Republika Niemieckiej Austrii

Republik Deutschösterreich Republika Niemieckiej Austrii
← 1918-1919 → → → →
Flaga Austrii
Język urzędowy	niemiecki
Język używany	niemiecki, włoski, czeski, słoweński
Stolica	Wiedeń
Typ państwa	republika
Ostatnia głowa państwa	prezydent Konstytucyjnego Zgromadzenia Narodowego Karl Seitz
Ostatni szef rządu	kanclerz Karl Renner
Karol I Habsburg zrzeka się udziału w rządach	11 listopada 1918
Utworzenie I Republiki Austriackiej	21 października 1919

Republika Niemieckiej Austrii (niem. Republik Deutschösterreich, Deutsch-Österreich) – krótkotrwałe państwo na terenie obecnej Austrii oraz częściowo Włoch, Czech, Słowenii i terenu dzisiejszej Polski, które istniało od 11 listopada 1918 roku do 21 października 1919 roku.

Historia

W habsburskich Austro-Węgrzech termin Niemiecka Austria był nieoficjalnym określeniem tej części państwa, w której dominowali etniczni Niemcy. Po upadku Austro-Węgier, w wyniku odrywania się terenów zamieszkanych przez mniejszości narodowe w końcu 1918 roku, niemieccy deputowani do parlamentu austriackiego (Reichsrat) podjęli prace mające na celu utworzenie etnicznie niemieckiego państwa na ruinach imperium. Ogłosili się oni zgromadzeniem narodowym niepodległej Niemieckiej Austrii. Kanclerzem został Karl Renner. Do zgromadzenia należeli także deputowani niemieccy z Czech, Moraw i austriackiego Śląska (w tym z Cieszyna i Bielska), którzy odmówili przyłączenia się do obrad parlamentu nowo powstałej Czechosłowacji, które ogłosiła niepodległość 28 października 1918 roku. Wojska czechosłowackie wkrótce zajęły niemieckie tereny dawnej Korony Świętego Wacława i przywróciły zwierzchnictwo rządu w Pradze.

Formalne ogłoszenie powstania republiki miało miejsce dzień po rezygnacji z udziału w rządach cesarza Karola I (formalnie nigdy nie abdykował), czyli 12 listopada.

10 września 1919 kanclerz Karl Renner podpisał traktat w Saint Germain, który Reichsrat ratyfikował 21 października. Zgodnie z traktatem nazwa kraju została zmieniona na Republika Austriacka (Austria) i zakazane zostało zjednoczenie z Niemcami, które było bardzo popularne wśród władz i mieszkańców kraju.

Od 21 października 1919 roku mówi się o istnieniu I Republiki Austriackiej.

Prowincje Republiki Niemieckiej Austrii

1. Górna Austria (niem. Niederösterreich), łącznie z Okręgiem Szumawskim, stolica Linz
2. Dolna Austria (niem. Oberösterreich), łącznie z Niemieckimi Morawami Południowymi, stolica Wiedeń
3. Niemieckie Czechy (niem. Deutschböhmen), stolica Liberec
4. Sudetenland (niem. Sudetenland), stolica Opawa
5. Styria (niem. Steiermark), łącznie z rejonem Mariboru, stolica Graz
6. Salzburg, stolica Salzburg
7. Karyntia (niem. Kärnten), łącznie z niektórymi rejonami dzisiejszej Słowenii, stolica Klagenfurt
8. Niemiecki Tyrol (niem. Tirol), łącznie z Południowym Tyrolem, ale bez rejonu Trydentu, stolica Innsbruck
9. Vorarlberg, stolica Bregencja

Bibliografia

• Zbynek A. Zeman: Der Zusammenbruch des Habsburgerreiches 1914–1918. Verlag für Geschichte und Politik, Wien 1963 (Original: The Break-Up of the Habsburg Empire. Oxford University Press, 1961).
• Rudolf Neck (Hrsg.): Österreich im Jahre 1918. Berichte und Dokumente. Verlag Oldenbourg, München 1968.
• Bundesministerium für Unterricht (Hrsg.): Österreich, freies Land – freies Volk. Dokumente. Österr. Bundesverlag, Wien 1957.
• Friedrich Funder: Vom Gestern ins Heute. Aus dem Kaiserreich in die Republik. Verlag Herold, Wien 1971³.
• Wilhelm Brauneder: Deutsch-Österreich 1918. Die Republik entsteht. Amalthea Verlag, Wien/München 2000.

Zobacz też

• Historia Austrii