11. | 18. | 16. | 16. | 23. | 18. | 15. | 14. | 20. | 16. |
| 1997 | 16. | 15. | 15. | 9. | 9. | 6. | 4. | 12. | 3. | 5. | 5. | 7. |
| 1998 | 7. | 11. | 15. | 22. | 22. | 22. | 13. | 13. | 13. | 12. | 12. | 12. |
| 1999 | 10. | 10. | 10. | 11. | 10. | 9. | 9. | 10. | 11. | 9. | 9. | 8. |
| 2000 | 8. | 8. | 8. | 9. | 10. | 11. | 12. | 12. | 12. | 13. | 13. | 13. |
| 2001 | 13. | 13. | 13. | 12. | 12. | 12. | 11. | 14. | 15. | 15. | 15. | 15. |
| 2002 | 15. | 16. | 17. | 16. | 14. | 14. | 25. | 27. | 26. | 21. | 21. | 24. |
| 2003 | 26. | 23. | 24. | 29. | 27. | 21. | 21. | 19. | 20. | 21. | 24. | 27. |
| 2004 | 27. | 28. | 31. | 28. | 23. | 31. | 32. | 35. | 32. | 26. | 28. | 29. |
| 2005 | 28. | 28. | 29. | 30. | 32. | 32. | 31. | 31. | 32. | 28. | 27. | 27. |
| 2006 | 27. | 30. | 26. | 25. | 25. | 25. | 26. | 26. | 25. | 23. | 19. | 19. |
| 2007 | 20. | 15. | 14. | 14. | 15. | 12. | 13. | 13. | 12. | 12. | 13. | 13. |
| 2008 | 13. | 13. | 13. | 12. | 12. | 12. | 12. | 11. | 13. | 18. | 19. | 21. |
| 2009 | 21. | 17. | 20. | 28. | 28. | 28. | 26. | 27. | 26. | 36. | 32. | 36. |
| 2010 | 36. | 38. | 32. | 28. | 28. | 28. | 42. | 42. | 46. | 50. | 52. | 56. |
| 2011 | 56. | 57. | 52. | 41. | 42. | 53. | 53. | 54. | 49. | 55. | 56. | 56. |
| 2012 | 55. | 52. | 53. | 45. | 45. |
Piłkarze Rumunii grali z Polską trzydzieści trzy razy – wygrali czternaście razy, piętnaście razy w meczu padł remis, a cztery razy schodzili z boiska pokonani (bramki 54:47):
|
|||||||
|
||||||||
|
|||||||||||||||||||||||