| Respublica Ragusina Repubblica di Ragusa |
|||||
|
|||||
|
|||||
| Dewiza: (łac.) Libertas! (Wolność!) |
|||||
| Język urzędowy | łacina, od 1492 dalmatyński | ||||
| Stolica | Raguza (w 1909 nazwa zmieniona na Dubrownik) | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Powierzchnia • całkowita |
1 500 km² |
||||
| Liczba ludności (1808) • całkowita • gęstość zaludnienia |
30 000 20 osób/km² |
||||
| Data powstania | 27 czerwca 1358 | ||||
| Data likwidacji | 14 października 1809 | ||||
| Strefa czasowa | UTC +1 (zima) UTC+2 (lato) |
||||
Republika Raguzy (czasami Republika Dubrownicka) – wolna republika kupiecka istniejąca w latach 1204-1809, o ustroju arystokratycznym, pod zwierzchnością kolejno: Wenecji (do 1358), Węgier i Turcji. Rozciągała się od Kleku na północnym zachodzie do Zatoki Kotorskiej na południu, ze stolicą w Raguzie (w 1909 r. nazwa miasta została zmieniona na Dubrownik).
Utrzymywała swoją niepodległość głównie dzięki zręcznej dyplomacji, polegającej na sprytnym lawirowaniu między Turcją a Wenecją.
Podstawą bytu republiki było przede wszystkim pośrednictwo w handlu między wschodem a zachodem. Miała flotę z 300 okrętami i własny system monetarny. Okresami, zwłaszcza po dużych stratach floty weneckiej w XVI w., jej flota była największą na Adriatyku i jedną z większych na Morzu Śródziemnym. Poza milicją miejską, strzegącą potężnych fortyfikacji miasta Raguzy, Republika nie posiadała armii.
Jej przedstawicielstwa dyplomatyczne oraz kupieckie faktorie rozrzucone były na Bałkanach i na wybrzeżu Adriatyku. Przez Raguzę wędrowały towary z Azji Mniejszej do Włoch i odwrotnie, przede wszystkim złoto i srebro, skóry i wełna, miedź i wosk, jedwab i sukno, przyprawy korzenne i broń. Rosnąca siła gospodarcza powodowała rozwój kulturalny miasta, którego największy rozkwit przypadł na XV-XVI w. Wówczas właśnie Raguza zyskała chlubne miano słowiańskich Aten[potrzebne źródło].
W Republice panował demokratyczny, jak na owe czasy, system rządów. Władza należała do 29 rodów szlacheckich oraz wybieranego na rok lub miesiąc księcia-rektora. Rolę parlamentu pełniły Wielka Rada i Mała Rada, zaś Rada Uproszonych stanowiła odpowiednik dzisiejszego senatu.
Patronem Republiki był św. Błażej, symbolem - biała flaga. Zawołaniem i hasłem było "libertas" (wolność).
Republika straciła na znaczeniu po odkryciu Ameryki i związanej z tym zmianie szlaków handlowych. Prawdopodobnie w wyprawie Kolumba brało udział co najmniej dwóch mieszkańców Raguzy. Paradoksalnie, niekorzystne dla niej okazało się również osłabienie potęgi tureckiej.
Tragedii dopełniły również klęski żywiołowe, epidemie i zarazy, także zdarzające się coraz regularniej trzęsienia ziemi, w tym najtragiczniejsze w 1667 Odtąd republika chyliła się ku upadkowi.
W 1806 do zagrożonej przez wojska rosyjskie Raguzy wkroczyły wojska Napoleona. W 1808 Francuzi zadecydowali o likwidacji republiki, a w kolejnym roku Dubrownik wcielono do Prowincji Iliryjskich[1].
Ważne daty z historii Republiki: